ebib 
Nr 4/2009 (104), E-learning – doświadczenia polskich bibliotekarzy . Komunikat
 poprzedni artykuł następny artykuł   

 


Natalia Pamuła-Cieślak
Przemysław Krysiński
Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii UMK w Toruniu

Bibweb na nowo. Aktualizacja i modyfikacja treści kursu e-learningowego dla bibliotekarzy


Kursy e-learningowe są coraz częściej stosowanym narzędziem wspomagania tradycyjnych form nauczania i wszelkiego rodzaju szkoleń. Jednym z takich przedsięwzięć jest „Bibweb. Kurs internetowy dla bibliotekarzy i nauczycieli”. W 2004 r. projekt otrzymał nagrodę European E-learning Award ufundowaną przez rząd landu Badenia-Wirtembergia w Niemczech. Wyróżnione zostały wówczas pomysły, które wpływają na podnoszenie kwalifikacji zawodowych. „Bibweb” jako inicjatywa ukierunkowana na specjalne potrzeby konkretnej grupy użytkowników jest projektem realizowanym w Polsce od 2002 r. wspólnie przez Fundację Bertelsmanna, Komisję Wydawnictw Elektronicznych Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich oraz Bibliotekę Uniwersytecką w Warszawie[1]. W 2006 r. do współpracy partnerskiej włączył się Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, odpowiedzialny za wprowadzanie nowych i modyfikowanie już istniejących treści kursu. Od niedawna rozpoczęto prace zmierzające do uporządkowania materiałów zawartych w kursie, ze szczególnym uwzględnieniem ćwiczeń oraz zadań przeznaczonych dla bibliotekarzy. Jest to o tyle ważne, że realizatorzy tego projektu postawili sobie za cel opracowanie nowych zagadnień przeznaczonych dla pracowników bibliotek, a tym samym rozbudowywanie tego, co do tej pory zostało zrealizowane w zakresie e-learningu dla bibliotekarzy.

„Bibweb” jest jedynym kursem on-line realizowanym w Polsce z takim rozmachem. Inicjatywa cieszy się ogromnym zainteresowaniem ze strony bibliotekarzy, dlatego tak istotne znaczenie mają wprowadzane zmiany. Warto też zaznaczyć, że w 2009 r. kurs dla bibliotekarzy z województw: opolskiego, lubuskiego, mazowieckiego, świętokrzyskiego, śląskiego, zachodniopomorskiego, wielkopolskiego, podlaskiego i podkarpackiego finansuje Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Kurs ma strukturę modułową i zawiera następujące treści szkoleniowe (dane z kwietnia 2009 r.):

  • Szkolenie 1: Podstawy Internetu
    • Rozdział 1. Obsługa najbardziej popularnych programów internetowych
    • Rozdział 2. Zasady działania Internetu oraz usługi internetowe
    • Rozdział 3. Historia oraz rozwój Internetu
    • Rozdział 4. Podstawy wyszukiwania informacji w Internecie
    • Rozdział 5. Co oferuje Internet?
    • Rozdział 6. Biblioteki w Internecie
    • Rozdział 7. Web 2.0
  • Szkolenie 2: Systematyczne wyszukiwanie informacji w Internecie
    • Rozdział 1. Internet jako źródło informacji
    • Rozdział 2. Szukanie odpowiedzi
    • Rozdział 3. Jak zdobyć niezbędne informacje?
    • Rozdział 4. Serwisy specjalne
    • Rozdział 5. Kryteria oceny oferty
    • Rozdział 6. Przekazywanie informacji
  • Szkolenie 3: Planowanie i tworzenie własnej oferty internetowej
    • Rozdział 1. Od czego zacząć? Od pomysłu do rozpoczęcia projektu
    • Rozdział 2. Zawartość witryny internetowej – wygląd, struktura, treść
    • Rozdział 3. Od koncepcji do realizacji
    • Rozdział 4. Dostawca usług internetowych, serwer i promocja
    • Rozdział 5. Systemy zarządzania treścią w bibliotekach
    • Rozdział 6. Ewaluacja

W ramach poszczególnych modułów informacje zostały zorganizowane w formie rozdziałów i podrozdziałów, które obecnie są rozbudowywane i modyfikowane. Należy zdawać sobie sprawę z tego, że niektóre treści muszą być na bieżąco sprawdzane, ponieważ ulegają szybkiej dezaktualizacji. Kolejnym ważnym aspektem jest wzbogacanie poszczególnych modułów o informacje, które zachęcą odbiorców do korzystania z tej formy nauczania. Podstawowym założeniem kursu jest przekazanie bibliotekarzom niezbędnej wiedzy w zakresie wykorzystania Internetu w pracy zawodowej. Platforma e-learningowa, na której funkcjonuje kurs „Bibweb”, zapewnia dostęp do materiałów szkoleniowych i umożliwia nawiązanie komunikacji między uczestnikami kursu a zespołem prowadzącym. Służy temu m.in. forum merytoryczne, na którym regularnie zamieszczane są komunikaty związane ze zmianami lub organizacją informacji zawartych w kursie. To także cenne źródło informacji dla osób redagujących treści kursu. Wychodząc naprzeciw potrzebom bibliotekarzy, zespół odpowiedzialny za implementację treści w ramach poszczególnych modułów stara się opracowywać materiały w sposób jasny i zrozumiały dla przeciętnego odbiorcy. W porównaniu z tradycyjną formą zajęć, które wymagają fizycznej obecności uczestników, szkolenia korespondencyjne, a w szczególności kursy on-line, stwarzają szansę zdobywania wiedzy w sposób indywidualny i dostosowany do potrzeb użytkowników. Niezależnie od miejsca i czasu, dostęp do oferty edukacyjnej jest nieograniczony.

