Opracowanie przedmiotowe dokumentów
z zakresu nauk ścisłych: matematyczno-przyrodniczych i technicznych.
Język haseł przedmiotowych KABA:
teoria, praktyka, przyszłość
Kazimierz Dolny, 20-22 września 2006

Poprzedni - Spis treści - Następny

            

Danuta Domalewska

Biblioteka Główna Akademii Ekonomicznej w Krakowie

domalews@bibl.ae.krakow.pl

Język KABA: aktualny stan badań
KABA language: state of the art in research

Słowa kluczowe

Język haseł przedmiotowych KABA, KABA i jhp Biblioteki Narodowej, doświadczenia bibliotek stosujących KABA, zmiany w jhp KABA

Keywords

KABA language, KABA and JHP BN, Experiences in using KABA, Changes in KABA language

Abstrakt

Przedstawiono stan rozważań nad językiem KABA w oparciu o publikacje zamieszczane w czasopismach bibliotekarskich na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat. Przeanalizowano tematy o szerokim zastosowaniu praktycznym, jak również podkreślono problemy dostrzeżone przez pojedynczych autorów. Nawiązano również do zagadnień poruszanych w czasie wcześniejszych konferencji dotyczących języka KABA. Zamieszczono opinie zarówno osób tworzących i wykorzystujących omawiany język, jak i tych, którzy dokonują oceny na podstawie obserwacji i porównania z innymi językami funkcjonującymi w polskich katalogach.

Abstract

On the basis of subject literature published over the last decade, the article aims to present up-to-date issues, trends and development tendencies regarding the KABA language. Wide-in-scope practical applications were analysed as well as dilemmas encountered by individual researchers pointed out. A few references to topics discussed during conferences and seminars on the KABA language have been made. Some interesting opinions of people involved in the development as well as practical use of the language can be found herein, together with valuable observations as well as evaluations and comparisons of KABA against other languages applied in Polish catalogues.

 
 
 

Wstęp

Zagadnienia związane z językiem haseł przedmiotowych KABA stały się przedmiotem wielu publikacji - w przeważającej większości artykułów zamieszczanych w czasopismach bibliotekarskich lub też referatów wygłaszanych w czasie spotkań i konferencji. Pojawiają się też liczne głosy w dyskusjach dotyczących języka KABA. Wielokrotnie podkreślano niedostatek podręczników omawiających zasady posługiwania się tym językiem, które stanowiłyby pomoc warsztatową dla osób katalogujących przedmiotowo.

Analiza publikacji dotyczących jhp KABA

Poddając analizie liczne publikacje, można wyłonić kilka grup tematycznych, w obrębie których autorzy prezentują swoje stanowiska. Na początku drogi związanej z organizacją jhp KABA prezentowanego w formie kartoteki pojawiły się artykuły dotyczące zagadnień związanych z budową i rodzajami haseł oraz pracą w Centralnej Kartotece Haseł Wzorcowych. Znaczna ilość opracowań poświęcona temu zagadnieniu została zaprezentowana podczas konferencji "JHP KABA: stan obecny i perspektywy rozwoju" w 1997 r. w Sopocie. Podkreślono wtedy też zaletę kompatybilności języka KABA z językami RAMEAU i LCSH, przedstawiono genezę i motywacje dążenia do kompatybilności[1]. Jadwiga Kasperek-Woźniak w trakcie wspomnianej konferencji podjęła zagadnienie wyrażania pojęć w języku KABA z pełnym zachowaniem norm języka polskiego i podobieństwo języków KABA, RAMEAU i LCSH[2]. Przybliżono też metodę tworzenia jhp KABA oraz przedstawiono zasadność prezentowania języka w formie kartoteki[3]. Osobną grupę stanowią artykuły zajmujące się poszczególnymi rodzajami haseł. Analizie poddano hasło typu: nazwa osobowa, ciało zbiorowe i nazwa geograficzna. Ten rodzaj zagadnień pojawiał się w pierwszym etapie prac nad rozwojem nowo budowanego języka. Bibliotekarze współtworzący język dzielili się własnymi doświadczeniami. Można pokusić się o stwierdzenie, że były to doświadczenia pionierskie, ale jednocześnie dla większości bibliotekarzy doświadczenia eksperckie, jhp KABA stanowił zagadnienie całkowicie nowe.

