Elektroniczne źródła informacji – kurs na Politechnice Wrocławskiej

Centrum Wiedzy i Informacji Naukowo-Technicznej Politechniki Wrocławskiej ogłasza nabór słuchaczy na kurs dokształcający „Elektroniczne źródła informacji”, który odbędzie się w Politechnice Wrocławskiej w dniach 28-30 maja 2014 r. Liczba miejsc ograniczona.

Więcej informacji na stronie: http://www.biblioteka.pwr.wroc.pl/150031.dhtml

 

Cyfrowe wyzwania – konferencja w BUW-ie

Dnia 1 kwietnia w w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie odbędzie się  konferencja „Cyfrowe wyzwania. Kompetencje Polaków w obliczu rozwoju  nowych technologii”.

Konferencja poświęcona będzie szeroko rozumianemu problemowi  kompetencji cyfrowych, bezpośrednio związanych z kompetencjami  medialnymi, informacyjnymi, informatycznymi czy komunikacyjnymi. Ideą  konferencji jest przyjrzenie się wynikom różnorakich badań w zakresie  kompetencji oraz refleksja nad tym, jak kompetencje są definiowane i  mierzone oraz w jakich relacjach ze sobą pozostają. Podczas obrad  podjęty zostanie również problem strategii reakcji oraz rekomendacji w  zakresie działań zmierzających do kształtowania i doskonalenia  kompetencji Polaków.

Program konferencji i pozostałe szczegółowe informacje.

Aktywne formy pracy z czytelnikiem – Jak dyskutować o książkach? – warsztaty

Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich zaprasza 10 kwietnia 2014 r. na  warsztaty dla bibliotekarzy bibliotek publicznych i  nauczycieli-bibliotekarzy bibliotek szkolnych zatytułowane: „Aktywne formy pracy z czytelnikiem – Jak dyskutować o książkach?”.

Warsztaty odbędą się w siedzibie Biura Zarządu Głównego SBP w Warszawie.
Celem zajęć jest zapoznanie uczestników z wybranymi  metodami organizowania dyskusji, szczególnie przydatnymi w pracy z  książką i z czytelnikiem. Zaprezentowane metody i techniki sprzyjają  ożywieniu kontaktów w grupie, inicjują wymianę opinii czytelników o  książce, ułatwiają zbudowanie przestrzeni do mówienia o emocjach  czytelniczych.
Program warsztatów
Formularz zgłoszeniowy
Jak dojechać

Tydzień z Internetem

FRSI zaprasza biblioteki, szkoły, domy kultury, pracownie komputerowe i inne instytucje i organizacje oferujące publiczny dostęp do komputerów i Internetu do udziału w ogólnoeuropejskiej kampanii Tydzień z Internetem. Tegoroczna edycja kampanii odbędzie się w dniach 24-30 marca br. Jej myśl przewodnia to zdobywanie i rozwijanie umiejętności cyfrowych potrzebnych w nowoczesnej europejskiej gospodarce.

Więcej na stronie FRSI.

„Dane są nową ropą naftową”: rekordowa liczba uczestników w webinarze EIFL

65 osób z 17 krajów – od Albanii po Zimbabwe – uczestniczyło w webinarium zorganizowanym przez EIFL na temat eksploracji danych i tekstu. Eksploracje danych i tekstu w dużych bazach danych często określa się jako nową granicę nauki i badań, a wysoka frekwencja w webinarze świadczy o tym, jak gorący jest to temat dla bibliotekarzy pochodzących z krajów będących partnerami EIFL. Benjamin White (dyrektor Intellectual Property w British Library) w przejrzysty sposób wprowadził w zagadnienie, czym są eksploracje danych i tekstu oraz czym się one różnią od innych metod wyszukiwania informacji –  na przykład wyszukiwarek internetowych. Omówił podstawy prawa autorskiego oraz potrzebne zmiany potrzebne do tego, aby biblioteki mogły wspomagać naukowców w poszerzaniu wiedzy. Również wspomniał o wpływie eksploracji danych i tekstu na umowy licencyjne z wydawcami. Po prezentacji Benjamina, Ben O’Steen (naukowiec z British Library zajmujący się tzw. digital scholarship, czyli wykorzystaniem narzędzi cyfrowych do celów naukowych) mówił z perspektywy własnego doświadczenia, w jaki sposób eksploracje danych i tekstu przekształca sferę badań. Po prezentacjach odbyła się interesująca sesja dyskusyjna, obejmująca wiele pytań od uczestników pochodzących z Afryki. Webinarium zostało zorganizowane przez EIFL-Licensing Programme oraz EIFL-IP (Copyright and Libraries) Programme. Więcej informacji na stronie EIFL

