Iwona Domowicz
Tomasz Kalota
i inni
Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu

Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego – cele, zadania, wytyczne i organizacja pracy

Iwona Domowicz, Tomasz Kalota, Edyta Kotyńska, Jadwiga Łukaszewicz, Rafał Raczyński, Marcin Szala

Z myślą o potrzebach użytkowników - Biblioteka Uniwersytecka we Wrocławiu (dalej: BUWr) poszerzyła zakres swojej działalności i otworzyła Bibliotekę Cyfrową Uniwersytetu Wrocławskiego (dalej: BCUWr). Biblioteka ta została udostępniona użytkownikom 12 grudnia 2005 r. pod adresem: http://www.bibliotekacyfrowa.pl/. Stanowi ona nową platformę udostępniania i popularyzacji bogatych zasobów dziedzictwa kultury zawartych w zbiorach BUWr. W niedalekiej przyszłości ułatwi dostęp do poszukiwanych materiałów edukacyjnych, służąc wspieraniu procesów dydaktycznych na Uczelni. BCUWr zbudowana została na bazie systemu dLibra stworzonego i rozwijanego przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe - http://dlibra.psnc.pl/ i jest częścią polskiego systemu rozproszonych bibliotek cyfrowych. Skrócone opisy bibliograficzne zdigitalizowanych dokumentów są opracowywane według schematu Dublin Core kompatybilnego z formatem MARC21.

Tworzenie biblioteki cyfrowej wymaga zmian w dotychczasowej organizacji pracy oraz zaangażowania bibliotekarzy, informatyków i techników tworzących zasób cyfrowy i dlatego bez dodatkowych funduszy i etatów jest to ogromnie trudne przedsięwzięcie. W BUWr zarządzeniem Dyrektora Biblioteki została powołana Komisja ds. digitalizacji zbiorów i BCUWr Zadaniem Komisji jest wyznaczenie celów i standardów funkcjonowania BCUWr oraz opracowanie planu działania dla wszystkich zaangażowanych w projekty digitalizacji oddziałów. Komisja tworzy dokumenty na przyszłość, które będą regulowały wszystkie działania związane z BCUWr.

Poniżej załączono opracowane przez pracowników BUWr materiały, które są propozycją, a także materiałem do dyskusji na temat organizacji bibliotek cyfrowych (np. do dyskusji na forum EBIBu http://ebib.oss.wroc.pl/phpBB/viewforum.php?f=7). Przy opracowaniu tych propozycji korzystano m.in. z zaleceń zawartych w dokumencie Wytyczne dobrej praktyki, który powstał w wyniku unijnego projektu Calimera (http://www.calimera.org/countries/Poland.aspx). Analiza celów, zadań i etapów prac posłużyła do sporządzenia wykazu dokumentów, które będą regulowały wszystkie działania związane z BCUWr (pkt I). Najpilniejszym zadaniem było opracowanie interpretacji atrybutów w schemacie Dublin Core na potrzeby tworzenia opisów bibliograficznych dla zbiorów specjalnych BUWr (pkt II). W toku prac powstała również metryka dokumentująca drogę obiektu na poszczególnych etapach związanych z digitalizacją, która będzie służyć m.in. kontroli obiegu dokumentów i statystyce (pkt III). Ostatnim proponowanym materiałem jest schemat funkcjonowania BCUWr (pkt IV). Wszystkie zaproponowane dokumenty nie są ostateczną wersją, ponieważ wdrażane i testowane poprzez praktyczne działania będą weryfikowane i zmieniane.