Wiele miejsca w rozważaniach poświęcono poprawności stosowania języka KABA. Autorzy przestrzegają przed dowolnością w traktowaniu poszczególnych elementów języka. Podkreślają, że dla prawidłowego przepływu informacji niewskazany jest indywidualizm, apelują o ścisłe respektowanie zasad języka, bo tylko takie postępowanie może zapewnić jego optymalne wykorzystanie[4]. Często też w publikacjach pojawiają się głosy dotyczące konieczności umiejętnej analizy zawartości tekstu dokumentu, na podstawie której budowana jest charakterystyka słowna. Autorzy wskazują na niebezpieczeństwo subiektywizmu, którego wynikiem jest zbyt szczegółowe opisywanie treści dokumentu lub przeciwnie, zbyt pochopna redukcja ważnych treści. Należy zwrócić uwagę na eliminowanie obu nieprawidłowych tendencji.

Osobnym tematem opracowań jest sposób budowania poprawnych haseł rozwiniętych i prawidłowego używania określników[5]. Małgorzata Dudziak-Kowalska w rozważaniach dotyczących tego zagadnienia przedstawia liczne przykłady, wskazując na przyczyny powstawania typowych błędów i sposoby zapobiegania im.

Ważnym zagadnieniem dyskutowanym w czasie spotkań i konferencji było wykorzystanie języka KABA do budowania charakterystyk wyszukiwawczych tekstów filologicznych czy literackich. Wspólnie wypracowane i zaakceptowane rozwiązania również zostały opisane. Kolejną, ważną grupę publikacji stanowią rozważania związane z analizą porównawczą dwóch języków haseł przedmiotowych: KABA i jhp Biblioteki Narodowej. Jadwiga Sadowska, dokonując tego porównania, podkreśla, że w obu występują nieznaczne różnice w zakresie tematów osobowych, korporatywnych i tytułów ujednoliconych, niewielkie różnice występują też w tematach geograficznych. Znaczną różnicę dostrzega autorka w formach tematów rzeczowych. Podkreśla, że wynika to z faktu opierania się o źródło, jakim jest słownictwo RAMEAU. Innym elementem zasadniczo różniącym oba języki jest dobór i zastosowanie określników; autorka poddaje rozważaniom także potrzebę stosowania tematów o dużym stopniu szczegółowości występujących w KABA. J. Sadowska zauważa przydatność tego języka w dużych bibliotekach naukowych i podkreśla, że nie należy traktować omawianych języków jako konkurujących ze sobą[6]. Ta sama autorka w innym miejscu, jako pozytywne rozwiązanie zastosowane w KABA, dostrzega sposób i zakres stosowania dopowiedzeń, zwłaszcza przy tematach jednostkowych. W jhp KABA tematy mają dopowiedzenia objaśniające, co według autorki stanowi pozytywne rozwiązanie, zauważa jednak, że język jest zbyt skomplikowany już na etapie słownictwa i trudne są też zasady metodyczne[7].
Z porównaniem języków zmierzyła się też Małgorzata Serafin, analizując leksykę haseł z zakresu bibliotekoznawstwa. Autorka podkreśla, że nie zamierza wartościować języków, ale jedynie przedstawić strukturę artykułów przedmiotowych tych języków[8].

