{"id":3263,"date":"2014-07-29T08:47:18","date_gmt":"2014-07-29T06:47:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ebib.pl\/?p=3263"},"modified":"2014-08-08T15:44:28","modified_gmt":"2014-08-08T13:44:28","slug":"otwarta-nauka-w-polsce-2014-diagnoza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ebib.pl\/?p=3263","title":{"rendered":"Czy polska nauka jest otwarta?"},"content":{"rendered":"

Raport \u201eOtwarta nauka w Polsce 2014. Diagnoza\u201d<\/strong><\/p>\n

Coraz wi\u0119cej polskich publikacji naukowych jest dost\u0119pnych bezp\u0142atnie przez internet, dzi\u0119ki czemu mo\u017ce z nich korzysta\u0107 nie tylko \u015brodowisko akademickie, ale r\u00f3wnie\u017c wszyscy, kt\u00f3rzy potrzebuj\u0105 wiedzy naukowej w swojej codziennej pracy, edukacji czy w\u00a0biznesie. Wci\u0105\u017c jednak brakuje instytucjonalnych strategii i polityk w zakresie otwartego dost\u0119pu, a inne wa\u017cne elementy otwartej nauki, takie jak otwarte dane, nie doczeka\u0142y si\u0119 jeszcze realizacji. <\/span><\/b><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u015awiatowa nauka podlega w ostatnim czasie dynamicznym przemianom, dzi\u0119ki kt\u00f3rym wyniki pracy naukowc\u00f3w mog\u0105 by\u0107 jeszcze efektywniej wykorzystywane dla dobra ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. R\u00f3wnie\u017c w Polsce od kilku lat obecne s\u0105 inicjatywy, kt\u00f3rych celem jest otwieranie nauki. Nowy raport \u201cOtwarta nauka w Polsce 2014. Diagnoza\u201d opisuje stan otwarto\u015bci w polskiej nauce. Wed\u0142ug danych przedstawionych w raporcie w Polsce otwarte s\u0105 przede wszystkim czasopisma naukowe. Prawie po\u0142owa (49%) spo\u015br\u00f3d niemal 2000 czasopism punktowanych z wykazu MNiSW udost\u0119pnia swoje bie\u017c\u0105ce numery bezp\u0142atnie w internecie. Wzrasta popularno\u015b\u0107 praktyk otwarto\u015bciowych w\u015br\u00f3d badaczy: 59% przebadanych naukowc\u00f3w przynajmniej raz udost\u0119pni\u0142o w spos\u00f3b otwarty swoj\u0105 prac\u0119, cho\u0107 tylko niespe\u0142na 12% z nich robi to regularnie. 74% respondent\u00f3w popiera udost\u0119pnianie w spos\u00f3b otwarty wynik\u00f3w wszystkich bada\u0144 naukowych finansowanych ze \u015brodk\u00f3w publicznych. Powstaj\u0105 pierwsze repozytoria instytucjonalne i dziedzinowe, w kt\u00f3rych naukowcy mog\u0105 umieszcza\u0107 swoje prace (artyku\u0142y, ksi\u0105\u017cki, rozprawy doktorskie czy raporty) \u2013 jest ich obecnie 22. Wci\u0105\u017c jednak brakuje strategii i polityk instytucji naukowych, finansuj\u0105cych badania i rz\u0105dowych, kt\u00f3re wzmocni\u0142yby lokalne i oddolne inicjatywy, w\u0142\u0105czaj\u0105c je w systematyczne dzia\u0142ania na skal\u0119 krajow\u0105.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Autorzy raportu prezentuj\u0105 kontekst instytucjonalny otwartej nauki, analizuj\u0105 jej aspekty prawne i spo\u0142eczne, przedstawiaj\u0105 istniej\u0105c\u0105 infrastruktur\u0119 oraz omawiaj\u0105 wyniki przeprowadzonych na potrzeby raportu bada\u0144 polskich czasopism i naukowc\u00f3w.