I. Wykaz dokumentĂłw.

Tytuł dokumentu	Użytkownicy dokumentu	Uwagi
Koncepcja rozwoju i cele BCUWr.	kierownik BC
Interpretacja atrybutĂłw schematu Dublin Core na potrzeby opisu zbiorĂłw specjalnych.	redaktorzy BC/korektor
Metryka dla digitalizowanych obiektów.	kierownicy oddziałów BUWr/osoba odpowiedzialna za BC w oddziale	w wersji papierowej i elektronicznej
Wytyczne typowania obiektów do digitalizacji.	kierownicy oddziałów BUWr/osoba odpowiedzialna za BC w oddziale
Wytyczne mikrofilmowania i digitalizacji.	Pracownia Reprograficzna
Wytyczne obrĂłbki i archiwizacji.	Pracownia Reprograficzna
Procedury monitorowania procesów digitalizacji oraz parametry do analizy wydajności całego procesu i jego etapów.	kierownik BC/Pracownia Reprograficzna	Opracowanie narzędzi do analizy oraz dokumentu
Wzory umĂłw i oświadczeń dla instytucji i osĂłb prywatnych chcÄ cych udostępniać swoje zbiory w BCUWr lub wydawać własne publikacje w e-Wydawnictwie BUWr.	kierownik BC/twĂłrcy/wydawnictwa
Etapy prac i obieg dokumentów.	kierownik BC/kierownicy oddziałów BUWr/osoba odpowiedzialna za BC w oddziale
Profil gromadzenia BCUWr.	kierownik BC/kierownicy oddziałów BUWr/osoba odpowiedzialna za BC w oddziale
Wytyczne konserwatorskie.	kierownicy oddziałów/osoba odpowiedzialna za BC w oddziale
Wytyczne tworzenia słów kluczowych.	redaktorzy BC/korektor
Standaryzacja stanowiska pracy redaktora BCUWr.	kierownik BC/kierownicy oddziałów BUWr
Podręczna biblioteczka redaktora (materiały pomocnicze).	redaktorzy BC	Strona WWW z dostępem do baz

II. Interpretacja atrybutĂłw schematu Dublin Core na potrzeby opisĂłw zbiorĂłw specjalnych BUWr

Oprac. Jadwiga Łukaszewicz na podstawie książki Marka Nahotko: Metadane: sposób na uporządkowanie internetu (Kraków 2004) oraz formatu MARC21.
Przy opracowywaniu interpretacji atrybutów Dublin Core przyjęto zasadę, że przedmiotem skróconego opisu jest źródło, na podstawie którego został stworzony zasób cyfrowy. Ponieważ zbiory specjalne BUWr nie posiadają opublikowanych w sieci pełnych opisów katalogowych, założenie takie pozwala na udostępnienie szerszej informacji na temat oryginału.