 

Bibliotekarze lubią otwarte zasoby edukacyjne

Jak wynika z badań przeprowadzonych wspólnie przez The Open Educational Resources Research Hub na The Open University (UK) oraz  Co-PILOT (Community of Practice for Information Literacy Online Teaching) 80% badanych bibliotekarzy korzysta z otwartych zasobów edukacyjnych, a 32% takie zasoby tworzy. W badaniu wzięło udział 219 bibliotekarzy, przede wszystkim z Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych.

Najczęściej wykorzystywane rodzaje materiałów to obrazy (78%), materiały wideo (58%) oraz e-booki (43%). Zasoby te służą bibliotekarzom przede wszystkim jako materiały pomocnicze do celów edukacyjnych, do prowadzenia kursów i szkoleń, stanowią także dla nich źródło inspiracji.

Przy wyborze otwartych zasobów edukacyjnych bibliotekarze kierują się przede wszystkim wiarygodnością i dobrą opinia instytucji czy osoby, która te materiały przygotowała (88%). Duże znaczenie dla bibliotekarzy ma to, czy OZE posiadają opublikowano na licencji Creative Commons (69%).

Pełny tekst na Open Education Europa

Bibliografia regionalna a użytkownik – zaproszenie na konferencję

Książnica Beskidzka i Zarząd Zespołu ds. Bibliografii Regionalnej ZG Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich zapraszają serdecznie na konferencję „Bibliografia Regionalna a użytkownik. 33. Spotkanie Zespołu do spraw Bibliografii Regionalnej ZG SBP”, która odbędzie się w dniach 02-03.06.2014 r. Program i formularz zgłoszeniowy.

Konsultacje społeczne – przyszłość europejskiego prawa autorskiego

5 marca zakończyły się konsultacje społeczne dotyczące przyszłości europejskiego prawa autorskiego. Stanowisko polskiego rządu dostępne jest na stronie http://goo.gl/zXKhy1. Wcześniej w ramach piątego Forum Prawa Autorskiego odbyły się konsultacje krajowe kilkunastu zagadnień wybranych z listy 80 pytań przygotowanych przez Komisję Europejską. Komisja otrzymała od 8 do 11 tys. odpowiedzi (w zależności od źródła). Zgodnie z informacją podaną na stronie MKiDN kolejnym etapem prowadzonego przez Komisję przeglądu będzie publikacja „Białej Księgi”, co nastąpi prawdopodobnie w czerwcu 2014 r.

Organizacje bibliotekarskie dwukrotnie przesyłały do MKiDN swoje stanowiska – stanowisko pierwsze i stanowisko drugie. Niezależnie od konsultacji wewnętrznych, Stowarzyszenie EBIB przesłało również uwagi bezpośrednio do Komisji Europejskiej.

Nasze postulaty:

  • Skrócenie okresu ochrony autorskich praw majątkowych do 50 lat po śmierci twórcy, niezbędne jest również przeprowadzenie analiz ekonomicznych wpływu czasu trwania na rzeczywistą ochronę utworów oraz zbadanie optymalnej długości trwania czasu ochrony.
  • Wprowadzenie „półotwartej normy”, na wzór fair use, z dość szczegółowym wskazaniem typowych postaci dozwolonego użytku.
  • Uznanie istniejących w dyrektywie wyjątków za obowiązkowe dla wszystkich krajów członkowskich (obecnie tylko jeden jest obowiązkowy) a przynajmniej tych, które dotyczą nauki, edukacji i informacji.
  • Dozwolony użytek powinien być neutralny technologicznie.
  • Umożliwienie bibliotekom wypożyczeń on-line.
  • Możliwość archiwizowania cyfrowego dziedzictwa.
  • Rewizja pojęcia terminale.
  • Treści wytworzone za pieniądze podatników powinny być dostępne w modelu open access.
  • Wprowadzenie dozwolonego użytku w zakresie eksploracji tekstów i danych.
  • Pilna ratyfikacja Traktatu z Marrakeszu.

