Edyta Bezzubik
Anna Rutkowska
Biblioteka Uniwersytecka im. J. Giedroycia w Białymstoku

Podlaskie Forum Bibliotekarzy

Oddanie do użytku nowego gmachu Biblioteki Uniwersytetu w Białymstoku zbiegło się z inicjatywą Rektora prof. Jerzego Nikitorowicza oraz władz uczelni przygotowania nowej płaszczyzny wymiany poglądów środowiska bibliotekarskiego w postaci Podlaskiego Forum Bibliotekarzy. Propozycja spotkała się z dużym zainteresowaniem bibliotekarzy nie tylko z bibliotek akademickich, lecz również publicznych. Rozwój technologii cyfrowych, szybko postępująca informatyzacja społeczeństwa mają duży wpyw na działalność współczesnych bibliotek. Powstaje szereg pytań i problemów, związanych z codzienną pracą i funkcjonowaniem bibliotek, które muszą dostosować się do zmieniającego się społeczeństwa. Wszystko to rodzi potrzebę wymiany poglądów, dzielenia się doświadczeniami, współpracy. W związku z tym, w całym kraju powstają od kilku lat fora bibliotekarzy mające na celu nie tylko wymianę informacji, spostrzeżeń, ale także dyskusję na temat aktualnych problemów bibliotek.

W Białymstoku brakowało takich spotkań, dlatego inicjatywa powstania Podlaskiego Forum Bibliotekarzy spotkała się z dużym zainteresowaniem. Powołano Radę Programową, w której skład weszli dyrektorzy białostockich bibliotek, Centrum Kształcenia Nauczycieli oraz przedstawiciele kierunku bibliotekoznawstwa przy Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskich Wydziału Filologicznego UwB. Zadaniem Rady jest układanie programu spotkań i ustalanie ich częstotliwości. Na forum zapraszani są nie tylko bibliotekarze akademiccy, lecz również koleżanki i koledzy ze wszystkich typów sieci bibliotecznych. Debaty odbywają się cyklicznie - mniej więcej raz w miesiącu - w sali audytoryjnej nowego gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej. Prelegentami są przedstawiciele bibliotekarstwa polskiego zarówno z Białegostoku, jak i innych ośrodków akademickich.

Dodatkowo proponujemy warsztaty metodyczne i szkoleniowe, dotyczące bieżącej problematyki związanej z funkcjonowaniem bibliotek naszego regionu oraz sprawozdania z konferencji naukowych i wyjazdów zagranicznych.

Inauguracja Podlaskiego Forum Bibliotekarzy miała miejsce 23 lutego 2006 r. i połączona była z otwarciem wystawy: Jerzy Giedroyć (1906-2000) Redaktor, Polityk, Człowiek. Na spotkaniu obecne były władze uczelni: Rektor Uniwersytetu w Białymstoku prof. dr hab. Jerzy Nikitorowicz, Prorektor ds. Nauki i Współpracy z Zagranicą dr hab. Halina Parafianowicz, władze samorządowe, przedstawiciele Urzędów: Miejskiego i Marszałkowskiego oraz licznie przybyli bibliotekarze różnych typów sieci bibliotecznych, a także pracownicy i studenci UwB. Przybyłych gości powitał Dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej dr Jerzy Halicki, słowo wstępne wygłosił Rektor UwB, natomiast nad sprawnym przebiegiem imprezy czuwała Halina Brzezińska-Stec - Z-ca Dyrektora Biblioteki Uniwersyteckiej.

Pierwsze spotkanie poświęcone zostało Podlaskiej Bibliotece Cyfrowej^[1]. Wprowadzenie do dyskusji wygłosiła dr Edyta Bezzubik, pracownik Biblioteki Uniwersyteckiej.

Projekt Podlaskiej Biblioteki Cyfrowej jest wspólną inicjatywą środowiska naukowo-kulturalnego Białegostoku, a przede wszystkim powstałego w 2004 r. Konsorcjum Bibliotek Naukowych Miasta Białegostoku. Biblioteki wchodzące w skład Konsorcjum (Uniwersytetu w Białymstoku, Politechniki Białostockiej, Archidiecezjalnego Wyższego Seminarium Duchownego, Filii Akademii Muzycznej w Warszawie, Akademii Medycznej oraz Książnica Podlaska) będą mogły umieszczać swoje zasoby w wersji elektronicznej w czterech kolekcjach: Dziedzictwo Kulturowe, Regionalia wraz z Dokumentami Życia Społecznego, Naukowo-Dydaktyczna i Muzykalia. Regionalna biblioteka cyfrowa ma za zadanie umożliwić dostęp do zasobów piśmiennictwa szerokiemu kręgowi użytkowników (zarówno w kraju, jak i za granicą) oraz zabezpieczyć najcenniejsze zabytki piśmiennicze, stanowiące dziedzictwo kultury polskiej. Zasadniczym celem jest wyrównanie szans dostępu do różnych publikacji osobom pochodzącym z małych miast i wsi lub innych miejsc, oddalonych od ośrodków akademickich. Obecnie trwają prace organizacyjne - rozmowy z wydawnictwami, przygotowywanie materiałów do zamieszczenia w wersji elektronicznej, staranie się o dodatkowy sprzęt z funduszy Unii Europejskiej itp. Referat wzbudził duże zainteresowanie wśród słuchaczy, a rozmowy były kontynuowane w kuluarach.

Tematem drugiego spotkania w ramach Podlaskiego Forum Bibliotekarzy była pragmatyka zawodu bibliotekarskiego. Wykład wygłosił dr Henryk Hollender - dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie w latach 1992-2003, obecnie związany z Biblioteką Główną Politechniki Warszawskiej, wykładowca bibliotekoznawstwa, autor wielu publikacji i przekładów.

