Stanowisko organizacji bibliotekarskich w sprawie konsultacji społecznych dotyczących dozwolonego użytku publicznego

W maju 2013 r. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiło konsultacje społeczne w sprawie dozwolonego użytku publicznego http://www.prawoautorskie.gov.pl/pages/posts/rozpoczely-sie-konsultacje-dotyczace-dozwolonego-uzytku-publicznego-210.php. To pierwszy taki duży przegląd legislacji i związanej z nią problemów. Jak podaje Ministerstwo: „Resort chce m.in. zidentyfikować trudności, jakie napotykają polskie muzea, biblioteki, instytucje naukowe, oświatowe oraz edukacyjne podczas stosowania tych przepisów. Państwa doświadczenia, sugestie i propozycje mogą być pomocne przy ocenie funkcjonowania dozwolonego użytku publicznego w Polsce oraz podczas formułowania ewentualnych zmian obowiązujących regulacji w tym zakresie.”

W odpowiedzi na konsultacje organizacje bibliotekarskie (Konferencja Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich, Konferencja Dyrektorów Wojewódzkich Bibliotek Publicznych, Poznańska Fundacja Bibliotek Naukowych oraz Stowarzyszenie EBIB i Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich) przesłały do Ministerstwa Stanowisko organizacji bibliotekarskich w sprawie konsultacji społecznych. Zostało ono przygotowane przez dra Krzysztofa Siewicza we współpracy z Barbarą Szczepańską.

Podstawą był materiał zebrany na warsztatach konsultacyjnych ze środowiskami bibliotekarskimi przeprowadzonych w drugiej połowie 2012 r. w ramach projektu Reforma prawa autorskiego dla bibliotek. Stanowisko zawiera najważniejsze problemy bibliotek związane z obecnym kształtem prawa autorskiego oraz propozycje ich rozwiązań. Projekt realizowany był przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska oraz Poznańską Fundację Bibliotek Naukowych z grantu fundacji EIFL http://centrumcyfrowe.pl/projekty/reforma-prawa-autorskiego-dla-bibliotek/.

Załącznikiem do stanowiska jest opinia Konferencji Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich w zakresie zasadności przyłączenia się przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej do postępowania dotyczącego wydania przez Trybunał Sprawiedliwości UE orzeczenia wstępnego w sprawie TUD (C-117/13) http://kangur.uek.krakow.pl/biblioteka/konferencja/opinie/opinia_2013_05_15.pdf . Sprawa C-117/13, tocząca się przed Trybunałem Sprawiedliwości w Luxemburgu http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-117/13 dotyczy sprawy niezmiernie ważnej dla tworzących biblioteki cyfrowe, a mianowicie wykładni art. 5 ust. 3 lit. n) dyrektywy 2001/29/WE, która jest podstawą dla art. 28 pkt 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Sąd ma udzielić odpowiedzi na następujące pytania:

1) Czy zasady zakupu lub licencji w rozumieniu art. 5 ust. 3 lit. n) dyrektywy 2001/29/WE obowiązują w przypadku, gdy właściciel prawa proponuje wymienionym tam instytucjom zawarcie umów licencyjnych o korzystanie z dzieła na odpowiednich warunkach?

2) Czy art. 5 ust. 3 lit. n) dyrektywy 2001/29/WE uprawnia państwa członkowskie do przyznania instytucjom prawa do dygitalizacji dzieł zawartych w ich zbiorach, gdy jest to konieczne do udostępnienia tych dzieł za pośrednictwem końcówek systemu informatycznego (terminali)?

3) Czy prawa przewidziane przez państwa członkowskie zgodnie z art. 5 ust. 3 lit. n) dyrektywy 2001/29/WE mogą sięgać tak daleko, że użytkownicy terminali mogą drukować na papierze udostępnione tam dzieła lub zapisywać je na kluczach USB?

Opinia Konferencji przygotowywana była na potrzeby Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Decyzję w sprawie przystąpienia Polski do postępowania (wraz z ewentualnym stanowiskiem) podejmuje Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

Komunikat opracowała Barbara Szczepańska