ebib 
Nr 8/1999 (8), Biblioteki wirtualne, biblioteki cyfrowe.... Komunikat
 poprzedni artykuł następny artykuł   

 


Krystyna Siwek
Ośrodek Przetwarzania Informacji

Piąty Program Ramowy Unii Europejskiej




Polska jako kraj przedakcesyjny uzyskała możliwość uczestnictwa w Piątym Programie Ramowym na podobnych zasadach jak państwa Unii Europejskiej. Tak więc polscy uczestnicy mogą składać wnioski na granty wchodząc w skład międzynarodowych konsorcjów badawczych jako partnerzy a nawet koordynatorzy projektów.

Priorytety krajów "piętnastki" związane są z poprawą warunków życia społecznego, rozwojem techniczno-ekonomicznym, globalizacją przemysłu i handlu oraz potrzebą sprostania konkurencji, przede wszystkim ze strony USA i Japonii. Niemniej pamiętano także o europejskiej tożsamości kulturowej, zachowaniu i promowaniu dziedzictwa kulturowego.

Program tematyczny "Technologie Społeczeństwa Informacyjnego" Piątego Programu Ramowego zawiera cztery grupy dyscyplin badawczych zwanych akcjami kluczowymi - Key Actions. Pierwsza z nich to projekty z zakresu zastosowań systemów i usług informatycznych przeznaczonych dla ludności - zarówno w życiu publicznym jak i dla indywidualnych odbiorców. Druga dotyczy nowatorskich technik organizacji pracy oraz handlu elektronicznego. Kolejna to multimedia, natomiast ostatnia - rozwiązania programowo-sprzętowe. Poza tym wspomagane jest tworzenie infrastruktury badawczej, w tym szerokopasmowych łącz telekomunikacyjnych dla sieci ośrodków naukowych i edukacyjnych oraz laboratoriów.

W porównaniu z poprzednim, Czwartym Programem Ramowym, gdzie w programie tematycznym "Zastosowania Informatyki" była wyodrębniona grupa projektów pod hasłem "Telematics for Libraries", w obecnym programie badawczo-rozwojowym Unii Europejskiej nie ma wyraźnie wyodrębnionej akcji kluczowej dedykowanej automatyzacji bibliotek. Czy zatem pominięto tak istotny element działalności naukowej, kulturalnej i społecznej jakim są biblioteki? Na szczęście nie. Zagadnienia te zostały ujęte w trzeciej akcji kluczowej - "Multimedia - zawartość (treściowa) i narzędzia".

Tak więc w dwu konkursach ogłoszonych w 1999 roku projekty dotyczące bibliotek zostały ujęte w dwu podstawowych tzw. "liniach działań" (Action Lines), a mianowicie w marcu otwarto konkurs na granty pod tytułem "Dostęp do dziedzictwa naukowego i kulturowego". Granty można było przesyłać do Komisji Europejskiej do połowy lipca. W październiku ogłoszono nowy konkurs "Digital preservation of cultural heritage", co należy rozumieć jako utrwalanie zasobów dziedzictwa kulturowego przy użyciu techniki cyfrowej. Projekty można zgłaszać do połowy stycznia przyszłego roku, a więc praktycznie nie ma już czasu na przygotowanie aplikacji, natomiast jest szansa w nieco póżniejszym terminie, gdyż na rok 2000 zapowiedziano kontynuację tych dwóch wątków w nieco zmodyfikowanej formie.

Źródłem dofinansowania przedsięwzięć badawczo-rozwojowych jest fundusz pochodzący ze składek poszczególnych państw. Także Polska wniosła wkład finansowy, miejmy więc nadzieję, że udział polskich uczestników w zgłaszanych i zatwierdzanych projektach będzie widoczny. Niestety rezultaty pierwszego konkursu nie są w pełni satysfakcjonujące.