W wystąpieniu pt. Usługi biblioteczne w warunkach globalizacji i przyszłość zawodu bibliotekarza Henryk Hollender poruszył tematy istotne dla współczesnego bibliotekarza: pośrednictwo biblioteki w świadczeniu usług, biblioteki cyfrowe, globalizacja, transgraniczne usługi biblioteczne, problemy zawodu bibliotekarza w Polsce. Zwrócił uwagę na rolę bibliotekarza akademickiego oraz możliwości awansu na bibliotekarza dyplomowanego według CILIP (Chartered Institute of Library and Information Professionals) - głównej organizacji dla bibliotekarzy i pracowników informacji naukowej w Wielkiej Brytanii i Irlandii. Autor zaprezentował dane dotyczące uposażenia pracowników bibliotek naukowych, publicznych i szkolnych Wielkiej Brytanii, a w końcowej części wykładu przedstawił nowatorską wizję pragmatyki zawodu bibliotekarza, rozróżniając m.in. bibliotekarzy od innych pracowników biblioteki.

Wystąpienie Henryka Hollendra stało się przyczynkiem do ożywionej dyskusji na temat kondycji współczesnego bibliotekarstwa oraz przyszłej pozycji bibliotekarza w naszym kraju. Osoby zainteresowane miały możliwość kontynuowania tematu w kuluarach.

27 kwietnia 2006 r. odbyło się trzecie spotkanie w ramach Podlaskiego Forum Bibliotekarzy. Tym razem zaszczycił nas swoją obecnością Dyrektor Instytutu Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych Uniwersytetu Warszawskiego prof. dr hab. Marcin Drzewiecki. Wykład zatytułowany Biblioteki wobec ludzi młodych przyciągnął nie tylko bibliotekarzy różnych typów bibliotek i pracowników naukowo-dydaktycznych, ale także rzesze studentów.

Wystąpienie dotyczyło współczesnych problemów czytelnictwa ludzi młodych, potwierdzonych badaniami prowadzonymi przez Instytut Książki i Czytelnictwa oraz trudności związanych z opisem bibliograficznym i przygotowaniem bibliografii przez studentów piszących prace magisterskie. Jednocześnie prof. Drzewiecki przedstawił swoje poglądy dotyczące funkcjonowania społeczeństwa informacyjnego oraz roli Internetu jako źródła informacji we współczesnym świecie. Nasz Gość przypomniał o potrzebie wszechstronnego kształcenia bibliotekarzy, którą wymusza obecna sytuacja gospodarczo-polityczna. Przywołał pewne fakty związane z historią bibliotek w Polsce, m.in. bezzasadny pomysł łączenia bibliotek szkolnych z publicznymi. Przedstawione w niepowtarzalny sposób zagadnienia z pewnością na długo pozostaną w pamięci słuchaczy. Wystąpienie Pana Profesora zakończyła ożywiona dyskusja dotycząca spraw nurtujących środowisko bibliotekarzy.

Ostatnie w tym roku akademickim spotkanie miało miejsce 30 maja. Wykład pt. Książka piękna. Z dziejów estetyki książki dawnej wygłosiła prof. dr hab. Hanna Tadeusiewicz z Katedry Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Łódzkiego. Prelekcja zgromadziła liczną rzeszę bibliotekarzy, pracowników naukowo-dydaktycznych oraz studentów Uniwersytetu, głównie z kierunku informacja naukowa i bibliotekoznawstwo.

Pani Profesor przedstawiła historię książki - od książki starożytnej po drukowaną. Szczególny nacisk położyła na zdobienie książek, głównie iluminacje. Omówiła różne techniki ilustratorskie. Przedstawiła historię polskiego drukarstwa od czasów najdawniejszych do baroku i rokoka.

Po wykładzie - jako Przewodnicząca Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego dla kandydatów na bibliotekarza dyplomowanego oraz dyplomowanego pracownika dokumentacji i informacji naukowej - podzieliła się swoimi doświadczeniami w tym zakresie. Zapoznała słuchaczy z postępowaniem kwalifikacyjnym, przebiegiem egzaminu ogólnego i specjalistycznego. Zwróciła także uwagę na możliwość zwolnienia z egzaminu specjalistycznego. Informacje przekazane przez Panią Profesor wzbudziły duże zainteresowanie bibliotekarzy. Padło szereg pytań. Wiele osób nie zdążyło ich zadać, dlatego czekamy na następne spotkanie z profesor Hanną Tadeusiewicz.

Każde spotkanie było kontynuowane w kuluarach przy kawie, herbacie i ciastkach i, jak dotąd, wszystkie cieszyły się sporym zainteresowaniem. Mamy nadzieję, że Podlaskie Forum Bibliotekarzy stanie się przyczynkiem do konsolidacji środowiska bibliotekarskiego, rozwinie współpracę bibliotek oraz będzie miejscem wymiany poglądów i dyskusji na temat przyszłości bibliotekarstwa oraz problemów, z jakimi borykają się współczesne biblioteki.

Przypisy

[1] Zob.: BEZZUBIK, E. Rusza Podlaska Biblioteka Cyfrowa. In Biuletyn EBIB [online]. 2006 nr 4 (74). Dostępny w World Wide Web: http://www.ebib.info/2006/74/bezzubik.php

Podlaskie Forum Bibliotekarzy / Edyta Bezzubik, Anna Rutkowska// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska. - Nr 7/2006 (77) lipiec. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2006. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2006/77/bezzubik_rutkowska.php. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187