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Otwarta nauka na \u015bwiecie<\/span><\/span><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Otwarty dost\u0119p do wiedzy jest od wielu lat istotnym elementem polityk instytucji naukowych oraz finansuj\u0105cych badania, a coraz cz\u0119\u015bciej r\u00f3wnie\u017c rz\u0105d\u00f3w i organizacji mi\u0119dzynarodowych. Otwarto\u015b\u0107 jest wdra\u017cana przez najlepsze uczelnie, takie jak Harvard, Princeton, MIT czy Politechnika Federalna w Zurychu, kt\u00f3re uznaj\u0105, \u017ce u\u0142atwia ona wsp\u00f3\u0142prac\u0119, promuje osi\u0105gni\u0119cia naukowe i wzmacnia rol\u0119 nauki w rozwoju gospodarczym. Instytucje finansuj\u0105ce badania coraz cz\u0119\u015bciej wymagaj\u0105, aby efekty finansowanych przez nie projekt\u00f3w by\u0142y dost\u0119pne w spos\u00f3b otwarty; taki obowi\u0105zek nak\u0142adaj\u0105 m.in. National Institutes of Health, Wellcome Trust i brytyjskie Research Councils. Rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce otwarto\u015bci s\u0105 te\u017c przyjmowane na szczeblu rz\u0105dowym, np. w Stanach Zjednoczonych, Argentynie czy Hiszpanii. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c Komisja Europejska konsekwentnie prowadzi polityk\u0119 otwartego dost\u0119pu, zalecaj\u0105c te\u017c pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim opracowanie i wdra\u017canie strategii w tym zakresie. Zalecenie to oparte jest na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce swobodny dost\u0119p do wynik\u00f3w bada\u0144 przyczyni si\u0119 do wzrostu innowacyjno\u015bci i konkurencyjno\u015bci europejskich gospodarek. Umo\u017cliwi te\u017c korzystanie z najnowszej wiedzy przedsi\u0119biorcom, a tak\u017ce specjalistom, takim jak lekarze czy nauczyciele oraz uczniom i studentom. Zdaniem Komisji wyniki bada\u0144 finansowanych ze \u015brodk\u00f3w publicznych powinny by\u0107 dost\u0119pne dla wszystkich obywateli. Dlatego w programie ramowym w zakresie bada\u0144 i innowacji na lata 2014\u20132020, Horyzont 2020, Komisja nak\u0142ada na podmioty korzystaj\u0105ce ze \u015brodk\u00f3w unijnych obowi\u0105zek udost\u0119pnienia w spos\u00f3b otwarty wszystkich publikacji powsta\u0142ych w ramach finansowanych w programie projekt\u00f3w. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Raport pod redakcj\u0105 Jakuba Szprota zosta\u0142 opracowany w ramach dzia\u0142a\u0144 Platformy Otwartej Nauki przez zesp\u00f3\u0142 autor\u00f3w z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego (Andrzej Le\u015bniak, Michael Morys-Twarowski, Krzysztof Siewicz, Micha\u0142 Starczewski, Lidia St\u0119pi\u0144ska-Ustasiak, Jakub Szprot). Publikacja jest dost\u0119pna na licencji CC BY 3.0 PL. Mo\u017cna j\u0105 pobra\u0107 ze strony Platformy Otwartej Nauki<\/a>.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Raport \u201eOtwarta nauka w Polsce 2014. Diagnoza\u201d Coraz wi\u0119cej polskich publikacji naukowych jest dost\u0119pnych bezp\u0142atnie przez internet, dzi\u0119ki czemu mo\u017ce z nich korzysta\u0107 nie tylko \u015brodowisko akademickie, ale r\u00f3wnie\u017c wszyscy, kt\u00f3rzy potrzebuj\u0105 wiedzy naukowej w swojej codziennej pracy, edukacji czy … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-3263","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wiadomosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ebib.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ebib.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ebib.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ebib.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ebib.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3263"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.ebib.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3341,"href":"https:\/\/www.ebib.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3263\/revisions\/3341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ebib.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ebib.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ebib.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}