Lp.	Nazwa atrybutu	Element Dublin Core	Etykieta MARC	Opis wartości atrybutĂłw
1.	Tytuł	Title	Tytuł (245 $a)	Nazwa nadana ĹşrĂłdłu. Zasadniczo Tytuł będzie nazwÄ , pod ktĂłrÄ ĹşrĂłdło jest formalnie znane. Przejmuje się tytuł właściwy ĹşrĂłdła. W przypadku struktury hierarchicznej ĹşrĂłdła podaje się tytuł właściwy ĹşrĂłdła, następnie dla części ĹşrĂłdła z odrębnym tytułem właściwym tworzy się dodatkowy opis w osobnym zestawie atrybutĂłw stworzonych dla tej części. Atrybut Tytuł zawiera tytuł właściwy. Dane przejmuje się z głównej strony tytułowej. Informacje z innych miejsc ujmuje się w nawiasy kwadratowe. Nawiasy kwadratowe traktuje się jak jeden znak i stosuje odstęp przed pierwszym i po drugim nawiasie. Atrybut kończy się kropkÄ (zob.): Format Marc21 rekordu bibliograficznego dla ksiÄ Ĺźki - NUKAT, 2005.
2.	Autor (TwĂłrca)	Creator	Hasło główne - nazwa osobowa, nazwa ciała zbiorowego, nazwa imprezy (100, 110, 111)	Jednostka odpowiedzialna za stworzenie treści ĹşrĂłdła. Przykładami TwĂłrcy sÄ osoby fizyczne, ciała zbiorowe lub usługi. Zasadniczo nazwa TwĂłrcy powinna być uĹźywana do oznaczenia tej jednostki. Przejmuje się nazwę osobowÄ , nazwę ciała zbiorowego, nazwę imprezy ze ĹşrĂłdła. WybĂłr i forma głównego hasła autorskiego powinny być zgodne z postanowieniami PN-N-01229 (przykład zapisu nazwy autora: Orzeszkowa, Eliza). Atrybut Autor zawiera nazwę osobowÄ , nazwę ciała zbiorowego lub nazwę imprezy. Hasło osobowe jest to nazwa osobowa, tzn. nazwa własna identyfikujÄ ca danÄ osobę. Nazwę osobowÄ moĹźe stanowić: imię, nazwisko, nazwisko i imię, pseudonim, nazwa zwiÄ zana z godnościÄ osoby, nazwa zaczynajÄ ca się od imienia (np. nazwy świętych, błogosławionych i niektĂłre nazwy średniowieczne). Hasło osobowe moĹźe zawierać dopowiedzenia: daty biograficzne, słowne określenia identyfikujÄ ce danÄ osobę: określenia pokrewieństwa, godności, tytuły szlacheckie itp. Słownik wartości atrybutu jest tworzony automatycznie i sugeruje się sprawdzenie czy ĹźÄ dana wartość atrybutu jest juĹź utworzona, jeśli tak, to naleĹźy jÄ wstawić poprzez wybĂłr z listy. Dopowiedzenia ujmuje się Ĺ‚Ä cznie w nawiasy okrÄ głe z odstępem przed nawiasem otwierajÄ cym, jeĹźeli jest więcej niĹź jedno dopowiedzenie, oddziela się je średnikiem z odstępami po obu jego stronach. Daty biograficzne oddziela się Ĺ‚Ä cznikiem. Na końcu atrybutu stawia się kropkę (zob.): Hasła osobowe, korporatywne i tytułowe…- Warszawa: Wydaw. SBP,1999.- (Formaty Kartoteki ; 4).
3.	Temat i słowa kluczowe (Opis rzeczowy)	Subject	Słowa kluczowe niekontrolowane (653 $a)	Temat treści ĹşrĂłdła. Zasadniczo Opis rzeczowy będzie wyraĹźony w formie słów kluczowych opisujÄ cych temat ĹşrĂłdła. Rekomenduje się wybĂłr słów kluczowych ze słownika kontrolowanego lub formalnego schematu klasyfikacji. Słownik wartości atrybutu jest tworzony automatycznie i sugeruje się sprawdzenie, czy ĹźÄ dana wartość atrybutu jest juĹź utworzona, jeśli tak, to moĹźna jÄ wstawić poprzez wybĂłr z listy. Atrybut Temat i słowa kluczowe zawiera słowa kluczowe, ktĂłre przyjmujÄ postać wyraĹźeń jedno lub wielowyrazowych. Na końcu atrybutu stawia się kropkę (zob.): Format USMARC rekordu kartoteki haseł wzorcowych…/ Anna Paluszkiewicz ; SBP….- Warszawa : Wydaw. SBP, 1999.- (Formaty, Kartoteki ; 5) Analiza dokumentu i jego opis przedmiotowy / Teresa Głowacka.-Warszawa : Wydaw.SBP, 2003.- (Formaty, Kartoteki ; 13).
