ebib 
Nr 8/1999 (8), Biblioteki wirtualne, biblioteki cyfrowe.... Felieton
  następny artykuł   

 


Anna Filipowicz
Biblioteka Narodowa

Biblioteka wirtualna, biblioteka cyfrowa...




Terminy biblioteka wirtualna i biblioteka cyfrowastały się w ostatnich latach synonimami biblioteki nowoczesnej i ogromnie zyskały na popularności. Jak wiadomo - znaczenie trudnych do zdefiniowania terminów używanych zbyt często ulega dalszemu "rozmyciu". Próbę sprecyzowania terminu biblioteka wirtualna znajdzie czytelnik w artykule Aleksandra Radwańskiego. Zachęcałabym wszystkich do dyskusji nad terminologią. Na początek mój "kamyczek do tego ogródka":

Biblioteka wirtualna to konstrukcja logiczna, która jest doraźnie tworzona przez użytkownika z wykorzystaniem niezbędnych narzędzi. Jej celem jest stworzenie wygodnego dostępu do danych znajdujących się na różnych, oddalonych od siebie komputerach. Aby biblioteka wirtualna mogła zaistnieć, muszą być spełnione pewne warunki. Muszą istnieć:

  1. uporządkowane zbiory danych zapisanych w postaci elektronicznej
  2. sieci telekomunikacyjne, pozwalające na dostęp do tych danych i ich przesyłanie
  3. użytkownicy zainteresowani dostępem do zgromadzonych danych, dysponujący odpowiednimi narzędziami,

Najprostszym przykładem mechanizmu działania biblioteki wirtualnej może być zapisany w języku HTML i umieszczony na dowolnym komputerze, zaopatrzonym w stosowne oprogramowanie i dostęp do Internetu, dokument, zawierający adresy stron (dokumentów, serwisów, baz danych) umieszczonych na serwerach bibliotek, wydawców czy dostawców informacji, do których użytkownik ma dostęp poprzez Internet. Najbardziej zaawansowanym - "world wide library"[1].
Wrażenie pracy na jednym zbiorze, jakby w jednej bibliotece nie jest cechą wyróżniającą biblioteki wirtualnej a dotyczy pracy w cyberprzestrzeni, środowisku, w którym może ona zaistnieć.
Istnienie biblioteki wirtualnej nie jest uzależnione od terminala w bibliotece tradycyjnej, co więcej, istnienie biblioteki wirtualnej zakłada coraz mniejszy kontakt bezpośredni użytkownika z biblioteką na korzyść telepracy, czyli zdalnego dostępu do niezbędnej użytkownikowi wiedzy. Zadaniem biblioteki jest natomiast zorganizowanie "warsztatu pracy", zapewnienie dostępu poprzez serwer biblioteczny do poszukiwanej przz niego informacji, organizowanie dostępu do dokumentów elektronicznych, gromadzenie metadanych, przygotowywanie dokumentów tradycyjnych do udostępniania w nowej formie (digitalizacja).
Nowym narzędziom oraz źródłom dostępu do informacji poświęcone są artykuły Anny Tonakiewicz i Andrzeja Koziary.
Podstawą istnienia biblioteki wirtualnej jest współpraca bibliotek tak we wprowadzaniu nowych technologii, jak i korzystaniu z dostępnych źródeł informacji - tu szczególnie polecam artykuł prof. A. Sitarskiej, poświęcony tworzeniu katalogów centralnych, w którym autorka zwraca uwagę na problemy, jakie niesie ze sobą praca i współpraca w nowych warunkach (mam nadzieję, że artykuł ten zachęci czytelników do konstruktywnej dyskusji).
Możliwości współpracy bibliotek polskich z partnerami zagranicznymi poświęcony jest komunikat Krystyny Siwek oraz sprawozdanie Joanny Skrzypkowskiej z konferencji w Kopenhadze. Poza tym w numerze 8 EBIBu znalazły się także: artykuł Remigiusza Lisa na temat aspektów technicznych funkcjonowania najnowocześniejszej biblioteki polskiej - Biblioteki Śląskiej oraz sprawozdanie Roberta Szymuli z konferencji w Dubrowniku poświęconej bibliotekom cyfrowym (a w nim próby zdefiniowania pojęcia biblioteka cyfrowa). Ponadto w rubryce "Warto wiedzieć.." znajdzie czytelnik informacje o trzech projektach konsorcjalnego dostępu do czasopism elektronicznych.

Zebrane w bieżącym numerze EBIBu artykuły jedynie punktują obszar działania zjawisk wymienionych w tytule numeru - mam jednak nadzieję, że zaowocują przemyśleniami, którymi czytelnik zechce się z nami podzielić.

Przyjemnej lektury !

Redaktor prowadzący numeru grudniowego 1999

Przypisy

[1] Termin zaczerpnięty z referatu dr H.Holendra "World Wide Lib ? O konsorcjach bibliotecznych teraz i w przyszłości", wygłoszonego na konferencji "Elektroniczne rozpowszechnianie informacji naukowej", Łódź 22-23 VI 1998 r. Tekst opublikowany w "Biuletynie Głównej Biblioteki Lekarskiej" nr 359 [1999].


Pierwotny adres: http://www.oss.wroc.pl/biuletyn/ebib08/feliet08.html
Adres w archiwum: ebib.oss.wroc.pl/arc/e008-01.html

 Początek strony



Biblioteka wirtualna, biblioteka cyfrowa... / Anna Filipowicz// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Szymon Matuszewski - Nr 8/1999 (8) grudzień. - Czasopismo elektroniczne. - [Wrocław] : Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1999. - Tryb dostępu: http://www.ebib.pl/1999/8/felieton8.php. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187