ebib 
Nr 6/2010 (115), Nowy wymiar zabezpieczania zasobów. Badania, teorie, wizje
 poprzedni artykuł następny artykuł   

 


Karolina Żernicka
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Serwisy typu social bookmarking jako narzędzie wspomagające zarządzanie zasobami naukowymi w Internecie


Efektywne wyszukiwanie w Internecie informacji o wysokiej jakości, zwłaszcza informacji o charakterze naukowym, jest niezwykle trudne w obliczu gwałtownie rozrastających się zasobów sieciowych. Najpopularniejszą metodą wyszukiwania jest korzystanie z wyszukiwarek internetowych - w praktyce zazwyczaj Google. Jak wiadomo, Google wykorzystuje opracowany przez siebie algorytm wyszukiwawczy o nazwie PageRank, którego zasada działania opiera się na założeniu, że najpopularniejsze strony internetowe (tj. takie, do których prowadzi największa liczba linków) są najlepsze (tj. mają wysoką wartość informacyjną). Niestety, w praktyce okazuje się niejednokrotnie, że jest to założenie błędne. Wyniki wyszukiwania według metody PageRank podatne są na różnego typu zniekształcenia, np. w wyniku tzw. link spammingu (sztucznego generowania linków do strony w celu podniesienia jej pozycji w rankingu). Wydaje się zatem, że konieczne jest opracowanie bardziej efektywnych narzędzi wyszukiwawczych.

Odpowiedź na tę potrzebę może nieść, przynajmniej do pewnego stopnia, zjawisko Internetu społecznościowego (tzw. social Web), zwanego popularnie Web 2.0, a zwłaszcza jedno z jego narzędzi - tzw. zakładki społecznościowe (ang. social bookmarks). U podstaw wyszukiwania za pomocą zakładek leży założenie, że najwartościowsze strony internetowe to te, które wybrane zostały przez samych użytkowników, a nie mechanizm wyszukiwarki.

Krótka historia zarządzania zakładkami

Każdy użytkownik Internetu z łatwością jest w stanie wskazać zestaw stron, które odwiedza regularnie, czy też grupę interesujących zasobów, na które natknął się podczas surfowania po sieci, a które chciałby zachować do przyszłego wykorzystania. Aby zapewnić sobie szybkie odnalezienie ważnych adresów bez każdorazowego korzystania z wyszukiwarki, wygodnie jest zapamiętać je w jednym miejscu i w razie potrzeby przywołać konkretny link. Nie ma z tym większego problemu, kiedy adresów jest kilka czy kilkanaście; jeśli jednak użytkownik prowadzi szeroko zakrojone wyszukiwania w zasobach internetowych (zwłaszcza o charakterze naukowym), a zgromadzone linki mają różnorodną zawartość treściową, pojawia się konieczność wprowadzenia jakiegoś systemu ich organizacji.

Idea zarządzania w sposób systematyczny zgromadzonymi odnośnikami do stron jest w zasadzie tak stara jak sam Internet[1]. Początkowo eksperci-zapaleńcy "ręcznie" tworzyli zestawienia odnośników do wartościowych ich zdaniem witryn, czyli katalogi (ang. directories). Jednak wraz z lawinowym przyrostem zasobów sieciowych po 2000 r. okazało się to niewystarczające. Jednocześnie już pierwsze przeglądarki internetowe dawały możliwość tworzenia osobistych zestawień adresów URL. Twórcy przeglądarki Mosaic nazwali taką opcję Hotlist, w przeglądarce Netscape Navigator nazwano ją Bookmarks (znane nam właśnie zakładki), w przeglądarce Internet Explorer funkcja ta nazwana została Favorites (Ulubione), natomiast twórcy popularnej obecnie przeglądarki Mozilla Firefox powrócili do określenia zakładki. Taki sposób gromadzenia adresów internetowych stał się jednak z czasem mało poręczny - odnośniki porządkować można było jedynie w ramach dość prostej hierarchicznie struktury[2]. Niejednemu użytkownikowi zdarzało się zaznaczyć link więcej niż jeden raz, a następnie błądzić w labiryncie własnych katalogów w jego poszukiwaniu. Ponadto przeglądarka zapamiętuje linki w sztywny sposób - nie aktualizuje ich automatycznie, wystarczy zatem, by adres URL uległ zmianie, a użytkownik nie będzie w stanie wywołać żądanej strony. Istotną wadą tego systemu zarządzania zakładkami jest także fakt, że zgromadzone odnośniki dostępne są wyłącznie w oknie przeglądarki zainstalowanej na określonym komputerze - nie ma zatem możliwości zdalnego dostępu do nich z innego miejsca, np. w bibliotece. Ponadto taki sposób zachowywania odnośników do interesujących zasobów nie pozwala na dzielenie się nimi z innymi użytkownikami sieci.

