ebib 
Nr 3/2010 (112), Moda, antymoda, design w bibliotekach – festiwal pięknych życzeń. Komunikat
 poprzedni artykuł następny artykuł   

 


Jolanta Liskowacka
Książnica Pomorska w Szczecinie

„Biblioteka to plus minus kobieta” – obchody Tygodnia Bibliotek 2009 w Książnicy Pomorskiej w Szczecinie


Jeśli myślimy "biblioteka", to za tym pojęciem idzie "książka", a tuż za nim "bibliotekarka". Taki krótki łańcuszek natychmiastowych skojarzeń. A gdy myślimy "bibliotekarka", to wyłania nam się obraz przykurzonej szarej myszy bez wieku i wyrazu, za to na pewno w brzydkich okularach ukrywających spłoszone spojrzenie. A może by kontestować taki ciąg skojarzeń? Przełamać ugruntowany, społecznie nieatrakcyjny wizerunek? Zastosować metodę szokową? A na czym miałby polegać ten szok? Odpowiedź brzmi: zaatakować stereotyp. A jaki jest stereotyp? Właśnie taki - bibliotekarka to postać smutna, zmęczona, bezbarwna i chronicznie niezadowolona.

Pomysł na atak był prosty. Jeżeli osoby pracujące w bibliotece, to w większości kobiety, pokażmy, jak atrakcyjne są bibliotekarki. Podejmijmy więc - i to z impetem - działania ofensywne, mające zaprzeczyć stereotypowi! Znakomitą okazją do tego był ubiegłoroczny Tydzień Bibliotek, przebiegający pod hasłem "Biblioteka to plus". A gdyby tak dodać do tego "Biblioteka to plus minus kobieta"? Przecież nawet "biblioteka" jest rodzaju żeńskiego!

Bibliotekarki z Książnicy Pomorskiej w Szczecinie uznały, że ich profesja nie wyklucza bycia atrakcyjną kobietą. Rzecz jedynie w tym, by chcieć się w swej kobiecości i zawodzie odnaleźć i umieć to zaprezentować na przykład na artystycznie wysmakowanej fotografii.

Jarosław Romacki, fotograf, założyciel Fabryki Wizerunku specjalizującej się w fotografii mody, przystąpił do sesji zdjęciowej ze swymi modelkami, którymi na ten czas zostały panie pracujące w Książnicy Pomorskiej. Niebanalnym tłem stał się dla nich dach i taras widokowy nowego skrzydła biblioteki. Profesjonalny makijaż, czerwono-czarne akcenty ubioru modelek sprawiły, że efekty sesji zdjęciowej okazały się nader atrakcyjne www.fawiz.pl. Kryterium wieku nie miało znaczenia. Obiektyw aparatu uchwycił to, co tkwiło w każdej z nich: bezpretensjonalny wdzięk, świadomość własnej atrakcyjności, urody i niestłumionej niczym radości życia - wszystko to znalazło swój wyraz na wernisażu kilkunastu fotografii, które dekoracyjnie wpisały się w tło reprezentacyjnej Sali pod Piramidą.

Fot. 1. Artystyczne fotografie bibliotekarek Książnicy Pomorskiej. Źródło: www.fawiz.plFot. 2. Artystyczne fotografie bibliotekarek Książnicy Pomorskiej. Źródło: www.fawiz.plFot. 3. Artystyczne fotografie bibliotekarek Książnicy Pomorskiej. Źródło: www.fawiz.pl

Wernisaż poprzedził efektowny pokaz mody w wykonaniu części modelek z fotografii. Pokaz miał dwie odsłony: pierwszą z przymrużeniem oka i drugą w pełni profesjonalną. Mruganie okiem do zebranej tłumnie publiczności polegało na "igraszkach" z akcesoriami bibliotecznymi - skrzynką katalogową i wózkami bibliotecznymi. Panie przebrane w niezwykle "urokliwe" fartuchy robocze, tudzież mało dekoracyjne obuwie, z wdziękiem przechadzały się po wybiegu, popychając przed sobą wózki pełne książek. Nieefektowne fartuchy i brzydkie buty nie ujęły bibliotekarkom gracji i urody - http://www.galerie.stetinum.pl/pl/galerie/222. A to był jedynie wstęp do rozwinięcia barwnych motylich skrzydeł.

Tuż po żartobliwym pokazie mody "bibliotecznej", zaprezentowały się w specjalnie przygotowanej na tę okazję kolekcji sukienek szczecińskiej projektantki bambolali[1] (Joanna Belina-Brzozowska). Przy dźwiękach muzyki, krokiem modelek z wybiegu, spacerowały uśmiechnięte, zwiewne i eleganckie bibliotekarki. Któż by pomyślał, prawda? Wszak brzmi to jak oksymoron - elegancka bibliotekarka. A dlaczego nie? Jesteśmy tym, kim się czujemy. Szara mysz nie jest przypisana do żadnego zawodu, sami wyrabiamy w sobie myślowe nawyki, które w dzisiejszym bibliotekarstwie nie mają żadnego uzasadnienia. Dziś, w dobie społeczeństwa informacyjnego, w zawodzie tym pracują osoby energiczne, znakomicie wykształcone, biegłe w wybranej przez siebie dziedzinie, otwarte na pozyskiwanie wiedzy, kompetentne, przyjazne i sympatyczne.

