| Nr 9/2006 (79), Od Misia do Cogito - czasopisma dla dzieci i mĹodzieĹźy. ArtykuĹ | |
Iwona PodlasiĹska
| |||
W dzisiejszych czasach dzieci i mĹodzieĹź znajdujÄ siÄ pod ogromnym wpĹywem ĹrodkĂłw przekazu. WpĹyw kultury masowej sprawia, Ĺźe wiÄkszoĹÄ z nich ubiera siÄ, mĂłwi, sĹucha i je praktycznie to samo. Szeroki kontakt ze Ĺwiatowymi doĹwiadczeniami i produktami ksztaĹtuje ich wartoĹci, zachowania oraz sposĂłb pojmowania wĹasnej osoby. NajwiÄkszy wpĹyw na taki stan rzeczy ma telewizja i Internet. NiemaĹe znaczenie w ksztaĹtowaniu siÄ postaw Ĺźyciowych mĹodego pokolenia majÄ rĂłwnieĹź czasopisma. Tych przeznaczonych dla dzieci i mĹodzieĹźy na rynku polskim ukazuje siÄ bardzo duĹźo. Niestety wiÄkszoĹÄ z nich pod pozorem nowoczesnoĹci, europejskoĹci proponuje mĹodym bezideowy Ĺwiat pseudo-wartoĹci. Niszczone sÄ tradycyjne, sprawdzone juĹź wzorce Ĺźycia rodzinnego, w ktĂłrych dziecko pozostaje dzieckiem, a rodzic rodzicem. Dlatego szczegĂłlna rola w przedstawianiu i promowaniu zupeĹnie innego Ĺwiata wartoĹci przypadĹa katolickim czasopismom dla dzieci i mĹodzieĹźy. Redaktorzy tych czasopism poprzez sĹowo, obraz, dĹşwiÄk (doĹÄ czona pĹyta CD) starajÄ siÄ ksztaĹtowaÄ pozytywne postawy spoĹeczne u mĹodych czytelnikĂłw, pomagajÄ c im zaspokajaÄ potrzebÄ poznawania Ĺwiata, jak rĂłwnieĹź wyraĹźanie swoich uczuÄ: zachwytu, ciekawoĹci i entuzjazmu. U mĹodszych dokonuje siÄ to przez zabawÄ, u starszych w postaci dyskusji, wymiany poglÄ dĂłw, twĂłrczoĹci artystycznej. PrzykĹadem ksztaĹtowania postaw najmĹodszych mogÄ byÄ propozycje zawarte w czasopismach JaĹ wydawanym przez Wydawnictwo AZ w Krakowie i Promyczek Jutrzenki wydawanym przez FundacjÄ Signum Magnum w Rybniku. JaĹ: tygodnik dla najmĹodszych to pismo przeznaczone dla dzieci w wieku przedszkolnym. Zawiera krĂłtkie opowiadania dotyczÄ ce przyrody, rodziny, ĹwiÄ t koĹcielnych. OprĂłcz tego maĹy czytelnik znajdzie tu zagadki, rebusy i konkursy (np. Poznaj PolskÄ w peĹnej trasie, podróşujÄ c po niej z Jasiem). W piĹmie tym znajdujÄ siÄ teĹź strony do wspĂłlnego rodzinnego czytania, np. mama sĹowa, a dziecko obrazki. Rodzice, opiekunowie znajdujÄ wiele propozycji zabaw ze swoimi dzieÄmi, w domu i w plenerze. KaĹźdy numer zawiera rĂłwnieĹź pĹytÄ CD z piosenkami i opowiadaniami. Kolejne pismo to Promyczek Jutrzenki: katolicki miesiÄcznik dla najmĹodszych. Adresat i zawartoĹÄ podobna, jak w Jasiu dodatkowo posiada strony do wyciÄcia i zĹoĹźenia, np. ĹwiÄ tecznej dekoracji. Czasopismo to stanowi wspaniaĹÄ pomoc dla rodzicĂłw, dziadkĂłw, wychowawcĂłw, katechetĂłw, ktĂłrzy chcÄ przybliĹźaÄ najmĹodszym otaczajÄ cy Ĺwiat przez pryzmat Pisma ĹwiÄtego.