Czym są zakładki społecznościowe?

Według definicji w Wikipedii, zakładki społecznościowe to gromadzenie odnośników (zakładek) do stron internetowych w ramach społeczności internetowej. Odnośniki organizowane są za pomocą metadanych, najczęściej w formie etykietek (tagów)[3]. Obok określenia "zakładki społecznościowe" mówi się czasem o "tagowaniu społecznościowym" (z ang. social tagging), co jednak nie wydaje się do końca tożsame (social bookmarking jest czynnością identyfikacji i gromadzenia adresów stron, social tagging to natomiast proces klasyfikowania zgromadzonych zasobów na potrzeby późniejszego wyszukiwania)[4]. Część serwisów tego typu przeznaczona jest dla środowiska naukowego, umożliwiają one budowanie i publiczne udostępnianie bibliografii złożonej z adresów internetowych, co określa się mianem "cytowania społecznościowego" (z ang. social citation)[5]. Czasami narzędzia te nazywa się także menedżerami zakładek (z ang. bookmarks managers)[6], co jednak kojarzyć się może z opcją zakładek w przeglądarce. W polskiej sieci spotkać można określenie "linkowarka internetowa"[7] lub katalog rekomendowanych stron[8]. Dla potrzeb niniejszego artykułu przyjęto najbardziej rozpowszechnione określenie serwisów zakładek społecznościowych czy serwisów bookmarkingowych. Ogólnie rzecz ujmując, zarządzanie zakładkami społecznościowymi opiera się na następujących działaniach użytkownika:

  • wybór adresów URL i gromadzenie ich na ogólnodostępnej stronie internetowej, stworzonej specjalnie w tym celu,
  • opis zawartości reprezentowanych przez adresy URL stron za pomocą prostych słów kluczowych (tagów),
  • udostępnianie zgromadzonych zakładek społeczności internetowej.

Udostępnianie zakładek jest opcjonalne - w zależności od preferencji użytkownika jego zasoby mogą być widoczne publicznie (dla wszystkich lub dla wybranej grupy osób) albo wyłącznie do jego prywatnego użytku. Oczywiście, zgodnie z filozofią Internetu 2.0 optymalnym rozwiązaniem jest publiczne dzielenie się zasobami - według zasady mówiącej, że im intensywniej dane narzędzie jest wykorzystywane, tym staje się lepsze.

Serwisy bookmarkingowe - przegląd i rodzaje

Historia serwisów zakładek społecznościowych w postaci, jaką znamy dzisiaj, sięga 2003 r., kiedy to Joshua Schachter założył serwis del.icio.us (obecnie: Delicious - http://delicious.com)[9], [10], wprowadzając termin social bookmarking do szerokiego użytku. Na fali rosnącej popularności del.icio.us w kolejnych latach zaczęły powstawać inne serwisy tego typu: Furl (obecnie Diigo - http://www.diigo.com), Simpy (http://en.wikipedia.org/wiki/Simpy), CiteULike (http://www.citeulike.org), Connotea (http://www.connotea.org), Ma.gnolia (obecnie Gnolia - http://gnolia.com), MyBookmarks (http://www.mybookmarks.com), Mister Wong (http://www.mister-wong.com/) czy Google Bookmarks (http://www.google.com/bookmarks). Popularność tych serwisów wynika z łatwości, z jaką użytkownicy mogą gromadzić linki oraz opisywać je za pomocą tagów. Najbardziej znane z nich szczycą się milionami użytkowników (np. 45 mln unikalnych użytkowników miesięcznie w serwisie Digg[11]).

