Autostrada Informacji Cyfrowej działa dzięki Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie. Autostrada kojarzy się z szybkością i łatwością docierania do celu – a  Autostrada Cyfrowa? Fiszki z zakurzonych szufladek katalogowych są zastępowane przez dane dostępne online, prostsze do przeszukiwania i wykorzystywania. Z kolei skanowanie i udostępnianie w Internecie cennych publikacji nie tylko ułatwia do nich dostęp, lecz często staje się ostatnią deską ratunku dla rozsypujących się
w proch wydań papierowych. Autostradą Cyfrową użytkownicy mogą dotrzeć do potrzebnych im informacji i publikacji błyskawicznie, o dowolnej porze, z dowolnego miejsca.

Więcej, szybciej, sprawniej

Projekt „NUKAT – Autostrada Informacji Cyfrowej” realizowany w latach 2009-2013 z funduszy Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka polegał na rozbudowie i modernizacji czterech narzędzi informacyjnych do przeszukiwania i przeglądania online zasobów bibliotecznych. Na Autostradzie nabrały rozpędu: katalog centralny NUKAT – nukat.edu.pl; katalog wirtualny KaRo – karo.umk.pl/Karo/; katalog bibliotek UW – opac.buw.uw.edu.pl; i biblioteka cyfrowa Uniwersytetu Warszawskiego (e-bUW) – ebuw.uw.edu.pl

Ta ostatnia zawiera dziś o ponad 80 tys. publikacji więcej niż 4 lata temu, gdy ruszały prace nad projektem – wzbogacono ją o zdigitalizowane bezcenne stare czasopisma, między innymi „Kurier Warszawski” i „Gazetę Warszawską”, dając do nich łatwy, bezpłatny dostęp z dowolnego miejsca na świecie.

W katalogu NUKAT i katalogu bibliotek UW studenci i pracownicy naukowi znajdą dzięki Autostradzie więcej informacji o zasobach bibliotecznych, a w KaRo skorzystają z nowych opcji takich jak schowek czy możliwość przeszukiwania polskich bibliotek cyfrowych. Wszystkie wymienione narzędzia działają szybciej i sprawniej dzięki zakupom sprzętu i rozbudowie oprogramowania umożliwionym przez unijne dofinansowanie.

Jak działa Autostrada Informacji Cyfrowej?

• szukasz online, kiedy chcesz, przebywając tam, gdzie chcesz,
• przeszukujesz dane uporządkowane według jednolitych zasad,
• w katalogach NUKAT i KaRo otrzymujesz jednocześnie informacje o książkach, czasopismach, filmach, mapach, nagraniach dźwiękowych czy publikacjach elektronicznych, udostępnianych przez wiele bibliotek,
• w bibliotece cyfrowej e-bUW masz dostęp do materiałów, których przeglądanie na miejscu
  w bibliotece nie zawsze jest możliwe,
• możesz wyszukiwać na wiele sposobów – przez tytuł, nazwisko autora, datę i miejsce wydania, nazwę wydawcy, temat, gatunek i formę publikacji czy język, w którym została napisana
• wyszukane informacje możesz łatwo skopiować, np. do wykorzystania w bibliografii,
  a z publikacjami zapoznać się bez konieczności przychodzenia do biblioteki,
• w Google szuka się może trochę łatwiej, ale wiele znajdowanych tam informacji pochodzi z baz takich jak NUKAT czy e-bUW.

Film objaśniający działanie Autostrady: http://www.youtube.com/watch?v=VYSnj8RxiI8