Ważną próbę analizy przydatności i wykorzystania słownictwa KABA przez czytelników własnej biblioteki podjęła dwukrotnie Wiesława Gmiterek, porównując wyniki obu badań. Jest to cenny przykład, który warto powtórzyć w innych bibliotekach, w celu rozpoznania umiejętności posługiwania się językiem przez własnych czytelników, jak również zaspokajania oczekiwań i potrzeb użytkowników[9].

Doświadczenia bibliotek

Wśród autorów opisujących doświadczenia "z własnego podwórka" osobną grupę stanowią artykuły i referaty omawiające wkład poszczególnych bibliotek w powstanie i rozwój KABA. Jedną z pierwszych bibliotek, które rozpoczęły dzieło tworzenia języka, jest biblioteka AGH. Pracownicy tej biblioteki opisują rozwój prac nad językiem, własne doświadczenia i spostrzeżenia. W jednej z wypowiedzi M. Serafin podkreśla wkład bibliotek specjalnych, w tym także BG AGH, w rozwój KABA. Biblioteki te muszą liczyć na własne siły w tworzeniu haseł z wąskich, specjalistycznych dziedzin. Bez wkładu tych bibliotek brakłoby w KABA wielu ważnych terminów[10].
O doświadczeniach tej biblioteki pisze też Barbara Janczak, przedstawiając frekwencyjność haseł przedmiotowych na przykładzie własnego katalogu. Autorka opisuje też towarzyszące zespołowi obawy, że z powodu specyfiki gromadzonego księgozbioru biblioteka będzie sama opracowywać wszystkie potrzebne hasła. W bibliotece tej zbadano udział własnych haseł i wyniósł on 61,3%.Większość to hasła z zakresu automatyki, elektroniki, elektrotechniki, fizyki, górnictwa, informatyki, maszynoznawstwa, matematyki i metalurgii. Autorka opisuje też zalety współpracy umożliwiające specjalizację zespołów, jak również docenia wartość ekonomiczną, usprawnienie procesu opracowania i korzyści odnoszone przez czytelników[11].

KABA jako podstawowy język katalogu centralnego NUKAT

Kilka lat temu, kiedy dyskutowano nad projektem utworzenia katalogu centralnego, bibliotekarze długo zastanawiali się nad zasadami współpracy w ramach takiego katalogu. Towarzyszyły tym dyskusjom niepewność i niepokój. W końcu dopracowane zostały wszystkie ustalenia i zaczęto stosować je w praktyce. Andrzej Padziński w artykule Opracowanie rzeczowe w NUKAT, stan prac i zarys problematyki starał się przedstawić problemy związane z opracowaniem rzeczowym w projektowanym katalogu centralnym. Wyjaśniał temat długo budzący wątpliwości, dotyczący wspomnianego ustalenia, która z bibliotek będzie zobowiązana opracować rzeczowo dokument: czy tworząca rekord bibliograficzny, czy ta, która pierwsza otrzyma książkę do opracowania rzeczowego. Problem ten jest wynikiem organizacji pracy w większości bibliotek, gdzie opracowaniem formalnym i rzeczowym zajmują się zwykle dwa różne zespoły. Za wartość merytoryczną odpowiedzialna jest biblioteka dokonująca opracowania rzeczowego[12]. A. Padziński pisał też o trudnościach, które w większości udało się przezwyciężyć, i apelował, aby zdać sobie sprawę, że nie wszystkie dotychczas stosowane lokalnie rozwiązania mogą być przełożone na pracę w katalogu NUKAT, z którego korzystać będą inni.

Powstanie centralnego katalogu NUKAT spowodowało konieczność zmian w organizacji pracy współpracujących bibliotek, ale też zmiany w rekordach haseł przedmiotowych i ckhw. O integracji kartotek pisze w swoim artykule Maria Nasiłowska, przekonując, że rekordy haseł przedmiotowych stanowiących nazwę własną lub tytuł muszą być kopią odpowiedniego rekordu w kartotece haseł formalnych[13]. Z zagadnieniem tym łączy się też długotrwała dyskusja nad nazwami zakonów i zgromadzeń zakonnych. Duży problem stanowiła rezygnacja z dotychczasowych ustaleń, akceptowanych przez znaczną większość bibliotek. O rozwoju jhp KABA, zmianach w organizacji ośrodka KABA, planach na przyszłość i wyjaśnieniach decyzji wprowadzanych zmian piszą też M. Zarudzka, A. Kucewicz, M. Burchard, i M. Nasiłowska.