Trudno określić, ile dokładnie serwisów bookmarkingowych dostępnych jest obecnie w sieci - zapewne można mówić o setkach, wśród których jedne zyskują popularność, inne tracą i znikają z Internetu. Wykaz najciekawszych serwisów tego typu znaleźć można na stronie pisma "Search Engine Journals"[12], na portalu Squidoo[13] czy w Wikipedii[14]. Serwisy zakładek społecznościowych sklasyfikować można na kilka sposobów. Po pierwsze, można dokonać podziału pod względem docelowej grupy użytkowników na serwisy:

  • uniwersalne - skierowane do szerokiego grona użytkowników Internetu (np. Delicious),
  • naukowe - przeznaczone dla środowiska naukowego (np. CiteULike).

Po drugie, pod względem dostępności zgromadzonych przez użytkowników zasobów wyróżnić można serwisy:

  • umożliwiające pełne dzielenie się zakładkami - publiczne udostępnianie profilu użytkownika i jego zasobów w całości lub częściowo (większość serwisów),
  • umożliwiające tworzenie prywatnych zasobów, bez dzielenia się z innymi użytkownikami (np. Google Bookmarks).

Uwzględniając funkcjonalność i formy prezentacji zasobów serwisy bookmarkingowe podzielić można na:
  • rankingowe - szeregujące popularne linki, dające jedynie możliwość głosowania na wybrane strony i ich komentowania (np. StumbleUpon, Wykop[15]),
  • klasyfikujące - gromadzenie linków z systemem tagów (większość serwisów).

Serwisy zakładek różnią się między sobą także profilem gromadzonych linków - zarówno tematyką, jak i formą zasobów, do których prowadzą, np.:

  • zakładki do newsów (np. Digg[16], Reddit[17]),
  • zakładki do blogów (np. Technorati[18]),
  • zakładki do muzyki w sieci (np. ILike[19]),
  • zakładki zakupowe (np. Kaboodle[20]) itd.

Różne są też modele biznesowe stron bookmarkingowych. Korzystanie z nich jest co prawda bezpłatne, ale znacząca część jest komercyjna (jak np. Delicious, który jest własnością koncernu Yahoo!). Część serwisów powstała jako prywatny projekt na użytek niekomercyjny (np. CiteULike). Niektóre (jak np. Connotea) udostępniają użytkownikom swój kod źródłowy do wykorzystania przy ulepszaniu strony.

Jak to działa?

Większość serwisów bookmarkingowych opiera się na podobnej zasadzie działania. Po założeniu konta w serwisie użytkownik może już swobodnie gromadzić osobiste zakładki. Będą one dostępne w dowolnej chwili i miejscu, niezależnie od komputera, z którego użytkownik w danym momencie korzysta, gdyż zapamiętane kolekcje odnośników przechowywane są na zdalnym serwerze. Możliwe jest gromadzenie odnośników zarówno do stron internetowych, jak i innych zasobów (np. dokumentów w formacie pdf). Zakładki można gromadzić za pomocą tradycyjnej metody "kopiuj-wklej" (kopiowanie adresu strony z okna przeglądarki), ale jest to oczywiście mało wygodne. Stąd też zdecydowana większość serwisów zachęca użytkowników do pobrania dodatkowego paska narzędzi i zainstalowania go w przeglądarce, co umożliwia łatwe i szybkie dodawanie linków bez konieczności każdorazowego "przeskakiwania" pomiędzy oknami.