Rys. 1. Strona główna kursu e-learningowego „Bibweb”

Rys. 1. Strona główna kursu e-learningowego „Bibweb”
Źródło: Bibweb: Kurs internetowy dla bibliotekarzy [on-line]. 2009 [Dostęp 16 kwietnia 2009]. Dostępny w World Wide Web: http://www.bibweb.pl.

Zmiany rozpoczęto od aktualizacji drugiego modułu, gdyż dotychczasowe opinie użytkowników oraz analiza zawartości kursu wyraźnie wskazują na potrzebę dokonania korekty i wzbogacenie tej części projektu o nowe informacje. Przebudowany moduł jest na bieżąco wzbogacany o nowe informacje z zakresu wyszukiwania informacji – dziedziny rozwijającej się obecnie w sposób najbardziej dynamiczny. W przygotowaniu są nowe rozdziały tego szkolenia, obejmujące informacje z zakresu nowych typów narzędzi wyszukiwawczych, ciekawych opcji i funkcjonalności, o które zostały wzbogacone wyszukiwarki i katalogi internetowe. Powstaje także rozdział o zjawisku ukrytego Internetu. Należy pamiętać, iż praca nad zmianą treści kursu „Bibweb” jest „operacją na żywym organizmie”. Wszelkie działania zmierzające do reorganizacji modułów, rozdziałów i ćwiczeń podejmuje się w trakcie realizacji kursu przez jego dotychczasowych użytkowników. Zachęcamy więc osoby posiadające dostęp do szkolenia do stałego monitorowania postępujących zmian. Mają Państwo możliwość korzystania z całkiem nowych treści zamieszczanych w ramach szkoleń „Bibweb”. Jednocześnie zespół redaktorów zdaje sobie sprawę, że cały ten proces zmian może sprawiać użytkownikom niewielkie trudności, jednakże warto podjąć tę próbę, by merytorycznie i wizualnie kurs nabrał nowych kształtów.

Poniżej przedstawiamy listę nowych zagadnień. Planuje się wzbogacenie kursu m.in. o następujące treści:

  • systemy zarządzania treścią w bibliotekach,
  • zastosowanie rozwiązań z grupy open source w bibliotekach,
  • zasoby open access,
  • e-publikacje i rozwój elektronicznych form publikowania treści,
  • zastosowanie technologii Web 2.0 w pracy bibliotekarza,
  • zwiększenie atrakcyjności przekazywania informacji dzięki wykorzystaniu nowych rozwiązań technologicznych,
  • nowe formy uatrakcyjnienia oferty internetowej w bibliotece,
  • nowe funkcjonalności programów graficznych,
  • ukryty Internet,
  • nowe typy wyszukiwarek internetowych,
  • nowe formy przekazywania treści, szkolenia dla bibliotekarzy,
  • zagrożenia w Internecie i zwiększenie świadomości użytkownika sieci,
  • działalność bibliotek cyfrowych w Polsce i ich wykorzystanie w pracy z użytkownikiem.

Realizatorzy przedsięwzięcia „Bibweb” nie pozostają obojętni na sugestie ze strony uczestników kursu. Zmiany to proces długofalowy, ale mamy nadzieję, że postawione cele zostaną szybko zrealizowane. Zachęcamy Państwa do przekazywania swoich uwag i pomysłów. To pozwoli nadać projektowi taką formę, która w pełni będzie odpowiadała Państwa potrzebom. Modele e-learningowe zdobywają coraz więcej zwolenników, ten typ edukacji może wspomagać grupy zawodowe, które posiadają dostęp do materiałów edukacyjnych na swoim miejscu pracy. Unowocześnianie zdalnych kursów powinno zatem leżeć na sercu bibliotekarzom, którzy oddaleni od dużych centrów kształcenia chcą korzystać z nowych możliwości oraz osiągnięć zawodowych innych i nie pozostawać w tyle. Partnerzy projektu – Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego, IINiB UMK oraz KWE SBP – rozpoczęli rozmowy z Fundacją Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego nad poszerzeniem oferty „Bibwebu” o części skierowane do grupy docelowej, która będzie objęta realizacją programu bibliotecznego Fundacji. Jeśli plany się powiodą, będzie można mówić o kolejnym etapie rozwoju projektu.

Przypisy

[1] MICHALSKA, B. E-learningowy certyfikat dla nauczycieli-bibliotekarzy. W: Elektroniczna BIBlioteka – Platforma Cyfrowa SBP [on-line]. 16.05.2007 [Dostęp 16 kwietnia 2009]. Dostępny w World Wide Web: http://nowy.ebib.info/content/view/625.

 Początek strony



Bibweb na nowo. Aktualizacja i modyfikacja treści kursu e-learningowego dla bibliotekarzy / Natalia Pamuła-Cieślak, Przemysław Krysiński// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska - Nr 4/2009 (104) maj. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2010. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2010/104/a.php?pamula_krysinski. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187