Na temat opracowania rzeczowego w NUKAT, współpracy bibliotek, doświadczeń bibliotek specjalistycznych, a także pewnych ustaleń organizacyjnych zostało napisanych wiele artykułów i referatów konferencyjnych.
Na konferencji "NUKAT- rozwój i metodyka tworzenia katalogu centralnego", która odbyła się w Warszawie 6-7 grudnia 2004 r. przedstawiono referaty prezentujące doświadczenia Biblioteki Jagiellońskiej, Biblioteki Głównej Akademii Rolniczej w Lublinie i Biblioteki Uniwersyteckiej KUL oraz wkład tych bibliotek i korzyści odnoszone ze współpracy z NUKAT[14].
Temat ten podejmuje także M. Dudziak-Kowalska w referacie wygłoszonym na konferencji Tradycja i nowoczesność bibliotek akademickich w 2005 r. w Rzeszowie-Czarnej. Prezentuje wkład bibliotek w rozwój jhp KABA oraz współpracę w ramach katalogu NUKAT. Omawia też doświadczenia biblioteki AGH. Autorka zauważa przeobrażenia w jhp KABA na przestrzeni ostatnich lat spowodowane zmianami w bazie źródłowej RAMEAU, dostrzega potrzebę, a nawet konieczność permanentnego kształcenia współtwórców i użytkowników języka. Ponadto podkreśla pozytywną rolę konferencji problemowych i spotkań roboczych, jak również publikacji w serii Formaty-Kartoteki FOKA.
Autorka podkreśla bezpośrednie korzyści płynące ze współpracy w ramach NUKAT oraz fakt odnoszenia proporcjonalnie większych zysków przez biblioteki przystępujące do katalogu[15]. M. Dudziak-Kowalska zauważa też wciąż stosowane praktyki, przed którymi przestrzegał A. Padziński, polegające na katalogowaniu przedmiotowym pod kątem potrzeb i zwyczajów własnej biblioteki i jej użytkowników oraz tendencję do zbyt pochopnego redukowania informacji, skutki której wielokrotnie uświadamia J. Woźniak-Kasperek. Ważnym problemem dostrzeżonym przez autorkę jest pośpiech w procesie analizy tekstu, doprowadzający w efekcie do obniżania poziomu katalogu, a tym samym do utrudnienia lub nawet uniemożliwienia wyszukiwania literatury przez czytelnika. W referacie przedstawiono też doświadczenia biblioteki ze współpracy w ramach katalogu NUKAT i po raz kolejny podkreślono, że biblioteki techniczne mniej zyskują niż biblioteki o uniwersalnym profilu zbiorów. Inną autorką podejmującą to zagadnienie jest M. Serafin, która pisze, że dobrej jakości opracowania nie zapewni nawet największy profesjonalizm bibliotekarzy, jeżeli będą oni wykorzystywać język informacyjno-wyszukiwawczy w różny sposób w jednym katalogu centralnym (...). Ośrodki deklarujące korzystanie z tego samego języka powinny przestrzegać reguł i wykorzystywać przyjęte słownictwo[16].