Do EBIB nadesłała Agata Szczotka-Sarna

Typografia, pisanie odręczne, historia maszyny do pisania – w czerwcowym numerze „Tytułu Ujednoliconego” przyglądamy się najróżniejszym formom, jakie mogą przybierać litery. Im piękniejsze i staranniejsze, tym lektura przyjemniejsza. Na pytania dotyczące tajników pracy nad składem książki odpowiada Robert Oleś – autorytet w dziedzinie typografii i projektowania książek.
Kącik literacki to tym razem dwa tytuły nominowane do nagrody Nike – „Ciemno, prawie noc” Joanny Bator i „Morfina” Szczepana Twardocha. Co na ich temat sądzą blogerzy? Zapraszamy do lektury recenzji.
Ponadto w numerze ważkie pytanie dotyczące problemu autorstwa w zasadach katalogowania – czy Kermit Żaba powinien widnieć w spisie autorów obok Jana Kochanowskiego? Odpowiedzi udziela Leszek Śnieżko. Pracownicy biblioteki Uczelni Łazarskiego opowiadają o pracy w międzynarodowym środowisku oraz o swoim katalogu komputerowym obejmującym 100% zbiorów. Wszystkim zainteresowanym łatwym i efektywnym sporządzaniem bibliografii do swoich prac naukowych oraz gromadzeniem i porządkowaniem źródeł on-line polecamy z kolei tekst Jakuba Burcharda, przybliżający tajniki oprogramowania RefWorks.
Klikajmy na link i czytajmy TU online: http://issuu.com/nukat/docs/tu_10_2013
a od przyszłego tygodnia także wersja na urządzenia mobilne, dostępna na stronie: http://centrum.nukat.edu.pl/

Nadesłała: Aleksandra Świerk

W maju 2013 r. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiło konsultacje społeczne w sprawie dozwolonego użytku publicznego http://www.prawoautorskie.gov.pl/pages/posts/rozpoczely-sie-konsultacje-dotyczace-dozwolonego-uzytku-publicznego-210.php. To pierwszy taki duży przegląd legislacji i związanej z nią problemów. Jak podaje Ministerstwo: „Resort chce m.in. zidentyfikować trudności, jakie napotykają polskie muzea, biblioteki, instytucje naukowe, oświatowe oraz edukacyjne podczas stosowania tych przepisów. Państwa doświadczenia, sugestie i propozycje mogą być pomocne przy ocenie funkcjonowania dozwolonego użytku publicznego w Polsce oraz podczas formułowania ewentualnych zmian obowiązujących regulacji w tym zakresie.”

W odpowiedzi na konsultacje organizacje bibliotekarskie (Konferencja Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich, Konferencja Dyrektorów Wojewódzkich Bibliotek Publicznych, Poznańska Fundacja Bibliotek Naukowych oraz Stowarzyszenie EBIB i Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich) przesłały do Ministerstwa Stanowisko organizacji bibliotekarskich w sprawie konsultacji społecznych. Zostało ono przygotowane przez dra Krzysztofa Siewicza we współpracy z Barbarą Szczepańską.

Podstawą był materiał zebrany na warsztatach konsultacyjnych ze środowiskami bibliotekarskimi przeprowadzonych w drugiej połowie 2012 r. w ramach projektu Reforma prawa autorskiego dla bibliotek. Stanowisko zawiera najważniejsze problemy bibliotek związane z obecnym kształtem prawa autorskiego oraz propozycje ich rozwiązań. Projekt realizowany był przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska oraz Poznańską Fundację Bibliotek Naukowych z grantu fundacji EIFL http://centrumcyfrowe.pl/projekty/reforma-prawa-autorskiego-dla-bibliotek/.

Załącznikiem do stanowiska jest opinia Konferencji Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich w zakresie zasadności przyłączenia się przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej do postępowania dotyczącego wydania przez Trybunał Sprawiedliwości UE orzeczenia wstępnego w sprawie TUD (C-117/13) http://kangur.uek.krakow.pl/biblioteka/konferencja/opinie/opinia_2013_05_15.pdf . Sprawa C-117/13, tocząca się przed Trybunałem Sprawiedliwości w Luxemburgu http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-117/13 dotyczy sprawy niezmiernie ważnej dla tworzących biblioteki cyfrowe, a mianowicie wykładni art. 5 ust. 3 lit. n) dyrektywy 2001/29/WE, która jest podstawą dla art. 28 pkt 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Sąd ma udzielić odpowiedzi na następujące pytania:

1) Czy zasady zakupu lub licencji w rozumieniu art. 5 ust. 3 lit. n) dyrektywy 2001/29/WE obowiązują w przypadku, gdy właściciel prawa proponuje wymienionym tam instytucjom zawarcie umów licencyjnych o korzystanie z dzieła na odpowiednich warunkach?

2) Czy art. 5 ust. 3 lit. n) dyrektywy 2001/29/WE uprawnia państwa członkowskie do przyznania instytucjom prawa do dygitalizacji dzieł zawartych w ich zbiorach, gdy jest to konieczne do udostępnienia tych dzieł za pośrednictwem końcówek systemu informatycznego (terminali)?