4.	Opis	Description	Adnotacja wyjaśniajÄ ca (520 $a)	Adnotacje dotyczÄ ce zawartości treści ĹşrĂłdła. Opis moĹźe np. zawierać, chociaĹź nie tylko: abstrakt, spis treści, odesłanie do graficznego przedstawienia treści lub swobodny tekst określajÄ cy treść, defekty w treści ĹşrĂłdła, znak lub numer wydawniczy specyficzny dla drukĂłw muzycznych. Atrybut Opis zawiera uzupełnienie lub wyjaśnienie tytułu lub zwięzĹ‚Ä informację o treści. Na końcu atrybutu stawia się kropkę (zob.): Format Marc21 rekordu bibliograficznego dla ksiÄ Ĺźki -.NUKAT, 2005.
5.	Wydawca (Wydawca ĹşrĂłdła)	Publisher	Wydawca (260 $a $b)	Jednostka odpowiedzialna za udostępnienie ĹşrĂłdła. Przykładami wydawcy sÄ osoby fizyczne, instytucje, organizacje lub usługi. Zasadniczo dla określenia tego elementu naleĹźy uĹźyć nazwy Wydawcy i/lub Drukarza. Atrybut Wydawca zawiera informacje dotyczÄ ce opublikowania, druku i dystrybucji. Informacje te przejmuje się z opisywanego dokumentu tj. główna strona tytułowa, inne preliminaria, okładka, metryka ksiÄ Ĺźki, informacje z innych ĹşrĂłdeł ujmuje się w nawiasy kwadratowe. Jeśli brak miejsca wydania stosuje się skrĂłt [S. l.] Jeśli miejsc wydania jest więcej niĹź dwa, to podaje się nazwę wyróşnionÄ typograficznie i skrĂłt [etc.]. Jeśli brak nazwy wydawcy podaje się skrĂłt [s. n.] Przejmuje się pełnÄ nazwę wydawcy z dokumentu. Znaki umowne: Dwa miejsca wydania rozdziela się średnikiem, nazw wydawcy poprzedza się dwukropkiem. Jeśli jest dodatkowo miejsce druku i nazwa drukarni, to ujmuje się je Ĺ‚Ä cznie w nawiasy okrÄ głe i stosuje się znaki umowne jak wyĹźej. Na końcu atrybutu stawia się kropkę (zob.): Format Marc21 rekordu bibliograficznego dla ksiÄ Ĺźki -.NUKAT, 2005.
6.	WspółtwĂłrca	Contributor	Hasło dodatkowe - nazwa osobowa, nazwa ciała zbiorowego, nazwa imprezy (700, 710, 711)	Jednostka odpowiedzialna za współudział w tworzeniu treści ĹşrĂłdła. Przykładami współtwĂłrcy sÄ osoby fizyczne, ciała zbiorowe lub usługi. Zasadniczo dla określenia tego elementu naleĹźy uĹźyć nazwy WspółtwĂłrcy wraz z określeniem rodzaju współpracy zapisanym w nawiasie okrÄ głym zgodnie ze słownikiem kontrolowanym. Forma dodatkowego hasła powinna być zgodna z podanym przykładem: Borkowski, Jan. Oprac. Słownik wartości atrybutu jest tworzony automatycznie i sugeruje się sprawdzenie czy ĹźÄ dana wartość atrybutu jest juĹź utworzona, jeśli tak, to naleĹźy jÄ wstawić poprzez wybĂłr z listy. Atrybut WspółtwĂłrca zawiera dodatkowe hasła, ktĂłre zapewniajÄ dostęp do opisu inne niĹź podane w atrybucie Autor. Hasło dodatkowe moĹźe zawierać nazwę osobowÄ , nazwę ciała zbiorowego (w tym nazwę imprezy). Hasła dodatkowe sporzÄ dza się dla nazwy osĂłb i ciał zbiorowych ponoszÄ cych współodpowiedzialność za intelektualnÄ lub artystycznÄ zawartość dokumentu. Hasła dodatkowe zawierajÄ takĹźe nazwy osobowe i ciał zbiorowych dla dzieł zwiÄ zanych bibliograficznie z opisywanym dokumentem - w tym dokumentĂłw niesamoistnych wydawniczo zawartych w opisywanym dokumencie, jeĹźeli nie sporzÄ dza się dla nich osobnych opisĂłw. Wykaz skrĂłtĂłw dla określenia rodzaju współpracy zob. pod tabelÄ . Na końcu atrybutu stawia się kropkę (zob.): Format Marc21 rekordu bibliograficznego dla ksiÄ Ĺźki -.NUKAT, 2005.