Historia języka KABA

Osobnym zagadnieniem zawartym w piśmiennictwie dotyczącym jhp KABA jest historia języka, przebieg prac i osiągnięć, zalet oraz perspektyw rozwoju.
Teresa Głowacka opisała język po sześciu latach tworzenia, zaś po dziesięciu latach - Anna Stanis. Obie autorki przedstawiły początki i powstanie języka, omówiły decyzje podejmowane w początkowej fazie prac nad językiem. Obie też wskazują na istotną cechę języka, a mianowicie kompatybilność z jhp Biblioteki Narodowej Francji i jhp Biblioteki Kongresu w Waszyngtonie.
Temat ten został też rozwinięty w artykule T. Głowackiej Język KABA i Języki Haseł Przedmiotowych nowej generacji[17]. A. Stanis postuluje przeprowadzenie badań dotyczących wykorzystania słownictwa w procesie katalogowania przedmiotowego oraz potrzeb użytkowników[18]. Wiele miejsca poświęcono zaprezentowaniu bazy ProKABA, której zadaniem było usprawnienie techniczne pracy nad leksyką. O powołaniu tej bazy, stanowiącej możliwość zgłaszania zapotrzebowania na terminy, zwłaszcza konieczne dla bibliotek specjalnych, piszą Maria Burchard i Anna Kucewicz.

W swoim artykule prezentują odmienny od poprzednio prezentowanych pogląd dotyczący kompatybilności języka KABA: Słuszna w założeniu zasada kompatybilności z językiem RAMEAU z czasem uległa pewnemu wypaczeniu[19]. Autorki piszą o podjętej w 2004 r. decyzji polegającej na rezygnacji z przesyłania polskich haseł do francuskiej bazy propozycji RAMEAU i odejściu od restrykcyjnego odwoływania się do terminów francuskich. Podkreślają też konieczność zwiększenia nacisku na szczegółowość języka w zakresie zagadnień specyficznych dla Polski. Należy też odzwierciedlać w terminologii przemiany zachodzące w historii, nauce i życiu społecznym. Autorki odrzucają naśladowanie jednego języka, twierdząc, że opieranie się jedynie o kartotekę francuską jest niewystarczające. Zachęcają też do poszerzenia grupy tworzącej jhp KABA, oferując nowym osobom potrzebne szkolenia.
Opisane zmiany spowodowały liczne dyskusje wśród bibliotekarzy, wywołały niepokoje i skrajne opinie wśród bibliotek wykorzystujących jhp KABA. Stanowisko w tej sprawie zajęły też Grażyna M. Wilczyńska i Jadwiga Kasperek-Woźniak w artykule Kompatybilność- zaleta czy obciążenie? Dwugłos o języku haseł przedmiotowych KABA. Pierwsza z autorek w oparciu o długoletnie doświadczenie w pracy nad jhp KABA wyraża swój niepokój i wątpliwości z podejmowanych prób ograniczania, a w perspektywie zerwania kompatybilności - jak podkreśla autorka - cechy podstawowej tego języka. Autorka przestrzega przed stopniowym rozluźnianiem i zaniechaniem przyjętych zasad, czego efektem będzie pozbawienie możliwości przejmowania charakterystyk przedmiotowych z zagranicznych baz danych. W artykule zaznaczono też, że choć jhp KABA stosowany jest obecnie w katalogu NUKAT, to jego rozwój nie może być tym determinowany[20]. Kolejną opinię dotyczącą tego, jak widać, ważkiego problemu wyraziła J. Woźniak-Kasperek pisząc, że choć konieczność utrzymania kompatybilności jest pewnym obciążeniem tego języka, to z drugiej strony stanowi wielką zaletę, zapewniając jhp KABA charakter międzynarodowy.
Zaprezentowane opinie są zgoła odmienne, stąd zapewne tak liczne dyskusje i debaty. Wyraz tym niepokojom dają nie tylko autorzy artykułów, ale też użytkownicy Internetu. Wiele informacji przenosi się "pocztą pantoflową" i z pewnością szerokiej grupie bibliotekarzy trudno zrozumieć zapadające decyzje, jak również to, w jaki sposób zmiany przełożą się na ich codzienną pracę i własne katalogi.