Brawurowa akcja bibliotekarek z Książnicy Pomorskiej odbiła się szerokim i przeważnie pozytywnym echem w mediach lokalnych, ogólnopolskich, w środowisku bibliotekarskim całej Polski. Zebrano liczne głosy akceptacji, poparcia i szczerej sympatii. Powiedzmy jednak, że nie zabrakło także głosów kąśliwych, sugerujących autokreację i chęć krótkotrwałego bycia "gwiazdą", co miałoby zręcznie zamaskować brak profesjonalizmu i zwykłej skromności.

Mimo tych nieprzychylnych uwag (co naturalne) sądzimy, że akcja była potrzebna. Dowiodła, że występowanie przeciwko utartemu przekonaniu o tym, jakoby biblioteka była miejscem pracy dla nieudaczników życiowych, dla sfrustrowanych i zgorzkniałych kobiet w nieokreślonym wieku, ma sens. Negacja takiego wizerunku jest potrzebna, choćby z tej prostej przyczyny: nie odzwierciedla on rzeczywistości. Tylko dotąd nikt o tym głośno i w podobnie efektowny sposób nie mówił. A mówić trzeba, choćby po to, by przeciętny użytkownik bibliotek odszedł od lekko protekcjonalnego traktowania tego zawodu, uznając go z góry za nudny i by nie utożsamiał biblioteki z miejscem, w którym smutna pani zza lady podaje książkę.

Często firmy zamieszczają oferty, które brzmią: "Praca w dynamicznym, młodym zespole", ale nikt - nawet przez chwilę - nie skojarzy takiej propozycji z biblioteką. A właściwie dlaczego nie? W zawodzie bibliotekarza młodość nie jest najważniejszym atutem, a dynamizmu bibliotecznej społeczności nie brakuje. Trzeba tylko umieć zerwać z utrwalonymi schematami i wysłać w świat taki oto anons: "Zapraszamy do pracy w dynamicznych zespołach bibliotecznych!"

Przypisy

[1] Zachowano oryginalną pisownię nazwy, na prośbę projektantki Joanny Beliny-Brzozowskiej.


Inne relacje z obchodów "Tygodnia Bibliotek" w Książnicy Szczecińskiej, znajdują się pod podanymi adresami

1. ADAMOWSKA, M., PODGAJNA, E. Powinnaś częściej chodzić w szpilkach. Gazeta Wyborcza: Szczecin [on-line]. 29 maja 2009 [Dostęp 20 marca 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://szczecin.gazeta.pl/szczecin/1,34942,6667104,Powinnas_czesciej_chodzic_w_szpilkach.html.

2. "Biblioteka to plus... minus kobieta" w Książnicy Pomorskiej, 12.05.2009 r. Portal Regionalny Stertinum.pl: Fotoforum [on-line]. [Dostęp 20 marca 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.galerie.stetinum.pl/pl/galerie/222.

3. Bibliotekarki walczą ze stereotypem: Bibliotekarki zmieniają styl - 1 [on-line]. TVN: Warszawa, 2009 [Dostęp 20 marca 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://dziendobrytvn.plejada.pl/28,19848,wideo,,99991,bibliotekarki_walcza_ze_stereotypem,aktualnosci_detal.html.

4. Bibliotekarki walczą ze stereotypem: Bibliotekarki zmieniają styl - 2. [on-line]. TVN: Warszawa, 2009 [Dostęp 20 marca 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://dziendobrytvn.plejada.pl/28,19848,wideo,,99997,bibliotekarki_walcza_ze_stereotypem,aktualnosci_detal.html.


Audycje radiowe:

1. WOJTYŁA, K. Bibliotekarka z nutką erotyzmu? Mmmm, pycha! Polskie Radio Szczecin [on-line]. 22 kwietnia 2009 [Dostęp 20 marca 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.radio.szczecin.pl/index.php?idp=0&idx=49247.

2. WOJTYŁA, K. Bibliotekarze jak z filmu z Bondem. Polskie Radio Szczecin [on-line]. 7 maja 2009 [Dostęp 20 marca 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.radio.szczecin.pl/index.php?idp=0&idx=49905&cat=0&res=&dtx=&szukaj=&t=1268376259&zrodlo=trl1&nx=20&akcja=szukaj&s=3.

3. WOJTYŁA, K. Stereotyp bibliotekarki obalony. Polskie Radio Szczecin [on-line]. 13 maja 2009 [Dostęp 20 marca 2010]. Dostępny w World Wide Web: http://www.radio.szczecin.pl/index.php?idp=0&idx=50165.

 Początek strony



„Biblioteka to plus minus kobieta” – obchody Tygodnia Bibliotek 2009 w Książnicy Pomorskiej w Szczecinie / Jolanta Liskowacka// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska - Nr 3/2010 (112) kwiecień. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2010. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2010/112/a.php?liskowacka. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187