3) Czy prawa przewidziane przez państwa członkowskie zgodnie z art. 5 ust. 3 lit. n) dyrektywy 2001/29/WE mogą sięgać tak daleko, że użytkownicy terminali mogą drukować na papierze udostępnione tam dzieła lub zapisywać je na kluczach USB?

Opinia Konferencji przygotowywana była na potrzeby Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Decyzję w sprawie przystąpienia Polski do postępowania (wraz z ewentualnym stanowiskiem) podejmuje Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

Komunikat opracowała Barbara Szczepańska

Kraje członkowskie WIPO uchwaliły właśnie traktat Treaty to Facilitate Access to Published Works by Visually Impaired Persons and Persons with Print Disabilities, który ułatwi osobom niewidomym i niedowidzącym korzystanie z zasobów i materiałów w różnych formatach i ponad granicami. To wielki sukces, ponieważ tekst przyjętego traktatu oceniany jest jako zbalansowany i realizujący potrzeby niewidomych.

Więcej na temat prac WIPO nad traktatem w Marrakeszu na stronie fundacji EIFL, która wraz z innymi organizacjami bibliotekarskimi (IFLA) aktywnie wspierała prace nad traktatem http://www.eifl.net/news/wipo-diplomatic-conference-vips.

Cytuję ze stron Związku Przedsiębiorców i Pracodawców: 20 czerwca br., w siedzibie Związku Przedsiębiorców i Pracodawców odbyła się konferencja prasowa, na której zaprezentowano raport „Rząd usiłuje przejąć rynek wydawniczy”. 100 tysięcy nowych bezrobotnych, zmniejszenie PKB o 3%, realny upadek 15 tysięcy firm – oto możliwe konsekwencje proponowanych przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej zmian – projektu otwartych zasobów oraz programu e-podręcznik.

Więcej tu.

FRSI zaprasza bibliotekarki i bibliotekarzy, przedstawicieli organizacji pozarządowych lub instytucji współpracujących z bibliotekami – wszystkich, którzy chcą podzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem – do poprowadzenia warsztatów na tegorocznym kongresie bibliotek publicznych „Biblioteka pełna ludzi”, który odbędzie się 21-22 października w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie.

Biblioteka Narodowa odsłoniła się z nowym wizerunkiem biblioteki cyfrowej. Artykuł w GW jest bardzo optymistyczny, sugeruje nam wszystkim, że mamy najlepszy tego typu produkt na świecie.  Zachęcam do zajrzenia do Polony i sprawdzenia nowych jej możliwości.

Szanowni Państwo,

Redakcja EBIB przesyła wam zaproszenie od Karen Rondestvedt, redaktorki międzynarodowego czasopisma Slavic & East European Information Resources do szybkiego opublikowania artykułu w następnym numerze czasopisma.

Dear colleagues,

This message is an urgent call for papers and reviews for Slavic & East European Information Resources, vol. 14, no. 4.

The deadline for articles to be peer reviewed was June 14, but if you have an article that is almost ready, I can extend the deadline somewhat. Please contact me. For reviews and column pieces the deadline is July 12. If you can come close to that deadline but not quite make it, please contact the column editor (see below) or me.

If you had an article rejected, please consider revising it according to the suggestions you received and resubmitting it.

We consider articles to be peer reviewed and various kinds of less formal items. You might, for example, consider submitting a piece for the Internet column.  Contact its editor, Jill Golden (jegolden@stanford.edu) with articles and ideas about anything Web-related or digital.

Hugh Truslow (truslow@fas.harvard.edu) is SEEIR’s Reviews editor. He has set up a site with a list of works waiting to be reviewed: https://sites.google.com/site/seeirreviews/home. Please volunteer for one or more of them. Or suggest a book to him and volunteer to review it.

See the journal’s website, http://www.stanford.edu/~rondest/SEEIR/, for the full range of possibilities, instructions for authors, deadlines, etc. If you truly cannot make the deadline for vol. 14, no. 4, we need material for vol. 15, no. 2/3, too! (Vol. 15, no. 1 will be a special issue  devoted to East European research resources in the New York area.)

Thank you, as always, for your support of SEEIR.  Feel free to contact the column editors; our managing editor, Barbara Krupa (krupa@stanford.edu); or me with ideas, or simply send us your material.

Karen Rondestvedt
Editor, Slavic & East European Information Resources
1112 S. Delaware St.
San Mateo, CA 94402