Wraz z dynamicznym rozwojem narzędzi zakładek społecznościowych serwisy te oferują coraz większą liczbę przydatnych funkcjonalności, m.in.:

  • import i eksport zakładek zarówno do, jak i z przeglądarki internetowej; możliwe jest także pobranie listy odnośników z pliku w formatach typu RIS, BibTeX, EndNote, co pozwala szybko skopiować zbiory linków innego użytkownika lub linki opisane za pomocą konkretnego tagu,
  • identyfikacja zakładek - serwisy naukowe, takie jak Connotea czy CiteULike, automatycznie rozpoznają adres URL dokumentu i podpowiadają użytkownikowi poprawny opis bibliograficzny (dokumenty muszą jednak pochodzić z naukowego źródła),
  • tagowanie za pomocą słów kluczowych, które można dodatkowo adnotować (np. po to, by krótko scharakteryzować kolekcję odnośników opisanych jednym tagiem) i edytować; ponadto system często podpowiada pokrewne tagi,
  • zaawansowane opcje wyszukiwania, pozwalające np. łączyć kilka tagów lub kilku użytkowników (lub użytkowników z tagami) w jednym zapytaniu, przeszukiwać pełnotekstowo, a także w adresach URL, adnotacjach czy tytułach dokumentów,
  • współtworzenie grup użytkowników zainteresowanych tą samą tematyką i dzielących się wspólnymi zasobami poprzez łączenie się w grupy zainteresowań, zapraszanie i importowanie znajomych,
  • nowatorskie metody prezentacji zgromadzonych zasobów, np. w serwisie Diigo możliwe jest zaznaczanie "zakreślaczem" fragmentów tekstu na wybranej stronie (opcja highlight) oraz dodanie "karteczek samoprzylepnych" (opcja Sticky Notes) w dowolnym miejscu na stronie (obydwa udogodnienia mają trwały charakter, tj. nie znikają po wylogowaniu się z konta),
  • dodatkowe narzędzia ułatwiające korzystanie z serwisów, takie jak kanały RSS, aplikacje na telefony komórkowe itp.

Wraz z ogromnym przyrostem liczby serwisów typu social bookmarking oraz innych narzędzi Web 2.0 umożliwiających dzielenie się zasobami sieci (wykorzystywanych przez takie serwisy, jak YouTube, Twitter czy Flickr) pojawia się kłopot: Jak odnaleźć się w tym społecznościowym gąszczu? Czy można w jakiś sposób zarządzać swoim shared content? Odpowiedzią na to pytanie są agregatory społecznościowe (z ang. social bookmark aggregators lub social network aggregators), które pozwalają na gromadzenie zasobów z różnych serwisów społecznościowych w jednym miejscu i zbiorcze zarządzanie nimi. Narzędzia te nie ograniczają się jedynie do serwisów zakładek społecznościowych, ale obejmują także zasoby dzielone z innymi użytkownikami za pomocą wiadomości e-mailowych, komunikatorów internetowych, kanałów RSS itp. Pozwalają też śledzić profile użytkownika na różnych portalach społecznościowych[21]. Nie można jednak zapominać, że służą one również celom komercyjnym - przede wszystkim generowaniu ruchu na stronie dzięki "wklejeniu" odnośnika do niej na wielu serwisach społecznościowych jednocześnie. Przykładami tego rodzaju serwisów są OnlyWire (http://www.onlywire.com), SocialMarker (http://www.socialmarker.com) czy Shareativity (http://www.sharetivity.com).

Naukowe serwisy bookmarkingowe

Serwisy zakładek społecznościowych stanowią niezwykle cenne narzędzie do pracy naukowej. Jak zauważyła Bożena Bednarek-Michalska, systemy takie […] mają różne funkcjonalności, nie tylko zastępują fiszki, domową biblioteczkę, katalog rzeczowy, ale i spełniają rolę komunikatora z osobami, które zajmują się podobnymi tematami badawczymi, pozwalają współtworzyć grupy zainteresowań, dzielić się wiedzą i samodzielnie opracowywać zasoby sieci za pomocą słów kluczowych[22]. Warto zatem przyjrzeć się bliżej kilku tego rodzaju serwisom dedykowanym środowisku naukowemu.