Wnioski

Analizując stan rozważań nad jhp KABA, można pokusić się o wyciągnięcie wniosków, że najwięcej publikacji powstało w ośrodkach, które jako pierwsze przystąpiły do tworzenia jhp KABA, które znają ten język od początku. Pierwsze publikacje poświęcone były założeniom języka, opisywały metodykę tworzenia haseł, zasady tworzenia haseł rozwiniętych. Autorzy prezentują wkład pracy własnych bibliotek, porównując z uzyskiwanymi korzyściami. Kolejna grupa artykułów pojawiła się w związku z rozpoczęciem pracy katalogu centralnego NUKAT - są to podobnie próby oszacowania zysków płynących ze współpracy. Po dziesięciu latach istnienia jhp KABA zaczęto wprowadzać znaczące zmiany, co także znalazło odzwierciedlenie w piśmiennictwie, wywołując liczne polemiki; zaczęto pisać o przyszłości i prognozach rozwoju języka. Ważnym tematem powracającym wielokrotnie jest konieczność podnoszenia kwalifikacji u osób tworzących język i katalogujących przedmiotowo. Przy stałym poszerzaniu grona bibliotek współpracujących należy zwracać szczególna uwagę na to zagadnienie. Pozostaje jeszcze jeden temat, być może w całym rozważaniu najważniejszy. Związany jest z odpowiednim przygotowaniem odbiorców-czytelników do poznania zasad posługiwania się hasłami przedmiotowymi. Jak wynika z przeanalizowanych artykułów, biblioteki we własnym zakresie przeprowadzają badania wśród swoich użytkowników. Wyniki tych badań świadczą o systematycznym rozwoju umiejętności wśród czytelników, a są to zapewne działania cenne i godne upowszechniania.

Przypisy :

[1] GŁOWACKA, T. Kompatybilność języka KABA z językami RAMEAU-RVM-LCSH. In BURCHARDT, M., LENARTOWICZ, M. (red.) Materiały z konferencji nt. Język haseł przedmiotowych KABA, stan obecny i perspektywy rozwoju. Sopot, 9-11.09.1997 r. Warszawa: Wydaw. SBP, 1998, s. 35.

[2] WOŹNIAK, J. Redakcja językowa haseł KABA. In BURCHARDT, M., LENARTOWICZ, M. (red.) Materiały…, s. 27.

[3] STANIS, A. Język haseł przedmiotowych KABA prezentowany w formie kartoteki haseł wzorcowych. In BURCHARDT, M., LENARTOWICZ, M. (red.) Materiały..., s. 16-26.

[4] SAWICKA, U. Język KABA i jego użytkownicy. In BURCHARDT, M., LENARTOWICZ, M. (red.) Materiały..., s. 11-15.

[5] DUDZIAK-KOWALSKA, M. Poprawność formalna hasła rozwiniętego typu Temat-określnik rzeczowy (swobodny) w języku KABA. Bibliotekarz 2004, nr 5, s. 10-14.

[6] SADOWSKA, J. Dwa języki haseł przedmiotowych. Bibliotekarz 2001, nr 4, s. 13-15.

[7] SADOWSKA, J. O języku haseł przedmiotowych KABA: spojrzenie z zewnątrz. Zagadnienia Informacji Naukowej 2001, nr 1, s. 69-75.

[8] SERAFIN, M. Leksyka języka haseł przedmiotowych KABA i języka haseł przedmiotowych Biblioteki Narodowej z zakresu bibliotekoznawstwa studium analityczno-porównawcze. In Biuletyn EBIB [on-line]. 2005 nr 4 (65) [dostęp 6 kwietnia 2006]. Dostępny w World Wide Web: http://ebib.oss.wroc.pl/2005/65/serafin.php.