Dla dzieci w wieku 7-13 lat wydawnictwa katolickie przygotowaĹy najbogatszÄ ofertÄ czasopism. WiÄkszoĹÄ z nich to miesiÄczniki. WymieniÄ kilka tytuĹĂłw: MaĹy Rycerzyk Niepokalanej redagowany przez OjcĂłw FranciszkanĂłw w Niepokalanowie. MaĹy Przewodnik Katolicki wydany przez DrukarniÄ i KsiÄgarniÄ Ĺw. Wojciecha w Poznaniu, MaĹy GoĹÄ Niedzielny - wydawnictwo Kurii Metropolitarnej w Katowicach, Promyk Jutrzenki - wydawany pod patronatem FranciszkaĹskiej Prowincji pw. WniebowziÄcia N.M.P. w Katowicach Panewnikach, Dominik: tygodnik dla dzieci wydawany w Krakowie przez Wydawnictwo A.Z., Promyczek Dobra wydawany przez Wydawnictwo Promyczek Dobra oraz AnioĹ Stróş, najstarszy bo zaĹoĹźony w 1911 r., wznowiony w 2000, wydawany przez Wydawnictwo SiĂłstr Loretanek w Warszawie. KaĹźde z tych pism ma swĂłj niepowtarzalny charakter, lecz moĹźna teĹź wyróşniÄ ich cechy wspĂłlne. Pierwsz z nich jest chÄÄ przybliĹźenia dzieciom nauki pĹynÄ cej z Pisma ĹwiÄtego. Wszystkie czasopisma, w charakterystyczny dla siebie sposĂłb, wyjaĹniajÄ pojÄcia i postawy biblijne, np. w Aniele Stróşu brat Tadeusz RuciĹski proponuje âPrzyĹoĹźyÄ ucho do Ewangeliiâ, Promyczek Dobra i Promyk Jutrzenki wyjaĹnia âNiedzielne Ewangelieâ, a Dominik proponuje zastanowiÄ siÄ nad âMyĹlÄ EwangelicznÄ â. We wszystkich tych pismach moĹźna przeczytaÄ ciekawe opowiadania, ktĂłre kierujÄ uwagÄ czytelnika i sĹuchacza na potrzeby drugiego czĹowieka, uczÄ wraĹźliwoĹci i motywujÄ do podjÄcia pracy nad sobÄ , aby w konsekwencji stawaÄ siÄ coraz lepszym. Inny blok zagadnieĹ to artykuĹy o otaczajÄ cej nas przyrodzie, tej bliĹźszej - rodzimej i tej dalszej - egzotycznej. SÄ one napisane w taki sposĂłb, Ĺźe nie tylko przybliĹźajÄ Ĺźycie roĹlin i zwierzÄ t, ale takĹźe uczÄ szacunku do nich. Inny cykl opowiadaĹ w wielu tych pismach pokazuje chrzeĹcijaĹski model Ĺźycia rodzinnego czy szkolnego. Przez pryzmat konkretnych zdarzeĹ czytelnik uczy siÄ, jak powinny wyglÄ daÄ relacje pomiÄdzy czĹonkami spoĹecznoĹci rodzinnej lub klasowej (np. âA co tam u Janielskich?â - AnioĹ Stróş). NiektĂłre z pism zawierajÄ artykuĹy dotyczÄ ce waĹźnych wydarzeĹ z historii Polski opowiedziane w formie gawÄdy (np. âMatusowe opowieĹciâ - AnioĹ Stróş), w innych pojawiajÄ siÄ wywiady z ciekawymi ludĹşmi (sportowcami, prezenterami telewizyjnymi, piosenkarzami itp.), ktĂłrzy swoje Ĺźycie zawierzyli Panu Bogu. PoniewaĹź dzieci lubiÄ rozwiÄ zywaÄ krzyşówki, rebusy, ĹamigĹĂłwki, quizy, zagadki, nie