Connotea (http://www.connotea.org) - serwis został uruchomiony pod koniec 2004 r. przez Nature Publishing Group. Wzorowany na Delicious, dostosował zasady działania do potrzeb badaczy, np. wprowadzając automatyczne rozpoznawanie opisu bibliograficznego dokumentu (importuje dane bibliograficzne z takich baz, jak PubMed)[23]. Najciekawsze funkcjonalności serwisu to:

  • grupy użytkowników (user groups) - umożliwiają stworzenie osobistego zbioru użytkowników, których zasoby będzie można przeglądać (grupy mogą być publicznie widoczne lub prywatne); jest to świetny sposób na śledzenie, czym obecnie interesują się koledzy po fachu,
  • wyszukiwanie zasobów dzięki kombinacjom kryteriów wyszukiwawczych - np. użytkownik+użytkownik, użytkownik+tag, tag+tag,
  • geotagging (możliwość przyporządkowania geotagów np. do zgromadzonych artykułów).

Serwis Connotea nie jest systemem bardzo wyrafinowanym, ale użytecznym[24]. Interfejs jest prosty, przejrzysty i zdaje się odzwierciedlać motto strony: Organise. Share. Discover.



Rys. 1. Strona główna serwisu Connotea.
Źródło: http://www.connotea.org


CiteULike (http://www.citeulike.org) - podobnie jak Connotea serwis ruszył pod koniec 2004 r., wspierany jest przez koncern Springer. Szczególny nacisk kładzie się na mechanizm rekomendacji (system podpowiada pokrewne pozycje według klucza "Pokaż podobne artykuły", "Ludzie tacy jak ja", "Artykuły powiązane", "Sugerowane tagi" itp.) oraz zawiązywanie sieci współpracy w ramach jednej dyscypliny naukowej (research areas). Interesujące funkcjonalności serwisu to:

  • eksponowanie najbardziej popularnych pozycji (citeGeist),
  • automatyczna synchronizacja z kontem w serwisie Delicious (delicious sync).

Interfejs CiteULike wydaje się znacznie mniej przyjazny użytkownikowi niż Connotea, a obecność reklam dodatkowo zmniejsza jego przejrzystość.



Rys. 2. Strona główna serwisu CiteULike.
Źródło: http://www.citeulike.org


BibSonomy (http://www.bibsonomy.org) - serwis istnieje od początku 2006 r. jako niekomercyjna inicjatywa zespołu badawczego z Uniwersytetu w Kassel. Szczególnie rozwijaną usługą serwisu jest obsługa różnorodnych formatów bibliograficznych, np. BibTex, EndNote, RDF czy HTML, co pozwala łatwo eksportować zgromadzone pozycje w jednolitej postaci i tworzyć poprawną bibliografię. Warto zwrócić uwagę na następujące funkcjonalności:

  • gromadzenie zarówno zakładek do stron, jak i plików z danymi bibliograficznymi w różnych formatach,
  • rozbudowany system relacji pomiędzy tagami i ich prezentacja w postaci chmury tagów.

Podobnie jak w przypadku CiteULike interfejs serwisu robi wrażenie mało przyjazne; wydaje się, że administratorzy większy nacisk kładą na doskonalenie mechanizmów odpowiedzialnych za obsługę danych bibliograficznych niż na intuicyjność strony.