Stanowiska innych organizacji bibliotekarskich:

EBLIDA – http://goo.gl/gZDbM4
EIFL – http://goo.gl/YI9CPE
LIBER – http://goo.gl/vzT67H

Wybrane tezy ze stanowiska polskiego rządu:

  • Rząd RP zdecydowanie sprzeciwia się wszelkim próbom dalszego wydłużania czasu ochrony prawa autorskiego i praw pokrewnych.
  • Rząd RP opowiada się za przesądzeniem o obligatoryjnym charakterze wszystkich przypadków dozwolonego użytku, które są przewidziane w prawie europejskim, a przynajmniej tych, które mogą być wykorzystywane przy działaniach na skalę ogólnoeuropejską (dotyczących np. zachowania dziedzictwa kulturowego czy projektów naukowych, badawczych i edukacyjnych).
  • Rząd RP nie sprzeciwia się również ewentualnemu rozszerzeniu katalogu wyjątków, jednak przy zachowaniu zasady, zgodnie z którą dozwolony użytek nie powinien obejmować działań o charakterze komercyjnym.
  • Rząd RP sprzeciwia się próbom wprowadzenia do europejskiego porządku prawnego dozwolonego użytku opartego o doktrynę fair use.
  • Rząd RP opowiada się za objęciem wyjątkiem bibliotecznym digitalizacji własnych zbiorów celem ich ochrony oraz określonych przypadków udostępniania utworów online, pod warunkiem zapewnienia ochrony przed jego nadużywaniem, tj. korzystaniem z tych utworów w sposób wykraczający poza dozwolony użytek.
  • Rząd RP dostrzega konieczność umożliwienia wykorzystywania narzędzi online do celu prowadzenia badań naukowych oraz nauczania na odległość. Dlatego popiera postulaty doprecyzowania przepisów o dozwolonym użytku w celach edukacyjnych i naukowych, pod warunkiem, że zostaną wprowadzone zabezpieczenia przed wykorzystywaniem tych przepisów do celów niezwiązanych z działalnością edukacyjną lub naukową, w szczególności komercyjnych (co w przypadku działalności edukacyjnej i naukowej często jest trudne do precyzyjnego rozgraniczenia.
  • Rząd RP opowiada się za pilną ratyfikacją Traktatu z Marrakeszu przez Unię Europejską.
  • Po precyzyjnym wskazaniu w dyrektywie granic dozwolonego użytku naukowego, wykraczająca poza ten wyjątek eksploracja tekstów i danych powinna być dokonywana na podstawie licencji.

Strona Komisji Europejskiej http://goo.gl/xjClof

Informację nadesłała: Barbara Szczepańska

Rozwijanie efektywnego rynku opłat APC – raport EIFL

Rozwijanie efektywnego rynku opłat APC (article processing charge – opłata za przetworzenie artykułu): praca badawcza Björka i Solomona

Raport określa możliwości, dzięki którym instytucje finansujące prace badawcze będą mogły zyskać pewność, że gwałtownie rozwijający się rynek otwartego dostępu dostarcza wysokiej jakości usług oraz że są one warte ponoszonych kosztów dla środowisk naukowych i badawczych.
Raport ten, powstały na wspólne zlecenie ważniejszych instytucji finansujących prace badawcze, ma na celu wywołanie dyskusji i debaty wśród instytucji finansujących oraz pozostałych zainteresowanych podmiotów, powołanych do tego, aby wspierać swobodny i darmowy dostęp do publikowanych rezultatów badań.
Przez ostatnie lata, rosnąca na świecie liczba instytucji finansujących prace badawcze wprowadziła do zasad otwartego dostępu wymóg, aby publikacje recenzowane, przedstawiające rezultaty badań finansowanych przez te instytucje, były dostępne za darmo i były wolne od ograniczeń w wykorzystaniu.
Z kolei rosnąca liczba czasopism umożliwia autorom wolny dostęp do artykułu zaraz po jego opublikowaniu w zamian za opłatę określaną jako opłata za przetworzenie artykułu (APC). Niektóre z czasopism (znane jako „czasopisma w pełni wolno dostępne”) funkcjonują wyłącznie w ten sposób, podczas gdy inne czasopisma są dostępne jedynie na zasadzie subskrypcji. Część instytucji finansujących zaczęła już tworzyć osobne fundusze w celu finansowania opłat APC.
Jednakże, rozwiązania te wywołują pewne obawy dotyczące podwyższonych kosztów w przejściowym okresie obowiązywania równolegle opłat APC i subskrypcji oraz przejrzystości i funkcjonalności przyszłego  rynku działającego na zasadzie opłat APC.
Nowy raport, opracowany przez prof. Bo-Christera Björka z Hanken School of Economics (Finlandia) oraz prof. Davida Solomona z Michigan State University (USA), przedstawia badania nad potencjalnym ryzykiem związanym z rynkiem wolnego dostępu działającego na zasadzie opłat APC,  oraz stanowi punkt wyjścia w badaniach nad rozwiązywaniem problemów z tym związanych. Należy wiedzieć, że są także inne drogi dla otwartego dostępu (patrz niżej), ale w tym studium skupiono się szczególnie na rynku opłat APC.