mogĹo wiÄc ich zabraknÄ Ä. Wszystkie te formy sÄ tak pomyĹlane, Ĺźe dzieci bawiÄ c, uczÄ siÄ. Do wielu z tych pism doĹÄ czone sÄ rĂłwnieĹź plakaty ze zdjÄciami zwierzÄ t czy wizerunkami sportowcĂłw, ktĂłrymi mĹodzi czytelnicy mogÄ ozdobiÄ swojÄ przestrzeĹ. PoniewaĹź od wielu juĹź lat znane jest uzdrawiajÄ ce dziaĹanie Ĺmiechu, dlatego wiele z tych pism zamieszcza Ĺźarty, Ĺźarciki, anegdoty (np. w MaĹym GoĹciu Niedzielnym stworzono specjalnÄ rubrykÄ Centrum Zdrowia MaĹego Smutasa). SpoĹrĂłd wymienionych tytuĹĂłw, moim zdaniem, na najwiÄksza uwagÄ zasĹugujÄ AnioĹ Stróş i Promyk Jutrzenki. Ciekawym pomysĹem redaktorĂłw tych pism jest stworzenie postaci przewodnich AnioĹa Stróşa i Promyka (postaÄ z promykiem we wĹosach) wystÄpujÄ cych w róşnych rolach, bÄdÄ cych przyjacielskimi przewodnikami po Ĺwiecie, ukazujÄ cych wzorce zachowaĹ prowadzÄ ce do Boga. Do AnioĹa Stróşa doĹÄ czony jest kwartalnik dla rodzicĂłw i wychowawcĂłw SygnaĹy Troski. Zawiera on artykuĹy dotyczÄ ce wychowania dzieci, w ktĂłrych specjaliĹci pokazujÄ , jak naleĹźy radziÄ sobie z zagroĹźeniami wspĂłĹczesnego Ĺźycia, jak budowaÄ relacje peĹne miĹoĹci (wczeĹniej dodatek ten nosiĹ tytuĹ CieĹ AnioĹa i doĹÄ czony byĹ do kaĹźdego numeru pisma). Kolejna grupÄ stanowiÄ czasopisma dla mĹodzieĹźy. WymieniÄ kilka tytuĹĂłw: Nasza Droga: dwutygodnik mĹodzieĹźy katolickiej wydawany przez Stowarzyszenie Nasza PrzyszĹoĹÄ z Krakowa, MiĹujcie siÄ: dwumiesiÄcznik spoĹecznej krucjaty miĹoĹci wydawany przez Wydawnictwo Agape w Poznaniu (ukazuje siÄ rĂłwnieĹź w jÄzyku angielskim, rosyjskim, sĹowackim, wÄgierskim, rumuĹskim), CzekamâŚ: pismo MĹodzieĹźowego Ruchu Rycerstwa Niepokalanej wydawane przez Stowarzyszenie Rycerstwa Niepokalanej w Niepokalanowie. Na Ĺamach tych pism mĹodzi ludzie mogÄ odnaleĹşÄ artykuĹy poruszajÄ ce nastÄpujÄ ce tematy: wolnoĹÄ czĹowieka, dojrzaĹa miĹoĹÄ, odpowiedzialny seks, chrzeĹcijaĹska muzyka, film, moda, podróşe, nowoĹci komputerowe itp. Jak widzimy, tematyka tych pism jest bardzo zróşnicowana, bo w zaĹoĹźenia wydawcĂłw krÄ g odbiorcĂłw ma byÄ bardzo szeroki. Zagadnienia te przedstawione sÄ z perspektywy mĹodego czĹowieka, czasami urozmaicone dowcipnymi rysunkami i ciekawymi fotografiami, przeplatane humorem. Czasopisma te przybliĹźajÄ teĹź w swoich artykuĹach prawdy wiary, sylwetki ĹwiÄtych i bĹogosĹawionych oraz naukÄ KoĹcioĹa, np. podajÄ c przepisy na doskonaĹoĹÄ (Czekam). ZachÄcajÄ rĂłwnieĹź do