Rys. 3. Strona główna serwisu BibSonomy.
Źródło: http://www.bibsonomy.org


Omówione wyżej serwisy mają oczywiście wszystkie podstawowe funkcjonalności (takie jak osobny pasek narzędzi do zainstalowania w przeglądarce), których nie ma potrzeby szczegółowo omawiać. Naturalnie, na bieżąco wzbogacane są o kolejne przydatne funkcje. Podsumowując, powiedzieć można, że najważniejsze cechy naukowych serwisów bookmarkingowych to:

  • stymulowanie dzielenia się wiedzą przez badaczy zajmujących się pokrewnymi zagadnieniami,
  • nacisk na poprawność cytowań bibliograficznych,
  • prosta (a nawet ascetyczna) konstrukcja interfejsu i niekomercyjny charakter serwisu,
  • zwiększona ochrona przed link spammingiem.

Wady i zalety

Z uwagi na fakt, że serwisy zakładek społecznościowych należą do nurtu Web 2.0, mają zarówno zalety, jak i wady typowe dla tego typu narzędzi. Do najważniejszych zalet serwisów bookmarkingowych zaliczyć można:

  • dostępność zgromadzonych zasobów w każdym miejscu i czasie, niezależnie od komputera, na którym użytkownik pracuje (zasoby gromadzone są na zewnętrznym serwerze, bez konieczności przechowywania ich na własnym dysku) - potrzebny jest jedynie dostęp do Internetu,
  • łatwość obsługi - niska bariera umiejętności koniecznych do korzystania z serwisu, duża zazwyczaj intuicyjność interfejsu (nawet jeśli strona prowadzona jest w języku angielskim, użytkownik może szybko nauczyć się zasad korzystania),
  • katalogowanie zasobów oparte na prostym opisie dokumentów za pomocą tagów (jedno- lub wielowyrazowych słów kluczowych nadawanych przez użytkownika według własnego uznania); jest to płaska, ale elastyczna klasyfikacja,
  • stymulacja współpracy między użytkownikami o zbliżonych zainteresowaniach i łatwiejszy przepływ wiedzy w takich nieformalnych grupach badawczych,
  • zasoby gromadzone i opisywane przez użytkowników widziane i wysoko notowane przez wyszukiwarki,
  • brak ograniczeń pojemności konta, liczby odnośników czy słów kluczowych nadawanych przez użytkownika,
  • wszystkie dodatkowe udogodnienia internetowe ery Web 2.0. - kanały RSS, blogi, listy mailingowe, aplikacje na urządzenia mobilne itp.

Nie można jednak zapominać, że na serwisach typu social bookmarking ciążą również negatywne cechy narzędzi społecznościowych, m.in.:

  • wady klasyfikacji opartych na folksonomii - nie ma potrzeby ich tu obszernie omawiać (szczegółowo uczynił to Piotr Tafiłowski w "Biuletynie EBIB"[25]) - warto jedynie wspomnieć takie ich cechy, jak: niejednoznaczność, synonimia, polisemia, homografia, "zaśmiecanie" zbioru tagów słowami niezrozumiałymi dla ogółu użytkowników i o silnym zabarwieniu emocjonalnym, ryzyko powstania wykrzywionego obrazu danego zagadnienia i ogólny brak hierarchii znaczeniowej (płaska struktura tych taksonomii),
  • zasoby zgromadzone przez użytkownika spoczywają w rękach administratora serwisu, co zawsze wiąże się z ryzykiem utraty lub czasowego braku dostępu do zgromadzonych zasobów (można się przed tym chronić, eksportując je do tradycyjnego menadżera zakładek na swoim komputerze),
  • zagrożenie dla prywatności użytkownika, jeśli bez ograniczeń udostępnia swoje zasoby i swobodnie upublicznia profil,
  • bariery psychologiczne w realizacji idei społecznościowych (np. część użytkowników-badaczy może wcale nie chcieć dzielić się zasobami ze swoimi kolegami po fachu),
  • zagrożenie link spammingiem przez nieuczciwych administratorów stron w celach komercyjnych,
  • potrzeba ciągłego utrzymywania i aktualizowania osobistego konta (np. konieczność aktualizacji tagów).