Prowadzone są szeroko zakrojone akcje informacyjne i szkoleniowe mające na celu zwiększenie liczby uczestników konkursów na granty oraz, oczywiście, zwiększenia szans na sukces. Zorganizowano sieć wyodrębnionych agend zwanych Krajowymi Punktami Kontaktowymi Piątego Programu Ramowego, które z kolei koordynują działalność regionalnych i branżowych punktów informacyjnych. W Polsce rolę koordynatora pełni Instytut Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk. IPPT PAN organizuje cykliczne szkolenia oraz prowadzi serwis informacyjny.

Ośrodek Przetwarzania Informacji został zatwierdzony przez Komitet Badań Naukowych jako Branżowy Punkt Kontaktowy. W zakresie działania Ośrodka jako punktu kontaktowego leży pomoc polskim instytucjom w udziale w projektach europejskich z zakresu Społeczeństwa Informacyjnego ze szczególnym uwzględnieniem tematyki bibliotekoznawstwa, informacji naukowej, muzealnictwa i archiwistyki.

OPI zamierza utworzyć własną sieć Lokalnych Punktów Kontaktowych zapraszając do współpracy biblioteki, placówki naukowe, informacyjne kulturalne. Instytucje i organizacje, które zgłoszą się do współpracy, będą informowane na bieżąco o nowym możliwościach uczestnictwa w projektach i innych inicjatywach europejskich w zakresie szerokiego spektrum tematów z zakresu informatyzacji dziedzictwa kulturowego.

Bezpośrednio poprzez serwis CORDIS wiele informacji można uzyskać na stronie DigiCult (Digitalisation of Cultural Heritage). Poza podstawowymi informacjami o kolejnych konkursach i innych inicjatywach interesujących dla środowiska bibliotekarskiego jest też prowadzone pośrednictwo w kojarzeniu partnerów do konsorcjów projektowych pod nazwą "Ideas Forum". W skład konsorcjów wchodzą przedstawiciele krajów Unii Europejskiej (obowiązkowo) oraz innych państw (fakultatywnie).

Podobny serwis z tym, że w odniesieniu do całego programu tematycznego "Technologie Społeczeństwa Informacyjnego", można znaleźć pod adresem internetowym http://www.idealist-east.net. Można zamieścić własną propozycję projektu, skontaktować się z innym pomysłodawcą lub dołączyć do już utworzonego konsorcjum Dla osób, które zamierzają po raz pierwszy zaistnieć w projekcie międzynarodowym ta ostatnia opcja może okazać się atrakcyjna z tego względu, że unika się wypełniania skomplikowanych formularzy aplikacyjnych, a wiadomo powszechnie, że wszelkie uchybienia formalnie potrafią wyeliminować z konkursu zgłoszony wniosek, zanim trafi on do rąk ekspertów.

Pomoc w przezwyciężaniu barier formalnych, a więc szkolenia metodyczne z zakresu przygotowania grantów oraz indywidualne usługi konsultacyjne przy zgłaszaniu konkretnych projektów to jedna z najbardziej popularnych form usług, jakie świadczą punkty kontaktowe Piątego Programu Ramowego. Punkty te pośredniczą także w poszukiwaniu partnerów poprzez serwisy CORDIS, IDEALIST-EAST, kontakty z organizacjami międzynarodowymi oraz instytucjami krajowymi i zagranicznymi. Ośrodek Przetwarzania Informacji dodatkowo ma możliwość wykorzystywania serwisów informacyjnych i kontaktów bezpośrednich w ramach europejskiej sieci Innovation Relay Centres czyli Ośrodków Przekazu Innowacji, której jest członkiem stowarzyszonym.


Pierwotny adres: http://www.oss.wroc.pl/biuletyn/ebib08/siwek.html
Adres w archiwum: ebib.oss.wroc.pl/arc/e008-09.html

 Początek strony



Piąty Program Ramowy Unii Europejskiej / Krystyna Siwek// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Szymon Matuszewski - Nr 8/1999 (8) grudzień. - Czasopismo elektroniczne. - [Wrocław] : Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1999. - Tryb dostępu: http://www.ebib.pl/1999/8/siwek.php. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187