wytrwaĹej pracy nad sobÄ , dÄ Ĺźenia do ĹwiÄtoĹci, aby w ten sposĂłb âbudowaÄ CywilizacjÄ MiĹoĹciâ, o ktĂłrej mĂłwiĹ Jan PaweĹ II, zachÄcajÄ c mĹodych sĹowami: Wymagajcie od siebie, nawet gdyby inni od was nie wymagali. Wiele z nich, oprĂłcz artykuĹĂłw, zawiera nadsyĹane przez czytelnikĂłw Ĺwiadectwa, w ktĂłrych dzielÄ siÄ oni z innymi swoimi problemami, upadkami i zwyciÄstwami nad sobÄ oraz doĹwiadczeniami wiary w codziennym Ĺźyciu. Opisane powyĹźej czasopisma skierowane sÄ do szerokiego krÄgu odbiorcĂłw. KolejnÄ grupÄ stanowiÄ katolickie czasopisma skierowane do konkretnego odbiorcy. PrzykĹadem moĹźe tu byÄ ogĂłlnopolski miesiÄcznik dla ministrantĂłw KnC: KrĂłluj nam Chryste wydawany przez DrukarniÄ i KsiÄgarniÄ Ĺw. Wojciecha w Poznaniu oraz Czuwajmy wydawane przez RadÄ KrajowÄ Harcerskich KrÄgĂłw Kleryckich ZHR. Pierwszy z wymienionych tytuĹĂłw skierowany jest do szerszego krÄgu odbiorcĂłw, a mianowicie wszystkich ministrantĂłw w Polsce, drugi dotyczy i porusza problemy wÄ skiego grona Harcerskich KrÄgĂłw Kleryckich. Oba natomiast starajÄ siÄ formowaÄ swoich adresatĂłw i relacjonowaÄ najwaĹźniejsze wydarzenia z tych Ĺrodowisk. Kolejnym tytuĹem skierowanym do konkretnego odbiorcy jest Magazyn Muzyczny RUaH wydawany przez Wydawnictwo Paganini s.c. MaĹgorzata i Weronika Kotarba w Krakowie. Jest to magazyn adresowany gĹĂłwnie do mĹodzieĹźy, ktĂłra interesuje siÄ muzykÄ chrzeĹcijaĹskÄ . Redaktorzy pisma ĹledzÄ wydarzenia sceny chrzeĹcijaĹskiej i starajÄ siÄ rzetelnie o nich informowaÄ. Dlatego moĹźna tu znaleĹşÄ wywiady z twĂłrcami i wykonawcami muzyki chrzeĹcijaĹskiej, informacje o nowych pĹytach zespoĹĂłw chrzeĹcijaĹskich np. 2Tm2,3 i New Day itp. TwĂłrcy pisma prĂłbujÄ odnotowywaÄ rĂłwnieĹź najwaĹźniejsze wydarzenia, ktĂłre majÄ miejsce w KoĹciele katolickim, jak np. rocznica Ĺmierci Jana PawĹa II czy wizyta Benedykta XVI, opisujÄ c pojawiajÄ ce siÄ przy tych okazjach liczne inicjatywy muzyczne. NiektĂłre czasopisma katolickie dla dzieci i mĹodzieĹźy posiada swojÄ stronÄ internetowÄ (np. www.dominik.krakow.pl, www.urwisy.pl, www.czekam.franciszkanie.pl, www.milujciesie.org.pl) oraz dodatki w postaci pĹyt CD (JaĹ, Dominik, AnioĹ Stróş). ChoÄ tak róşne, wszystkie majÄ
wspĂłlny cel: Redaktorzy tych czasopism starajÄ
siÄ realizowaÄ przesĹanie Jana PawĹa II - nieocenionego wychowawcy dzieci i mĹodzieĹźy, ktĂłre wypowiedziaĹ w OrÄdziu na XXXVIII Ĺwiatowy DzieĹ ĹrodkĂłw SpoĹecznego Przekazu: |
| |||