Możliwości wykorzystania w nauce i edukacji

Narzędzia Web 2.0., w tym zjawisko zakładek społecznoścowych, coraz śmielej wkraczają w sferę zasobów naukowych i warto wykorzystać ich popularność wśród użytkowników. Wydaje się, że szczególnie dużą rolę odegrać tu mogą bibliotekarze akademiccy, którzy specjalizują się w wyszukiwaniu wysokojakościowych zasobów internetowych, a dodatkowo potrafią trafnie opisywać i klasyfikować zbiory. Na Zachodzie pojawiają się już inicjatywy wcielania kolekcji zakładek (wraz z całym aparatem pomocniczym w postaci tagów, komentarzy itp.) do stron domowych bibliotek naukowych. Przykładem jest The University of Pennsylvania Library, która w ramach projektu PennTags[26] udostępnia swoim studentom zbiory zakładek do najwartościowszych zasobów sieci, pogrupowane według tematyki zajęć kursowych. Tego typu działania mogą mieć szczególne znaczenie także w kształceniu na odległość, gdzie wskazywanie przez wykładowcę przydatnych zasobów może zastąpić bezpośredni kontakt. Serwisy zakładek społecznościowych są doskonałym narzędziem ułatwiającym dystrybucję różnego typu bibliografii, wykazów literatury przedmiotu, zestawień literatury zalecanej itp. wśród współpracowników i studentów[27]. Dzięki projektom takim jak PennTags biblioteki naukowe mogą nie tylko służyć swoim użytkownikom, ale także zaznaczyć swoją obecność w rozwijającym się środowisku sieciowym[28].

Podsumowanie

Zakładki społecznościowe nazwane zostały dowcipnie przez polskich użytkowników "delicjami" (od nazwy serwisu Delicious), co chyba trafnie oddaje ich charakter - wydobywanie z głębin sieci najwartościowszych (subiektywnie patrząc) zasobów. Jest to niezła (choć nie idealna) metoda zarządzania odnośnikami do przydatnych dokumentów. O popularności tego zjawiska świadczy fakt, że obecnie większość portali i czasopism internetowych zachęca do wysłania artykułu czy newsa na stronę serwisu bookmarkingowego, umieszczając odpowiednie ikonki obok tekstu (taką możliwość daje swoim czytelnikom również EBIB w dziale Wiadomości). Nie sprawdzą się chyba obawy, że tego typu usługi mogą stać się płatne[29]. Wydaje się, że social bookmarking na stałe zagościł w naszej rzeczywistości informacyjnej i wraz z innymi narzędziami Internetu nowej generacji może stanowić cenne narzędzie wspomagające wyszukiwanie i zarządzanie zasobami naukowymi.

Przypisy

[1] HAMMOND, T., HANNAY, T., LUND, B., SCOTT, J. Social Bookmarking Tools (I). A general Review [on-line]. [Dostęp 25.05.2010]. Dostępny na World Wide Web: http://www.dlib.org/dlib/april05/hammond/04hammond.html.

[2] Tamże.

[3] Social bookmarking. W: Wikipedia. Wolna encyklopedia [on-line]. [Dostęp 25.05.2010 ]. Dostępny w World Wide Web: http://pl.wikipedia.org/wiki/Social_bookmarking.

[4] Por. REDDEN, C. S. Social Bookmarking in Academic Libraries: Trends and Applications. The Journal of Academic Librarianship 2010, Vol. 36, No. 3, p. 219.

[5] Por. Using social citation [on-line]. [Dostęp 25.05.2010]. Dostępny w World Wide Web: http://virtuallythere.wikispaces.com/Using+social+citation.

[6] Por. Google Directory: Computers > Software > Internet > Clients > WWW > Utilities > Bookmark Managers [on-line]. [Dostęp 25 maja 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.google.com/Top/Computers/Internet/On_the_Web/Web_Applications/Bookmark_Managers/.