7.	Data wydania	Date	Data wydania (260 $c)	Data zwiÄ zana z wydarzeniem w okresie istnienia ĹşrĂłdła. W typowych przypadkach Data będzie zwiÄ zana z powstaniem lub dostępnościÄ ĹşrĂłdła. Rekomendowany najlepszy sposĂłb na kodowanie daty jest zdefiniowany w profilu ISO 8601 (http://www.w3.org/TR/NOTE-datetime) jako format RRRR-MM-DD. Jeśli w Ĺşrdle brak daty wydania, podaje się informację zgodnie z dotychczas przyjętÄ praktykÄ datowania. Datę wydania podaje się cyframi arabskimi. Atrybut data wydania zawiera najpóźniejszÄ datę wydania występujÄ cÄ w dokumencie. Jeśli brak daty wydania, podaje się z odpowiednim wyjaśnieniem wybranÄ datę, np. rok dystrybucji - [dystr.], copyright - cop. bez nawiasu, rok druku - dr., rok wydania przybliĹźony [ca 1820], [post 1820], [ante 1820], [1820?]. Na końcu atrybutu stawia się kropkę (zob.): Format Marc21 rekordu bibliograficznego dla ksiÄ Ĺźki -.NUKAT, 2005.
8.	Typ zasobu (Typ ĹşrĂłdła)	Type	Typ/forma dokumentu (Leader poz. 06)	Natura lub kategoria treści ĹşrĂłdła (oryginału). Ten element zawiera kategorie, funkcje, gatunki lub poziomy agregacji dla treści. Rekomenduje się wybĂłr wartości elementu Typ ĹşrĂłdła z kontrolowanego słownika wprowadzonego do systemu dLibra (zob. wykaz pod tabelÄ ).
9.	Format	Format	Typ formatu elektronicznego (856 $q)	Opis fizyczny cyfrowej materializacji ĹşrĂłdła. W typowych sytuacjach podaje się określenie formatu dokumentu elektronicznego, np. test/html. Format moĹźe zawierać typ mediĂłw lub opis fizyczny ĹşrĂłdła (np. wymiary). Format moĹźe być uĹźyty dla określenia oprogramowania, sprzętu lub innego wyposaĹźenia niezbędnego do wyświetlenia lub działania ĹşrĂłdła. Przykładami wymiarĂłw mogÄ być rozmiar i czas trwania. Rekomenduje się wybĂłr wartości z kontrolowanego słownika (np. lista TypĂłw MediĂłw Internetu - http://www.isi.edu/in-notes/iana/assignments/media-types/media-types, definiujÄ ca formaty mediĂłw komputerowych). Na końcu atrybutu NIE stawia się kropki.
10.	Identyfikator zasobu (Identyfikator ĹşrĂłdła)	Identifier	Lokalizacja elektroniczna (856 $u),	Jednoznaczny odnośnik do zasobu cyfrowego w obrębie danego kontekstu. Rekomenduje się identyfikowanie zasobu cyfrowego poprzez ciÄ g znakĂłw lub numer dostosowany do formalnego systemu identyfikacyjnego. Przykładem formalnego systemu identyfikacyjnego jest Uniform Resource Identifier (URI) (zawierajÄ cy Uniform Resource Locator (URL)), Digital Object Identifier (DOI) oraz International Standard Book Number (ISBN). Atrybut Identyfikator zawiera: Podaje się URI pozwalajÄ cy zlokalizować dokument elektroniczny przy uĹźyciu istniejÄ cych protokołów internetowych. Najczęściej identyfikatorem tym jest URL. Na końcu atrybutu NIE stawia się kropki (zob.): Format MARC21 rekordu bibliograficznego dla dokumentu elektronicznego / Krystyna Sanetra.-Warszawa : Wydaw.SBP, 2003.- (Formaty, Kartoteki ; 12).
