Maria Janowska
Biblioteka Narodowa

Informacja elektroniczna a prawo autorskie

Warsztaty były organizowane w ramach projektu Platforma Użytkowników Prawa Autorskiego w Europie Środkowej i Wschodniej (CECUP), którego jednym z podstawowych celów jest podniesienie świadomości bibliotekarzy w zakresie prawa autorskiego oraz stworzenie warunków do tego, aby bibliotekarze byli brani pod uwagę jako opiniodawcy przy tworzeniu prawodawstwa w zakresie prawa autorskiego i praw pokrewnych. Warsztaty odbyły się w Warszawie, w Bibliotece Narodowej. Uczestniczyło w nich 33 bibliotekarzy reprezentujących różne typy bibliotek. Wygłoszono następujące referaty:

• Wprowadzenie do prawa autorskiego i usług elektronicznego dostarczania dokumentów (Tuula Haavisto - Finlandia, kierownik projektu CECUP),
• Ochrona programów komputerowych i baz danych w świetle obowiązującej Ustawy o prawie autorskim (mgr Dawid Kot - Uniwersytet Jagielloński),
• Zmiany w prawie autorskim wynikające z nowej ustawy (mgr Rafał Golat - Ministerstwo Kultury i Sztuki),
• Zmiany w europejskim prawie autorskim i działalność EBLIDA(Tuula Haavisto - Finlandia, kierownik projektu CECUP),
• Pułapki prawne, które można napotkać w umowach licencyjnych określających korzystanie z publikacji elektronicznych (Tuula Haavisto - Finlandia, kierownik projektu CECUP).

Z ramienia Zarządu Głównego Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich obrady otworzyła Joanna Pasztaleniec-Jarzyńska, zastępca dyrektora Biblioteki Narodowej.

Większość uczestników uznała tematykę warsztatów za istotną. Zagadnieniem szczególnie nowym były problemy związane z zawieraniem umów licencyjnych na korzystanie z publikacji elektronicznych.

W trakcie dyskusji zgodzono się, że aczkolwiek polskie prawo autorskie w obecnym kształcie nie stwarza trudności bibliotekom, to przewidywane w nim zmiany, wynikające w wprowadzenia uregulowań przyjętych w Unii Europejskiej, mogą wywrzeć wpływ na działalność bibliotek, uniemożliwiając im praktycznie udostępnianie publikacji elektronicznych. Wspólne uregulowania prawne dotyczące prawnoautorskiej ochrony publikacji elektronicznych przyjęte w Unii Europejskiej w bardzo niewielkim stopniu uwzględniają wyjątki od prawa wyłącznego, które umożliwiają bibliotekom udostępnianie publikacji, pozostawiając wprowadzenie takich wyjątków do decyzji ustawodawców w poszczególnych krajach. Wprowadzenie tych uregulowań w niezmienionej postaci do krajowego ustawodawstwa doprowadziłoby do tego, że biblioteki musiałyby płacić właścicielom za każde udostępnienie publikacji elektronicznej. Dlatego też biblioteki w Polsce powinny przede wszystkim wpłynąć na kształt ustawodawstwa dotyczącego prawa autorskiego w taki sposób, aby w dalszym ciągu uwzględniało ono wyjątki od prawa wyłącznego, gwarantujące nieodpłatne udostępnianie przez biblioteki wszystkich legalnie nabytych materiałów. Dotychczas przedstawiciele biblioteki nie uczestniczyli w opiniowaniu projektów aktów prawnych w zakresie prawa autorskiego; obecnie -skoro przyszłe uregulowania prawne mogą wywrzeć negatywny wpływ na możliwości udostępniania materiałów bibliotecznych - należy tę sytuację zmienić. Aby jednak środowisko bibliotekarskie przygotować do aktywnego udziału w procesie tworzenia prawa, konieczne jest utworzenie w ramach Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich grupy osób specjalnie zainteresowanych zagadnieniami prawa autorskiego, a w dalszej perspektywie - innymi dziedzinami prawa, mającymi wpływ na działalność bibliotek. W związku z tym w podsumowaniu warsztatów wystąpiono z propozycją powołania sekcji prawa autorskiego przy Zarządzie Głównym Stowarzyszenia.

Pierwotny adres: http://www.oss.wroc.pl/biuletyn/ebib07/s_janowska.html
Adres w archiwum: ebib.oss.wroc.pl/arc/e007-08.html

Informacja elektroniczna a prawo autorskie / Maria Janowska // W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. Bożena Bednarek-Michalska - Nr 7/1999 (7) listopad. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. KWE, 2001. - Tryb dostępu: http://www.ebib.pl/2001/7/janowska.php. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187