[9] GMITEREK, W. Biblioteka Główna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie a język haseł przedmiotowych KABA. Bibliotekarz 2002, nr 1, s. 8-10; GMITEREK, W. Język haseł przedmiotowych KABA w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Bibliotekarz 2000, nr 5, s. 8-10.

[10] SERAFIN, M. Udział Biblioteki Głównej Akademii Górniczo-Hutniczej w tworzeniu języka haseł przedmiotowych KABA. Bibliotekarz 2003, nr 5, s. 28-31.

[11] JANCZAK, B. Hasła przedmiotowe języka KABA: analiza frekwencyjności na przykładzie katalogu Biblioteki Głównej AGH. Bibliotekarz 2003, nr 6, s. 26-28.

[12] PADZIŃSKI, A. Opracowanie rzeczowe w NUKAT, stan prac i zarys problematyki. Zagadnienia Informacji Naukowej, 2000, nr 1, s. 3-12.

[13] NASIŁOWSKA, M. Integracja kartotek wzorcowych NUKAT. Przegląd Biblioteczny 2004, z. 3/4, s. 215-221.

[14] MYNDEL, M., PAWICA, A. Opracowanie zbiorów w BJ a współpraca z NUKAT, bilans dwóch lat doświadczeń. In Materiały z konferencji na temat: NUKAT - rozwój i metodyka tworzenia katalogu centralnego. Warszawa 6-7 grudnia 2004 [CD-ROM]. Warszawa: BUW, 2004; SOCZYŃSKA, E., WILCZYŃSKA, G.M. NUKAT a katalogi lokalne. Doświadczenia bibliotek specjalistycznych. In Materiały z konferencji na temat: NUKAT...

[15] DUDZIAK-KOWALSKA, M. Współpraca bibliotek akademickich w zakresie opracowania zbiorów zwartych w ramach katalogu centralnego NUKAT. In Tradycja i nowoczesność bibliotek akademickich: materiały z ogólnopolskiej konferencji naukowej. Rzeszów- Czarna, 1-3 czerwca 2005. Rzeszów: Biblioteka Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2005, s. 158-169.

[16] SERAFIN, M. Opracowanie rzeczowe druków zwartych w NUKAT. Współpraca bibliotek w ramach katalogu centralnego. In Biuletyn EBIB [on-line]. 2004 nr 9 (60) [dostęp 7 kwietnia 2006]. Dostępny w World Wide Web: http://ebib.oss.wroc.pl/2004/60/serafin.php.

[17] GŁOWACKA, T. Język KABA i języki haseł przedmiotowych nowej generacji. Przegląd Biblioteczny 2003, z. 1/2, s. 125-137.

[18] STANIS, A. Dziesięciolecie kartoteki haseł wzorcowych języka KABA. Bibliotekarz 2003, nr 11, s. 13-16.

[19] BURCHARD, M., KUCEWICZ, A. Język haseł przedmiotowych XXI wieku. Przegląd Biblioteczny 2004, z. 3/4, s. 196-205.

[20] WILCZYŃSKA, G.M., WOŹNIAK-KASPEREK, J. Kompatybilność - zaleta czy obciążenie? Dwugłos o języku haseł przedmiotowych KABA. Bibliotekarz 2005, nr 9, s. 11-17.

            

Poprzedni - Spis treści - Następny

(C) 2006 EBIB

            Język KABA: aktualny stan badań / Danuta Domalewska, // W: Opracowanie przedmiotowe dokumentów z zakresu nauk ścisłych: matematyczno-przyrodniczych i technicznych. Język haseł przedmiotowych KABA: teoria, praktyka, przyszłość. Kazimierz Dolny, 20-22 września 2006 roku. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, K[omisja] W[ydawnictw] E[lektronicznych], Redakcja "Elektronicznej Biblioteki", 2006. - (EBIB Materiały konferencyjne nr 15). - ISBN 83-921757-6-X. -Tryb dostępu : http://www.ebib.info/publikacje/matkonf/kaba/domalewska.php