Przeprowadzone analizy ekonomiczne pokazały wyraźnie, że rynek czasopism będących w całości w otwartym dostępie dobrze oddziałuje, wywierając presję na czasopisma i powodując tym obniżenie opłat APC. Jednakże z drugiej strony obecny rynek hybrydowy okazał się całkowicie dysfunkcyjny, ze znacząco wyższymi opłatami i niskim poziomem pobrań. W istocie, średnia opłata APC w czasopiśmie hybrydowym była niemal dwukrotnie wyższa niż w przypadku czasopisma elektronicznego będącego w całości w wolnym dostępie (dla porównania odpowiednio 2,727$ do 1,418$).

Na podstawie uzyskanych wyników, autorzy raportu opracowali szereg scenariuszy dla rynku wolnego dostępu i rynku hybrydowego. Następnie przeprowadzili szczegółową analizę możliwości i zagrożeń związanych z trzema wybranymi scenariuszami, o największym, ich zdaniem, potencjale.

  • Scenariusz 1: instytucje finansujące zwracają czasopismom hybrydowym jedynie opłaty APC w systemie zapewniającym tym instytucjom otrzymanie w zamian obniżek w opłatach za subskrypcję.
  • Scenariusz 2: instytucje finansujące przyjmują model „opłata odpowiednia do wartości”, w którym mogłyby ustalić poziomy maksymalnych wydatków na rzecz opłat APC konkretnego czasopisma, na podstawie jakości usług oferowanych autorom.
  • Scenariusz 3: instytucje finansujące opłacają ustaloną część opłaty APC, gdyby cena przekroczyła określony próg.

W raporcie nie zaleca się jednego rozwiązania, ale raczej skłania do tego, by instytucje finansujące, uniwersytety oraz inne zainteresowane podmioty zaangażowane w otwarty dostęp, przemyślały i przyjęły te z możliwych rozwiązań, które odpowiadają ich indywidualnym potrzebom i celom.

Robert Kiley, przewodniczący Digital Services w Wellcome Trust, stwierdził:  „Mamy nadzieję, że ten raport, będący jednocześnie autorytatywny i innowacyjny, wywoła szeroką dyskusję. Wspierając tę pracę, my, fundatorzy, pokazaliśmy nasze zaangażowanie w zapewnienie, by przyszły rynek otwartego dostępu był wart włożonych pieniędzy i odpowiadał potrzebom środowiska naukowego”.

Tony Peatfield, odpowiedzialny za strategię RCUK w zakresie otwartego dostępu, powiedział: „Ten raport jest aktualnym i wartościowym uzupełnieniem podstawowych dowodów na to, że instytucje finansujące z całego świata promują swobodny i nieograniczony dostęp do publikacji naukowych. Będzie on stanowić istotny wkład do planowanego w tym roku przeglądu implementacji strategii otwartego dostępu RCUK”.

Raport (opublikowany na zasadach licencji CC-BY) można pobrać z: http://www.wellcome.ac.uk/About-us/Policy/Spotlight-issues/Open-access/Guides/WTP054773.htm

Robert Kiley, Przewodniczący Digital Services, Wellcome Library

Raport powstał na zlecenie: Wellcome Trust, Research Councils UK, Jisc, Research Libraries UK, Austrian  Science Fund (FWF), FNR (Luksemburg) oraz Instytutu Fizyki Grawitacyjnej im. Maxa Plancka

 

Awaria w Warmińsko-Mazurskiej Bibliotece Pedagogicznej w Elblągu

Warmińsko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna w Elblągu informuje, że w związku z poważną awarią i zalaniem budynku wyłączone zostały w placówce prąd i telefony. Nie działają w związku z tym serwery, na których posadowiono szereg kursów e-learningowych. Czytelnicy i uczestnicy kursów proszeni są o cierpliwość i wyrozumiałość. O usunięciu awarii zostaniecie Państwo poinformowani.