[7] Poznaj Elefantę.pl [on-line]. [Dostęp 25.05.2010]. Dostępny na World Wide Web: http://elefanta.pl/getToKnow.action.

[8] Por. BEDNAREK-MICHALSKA, B. Źródła informacji w Internecie. Podręcznik studenta W: Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa [on-line]. Toruń: UMK, 2007 [Dostęp 25.05.2010]. Dostępny w World Wide Web: http://kpbc.umk.pl/Content/32425.

[9] Wszystkie odesłania do stron internetowych przedstawiają wersję aktualną w dn. 26.07.2010 r.

[10] YANBE, Y., JATOWT, A., NAKAMURA, S., TANAKA, K. Can Social Bookmarking Enhance Search in the Web? [on-line]. [Dostęp 25.05. 2010]. Dostępny na World Wide Web: http://portal.acm.org/citation.cfm?id=1255175.1255198.

[11] Top 20 Most Popular Social Bookmarking Websites: June 2010 [on-line]. [Dostęp 25.05.2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.ebizmba.com/articles/social-bookmarking-websites.

[12] BAKER, L. 125 Social Bookmarking Sites: Importance of User Generated Tags, Votes and Links [on-line]. [Dostęp 25.05.2010]. Dostępny na World Wide Web: http://www.searchenginejournal.com/125-social-bookmarking-sites-importance-of-user-generated-tags-votes-and-links/6066/.

[13] Social Bookmarking Sites [on-line]. [Dostęp 25.05.2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.squidoo.com/socialbookmarkingsites.

[14] Social Bookmarking Sites. W: Wikipedia. The Free Encyclopedia [on-line]. [Dostęp 25.05.2010 ]. Dostępny w World Wide Web: http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_social_bookmarking_websites#Social_bookmarking_sites.

[15] Wykop.pl [on-line]. [Dostęp 25.05.2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.wykop.pl.

[16] Digg.com [on-line]. [Dostęp 25.05.2010]. Dostępny w World Wide Web: http://digg.com.

[17] Reddit.com [on-line]. [Dostęp 25.05. 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.reddit.com.

[18] Technorati.com [on-line]. [Dostęp 25 maja 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://technorati.com.

[19] iLike.com [on-line]. [Dostęp 25 maja 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.ilike.com.

[20] Kaboodle.com [on-line]. [Dostęp 25 maja 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.kaboodle.com.

[21] Social Network aggregation. W: Wikipedia. The Free Encyclopedia [on-line]. [Dostęp 25 maja 2010 ]. Dostępny w World Wide Web: http://en.wikipedia.org/wiki/Social_network_aggregation.

[22] BEDNAREK-MICHALSKA, B. Dz. cyt.

[23] LUND, B., HAMMOND, T., FLACK, M., HANNAY, T. Social Bookmarking Tools (II). A Case Study - Connotea [on-line]. [Dostęp 25 maja 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.dlib.org/dlib/april05/lund/04lund.html.

[24] BEDNAREK-MICHALSKA, B. Dz. cyt.

[25] TAFIŁOWSKI, P. Etykietowanie treści w serwisie podaj.net. Biuletyn EBIB [on-line] 2010 nr 4. [Dostęp 25 maja 2010 ]. Dostępny w World Wide Web: http://www.ebib.info/2010/113/a.php?tafilowski.

[26] PennTags [on-line]. [Dostęp 25 maja 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://tags.library.upenn.edu.

[27] 7 things you should know about Social Bookmarking [on-line]. [Dostęp 25 maja 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://net.educause.edu/ir/library/pdf/ELI7001.pdf.

[28] REDDEN, C. Dz. cyt., p . 225.

[29] BEDNAREK-MICHALSKA, B. Dz. cyt.

 Początek strony



Serwisy typu social bookmarking jako narzędzie wspomagające zarządzanie zasobami naukowymi w Internecie / Karolina Żernicka// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska - Nr 6/2010 (115) sierpień/wrzesień. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2010. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2010/115/a.php?zernicka. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187