11.	ĹšrĂłdło	Source	ĹšrĂłdło wprowadzanych danych (786 $o),	Odesłanie do pierwotnego ĹşrĂłdła, z ktĂłrego pochodzi opisywany zasĂłb cyfrowy. Dany zasĂłb cyfrowy moĹźe pochodzić ze ĹşrĂłdła pierwotnego w całości lub części. Rekomendowanym najlepszym sposobem jest odesłanie do ĹşrĂłdła poprzez ciÄ g znakĂłw lub numer dostosowany do formalnego systemu identyfikacyjnego, np.: sygnatura ĹşrĂłdła (oryginału lub mikrofilmu jeśli on jest ĹşrĂłdłem). Na końcu atrybutu nie stawia się kropki.
12.	Język	Language	Uwaga dot. języka (546 $a) Kod języka (041 $a) 008/35-37	Język treści intelektualnych ĹşrĂłdła. Rekomendowanym sposobem dla tworzenia wartości atrybutu jest ich definiowanie przy uĹźyciu znormalizowanego trzyliterowego kodu wg PN PN-ISO 639-2 (np.: polski = pol) i MARC code List for Languages. Słownik wartości atrybutu jest tworzony automatycznie i sugeruje się sprawdzenie, czy ĹźÄ dana wartość atrybutu jest juĹź utworzona, jeśli tak, to moĹźna jÄ wstawić poprzez wybĂłr z listy. Atrybut Język zawiera informację dotyczÄ cÄ języka (językĂłw) tekstu głównego i streszczeń. UĹźywany jest takĹźe w opisie dokumentĂłw wielojęzycznych (takĹźe jeśli jest to język obrazkowy) lub zawierajÄ cych tłumaczenie oraz jeśli język streszczeń, abstraktĂłw, materiałów towarzyszÄ cych jest inny niĹź język tekstu głównego. Na końcu atrybutu nie stawia się kropki.
13.	PowiÄ zania (Relacja)	Relation	Uwaga dot. relacji nieokreślonej (787 $n), ID relacji nieokreślonej (787 $o)	Odesłanie do ĹşrĂłdeł pozostajÄ cych w relacji z opisywanym. Rekomenduje się powiÄ zanie głównego ĹşrĂłdła ze ĹşrĂłdłem zwiÄ zanym przy pomocy ciÄ gu znakĂłw lub numeru dostosowanego do formalnego systemu identyfikacyjnego, np.: sygnatura mediĂłw zawierajÄ cych kopię ĹşrĂłdła (np. mikrofilm, CD). Na końcu atrybutu nie stawia się kropki.
14.	Zakres (Miejsce i czas)	Coverage	Uwaga ogĂłlna (500 $a)	Zasięg treści ĹşrĂłdła. Miejsce i czas w typowych sytuacjach zawiera lokalizację przestrzennÄ (nazwa miejsca lub współrzędne geograficzne), okres czasowy (określenie okresu, data lub zakres dat) lub jurysdykcję (takÄ , jak nazwa jednostki administracyjnej). Rekomenduje się wybĂłr wartości elementu Miejsce i Czas ze słownika kontrolowanego. Następnie, jeśli jest to celowe, uĹźyte zostanÄ nazwy miejsc lub okresy czasu, przy czym preferowane sÄ identyfikatory numeryczne takie, jak zestawy współrzędnych lub zakresy dat. Na końcu atrybutu stawia się kropkę.
15.	Prawa	Rights	Warunki wykorzystania (540 $a)	Informacja o prawach własności do ĹşrĂłdła. W sytuacjach typowych element Własność będzie zawierał określenie prawa własności dla ĹşrĂłdła lub odesłanie do serwisu dostarczajÄ cego takÄ informację. Informacja o własności przedstawiona jest często jako Intellectual Property Rights (IPR), Copyright i róşnego rodzaju określenia własnoci. JeĹźeli brak jest elementu Własność, nie moĹźna dokonywać Ĺźadnych załoĹźeń, co do jego statusu i innych praw dotyczÄ cych ĹşrĂłdła.
16.	Lokalizacja źródła *			Nazwa oddziału, w którym przechowywane jest źródło (oryginał). Rekomenduje się wybór wartości elementu Lokalizacja źródła z kontrolowanego słownika wprowadzonego do systemu dLibra.

^*Atrybut Lokalizacja źródła został stworzony na potrzeby BCUWr dla celów statystycznych oraz organizacyjnych i nie należy do podstawowego zestawu elementów Dublin Core.

Propozycje opisu daty (Data wydania źródła) w schemacie Dublin Core:

Przykładowe daty:
RRRR-MM-DD czy 1457 (jeśli mamy konkretną datę)
1200-1250 = 1 poł. XIII w. (podajemy zakres czasowy, w którym dzieło najprawdopodobniej powstało)
1250-1300 = 2 poł. XIII w.
1300-1325 = 1 ćwierć XIV w. (jeśli potrafimy uściślić)
1325-1350 = 2 ćwierć XIV w.
1350-1375 = 3 ćwierć XIV w.
1375-1400 = 4 ćwierć XIV w.
1400-1420 = lata 20. XV w. (jeśli jesteśmy pewni, że dzieło powstało w tych latach, możemy tę datę uściślić według potrzeb)
1490-1500 = koniec XV w.
1400-1500 = XV w. (jeśli nie możemy podać daty konkretniejszej)
1400/1500 = przełom XIV i XV w.

Wykaz kodów dla atrybutu Typ źródła (Typ zasobu):

a - dokument piśmienniczy (druk) = książka, wydaw. ciągłe, czasopismo elektroniczne, baza danych, strona WWW
c - druki muzyczne = nuty, mikroformy nut, nuty w wersji elektronicznej
d - rękopisy muzyczne = nuty, mikroformy nut
e - dokument kartograficzny = mapy, atlasy, globusy, mapy zdigitalizowane
f - rękopisy kartograficzne
g - dokumenty wizualne = film, kaseta wideo, taśma filmowa, slajdy, materiał przeznaczony do wyświetlania
i - nagrania dźwiękowe niemuzyczne
j - nagrania dźwiękowe muzyczne
k - dokumenty ikonograficzne (dwuwymiarowe) = rysunek, obraz, fotografia, kolaĹź, kartka pocztowa
m - dokumenty elektroniczne = programy, multimedia interakcyjne, usługi on-line
o - dokumenty mieszane z dwóch lub więcej typów, a żaden z nich nie dominuje
p - mieszany skład dokumentu, np. rękopis zawierający fotografie i taśmę dźwiękową
r - przedmiot trójwymiarowy będący wytworem rąk ludzkich, np. rzeźba, diorama, model, gry, puzzle, zabawki
t - rękopis

Określenie rodzaju współpracy (dla atrybutu Współautor)

Jeżeli jedna osoba spełnia różne role w powstaniu dokumentu, podaje się określenie funkcji uznanej za najważniejszą. Dla współautora nie stosuje się określenia Współaut. (nie podaje się żadnego określenia).

Określenia rodzaju współpracy i ich skróty:

Autor bibliografii zaĹ‚Ä cznikowej		Bibliogr.
Autor indeksu		Indeks
Autor komentarza		Koment.
Autor oryginału		Aut. oryg.
Autor posłowia		Posł.
Autor przedmowy		Przedm.
Autor suplementu		Supl.
Autor wstępu		Wstęp
Drukarz		Druk.
Fotograf		Fot.
Ilustrator		Il.
Kaligraf		Kaligraf
OpracowujÄ cy		Oprac.
Redaktor		Red.
Tłumacz		Tł.
TwĂłrca adaptacji		Adapt.
TwĂłrca wyboru		WybĂłr
TwĂłrca zbioru		Zebr.
Wydawca		Wyd.

III. Metryka dla digitalizowanych obiektĂłw.

(WzĂłr metryki w pliku DOC)

IV. Schemat funkcjonalny BCUWr.

Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego – cele, zadania, wytyczne i organizacja pracy : Iwona Domowicz, Tomasz Kalota, Edyta Kotyńska, Jadwiga Łukaszewicz, Rafał Raczyński, Marcin Szala / Iwona Domowicz, Tomasz Kalota, i inni// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska. - Nr 4/2006 (74) kwiecień. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2006. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2006/74/domowicz_in.php. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187