ebib 
Nr 4/2009 (104), E-learning – doświadczenia polskich bibliotekarzy . Sprawozdanie
 poprzedni artykuł następny artykuł   

 


Rafał Jerzy Jurkowski
Koło Naukowe Specjalistów Informacji
Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii UMK w Toruniu

V Ogólnopolska Konferencja Studenckich Kół Naukowych "Open Access - idea z przyszłością?"




Dnia 6 marca 2009 r. w Krakowie odbyła się V Ogólnopolska Konferencja Studenckich Kół Naukowych „Open Access – idea z przyszłością? zorganizowana przez Koło Naukowe Studentów Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego (INiB UJ). Konferencja odbyła się w nowo oddanym do użytku budynku Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ. Swe referaty wygłaszali studenci z Krakowa, Katowic, Torunia i Warszawy. Pojawiły się reprezentacje takich uczelni, jak: UJ, Uniwersytet Śląski (UŚ), Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu (UMK), Uniwersytet Warszawski (UW) oraz Uniwersytet Pedagogiczny (UP) w Krakowie.

Konferencja podzielona była na dwie sesje, poświęcone kolejno teorii i praktyce open access (OA). Pierwszą z nich rozpoczął referat Katarzyny Gruli z UJ pt. Open Access w komunikacji naukowej. Definicje i zagadnienia. Autorka poruszała temat powstania i rozwoju OA, źródeł informacji powstałych w oparciu o wolny dostęp oraz problemów z nim związanych. Kolejne referentki, Sylwia Bem i Alina Gbyl z UŚ wygłosiły referat pt. Repozytoria bibliotek niepaństwowych szkół wyższych, w którym podjęto próbę oceny stanu repozytoriów szkół niepaństwowych, po uprzednim przedstawieniu idei z nimi związanych. Po przedstawicielkach UŚ można było wysłuchać wystąpienia Jacka Włodarskiego, studenta UW, którego referat pt. Książka w wolnym dostępie. Stan aktualny oraz możliwości rozwoju udostępniania książek w Internecie poruszał problemy bibliotek cyfrowych, różnych form książki elektronicznej oraz sposobów na zachęcenie internautów do korzystania z zasobów cyfrowych. Z kolei Kacper Trzaska, przedstawiciel UW w referacie pt. Autor: nierozpoznany – dzieła osierocone: zagadnienia prawne i etyczne, zwrócił uwagę na problemy w podejściu i aspekt prawny w odniesieniu do utworów, których autorstwo jest trudne do określenia. Referat Rola Open Access w demokratyzacji dostępu do pełnowartościowych materiałów naukowych w świecie wygłoszony przez studentkę UJ Orianę Reizes-Dzieduszycką prezentował rolę wolnego dostępu w publikowaniu prac naukowych jako ogólnodostępnego dobra oraz powody, dla których tradycyjne publikacje ograniczały rozwój nauki. Sesję poświęconą teorii OA zakończyli Kamil Hydzik, Tomasz Kubisztal oraz Tomasz Lech. Autorzy referatu Open Access w pracy profesjonalisty informacji ukazali przydatność wolnego dostępu dla pracowników informacji oraz praktyczne wykorzystanie zasobów Ukrytego Internetu.

Po krótkiej przerwie, połączonej z poczęstunkiem, podczas której referenci mieli szansę lepiej się poznać oraz wymienić kilka cennych uwag, rozpoczęła się druga część konferencji, sesja poświęcona praktyce OA. Rozpoczął ją referat pt. Open Access w polskiej humanistyce, który wygłosiła Joanna Hoły, studentka UJ. Autorka poruszyła tematy związane z bibliotekami cyfrowymi, wspomniała o polskich czasopismach humanistycznych, w których publikowane są prace w oparciu o wolny dostęp, oraz przedstawiła prognozy dotyczące OA w polskiej humanistyce. O bibliotece wirtualnej The Public Library of Science (PLoS), w swym referacie pt. Open Access w naukach medycznych na przykładzie biblioteki wirtualnej PLoS, mówiła kolejna z przedstawicielek UJ, Karolina Nizioł. Przedstawiła ona charakterystykę organizacji PLoS, omawiając poszczególne czasopisma wchodzące w jej skład. Kolejni referenci: Rafał Jerzy Jurkowski, Dominik Mirosław Piotrowski i Paweł Wróblewski z UMK w Toruniu, w referacie Licencje public domain i Creative Commons w Kujawsko-Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej (KPBC) omówili problemy związane z licencjami OA, przedstawiając ich ogólną charakterystykę oraz zaprezentowali ich wykorzystanie w KPBC. Następnie Natalia Zborowska oraz Magdalena Januszek z UP w Krakowie przedstawiły referat Open Access w służbie polonisty. Ukazały one praktyczne sposoby na wykorzystanie pełnotekstowych zapisów dzieł literatury polskiej, ich przydatność nie tylko dla uczniów, studentów i nauczycieli, ale także dla pracowników naukowych. W zakończeniu wspomniały też o digitalizacji i jej roli w przybliżeniu cennych ksiąg zainteresowanym. Referat pt. Europeana: connecting cultural heritage („pomyśl o kulturze”) – czy to tylko biblioteka cyfrowa? autorstwa studentek UŚ Aleksandry Gajowskiej i Moniki Kaplity dotyczył historii projektu „Europeana: pomyśl o kulturze”, jego zasad i celów oraz różnic w odniesieniu do tradycyjnej biblioteki cyfrowej. Kolejne referentki, studentki UMK Małgorzata Stranc i Paulina Łapińska, zaprezentowały referat pt. Przeciw copyrightowi – postawy autorów publikujących na licencji Creative Commons. Analiza przypadku polskiego i amerykańskiego. Mówiły one o autorach, którzy prócz tradycyjnej formy wydania książek, publikują swe prace w sieci, używając licencji Creative Commons. Referat autorstwa Elżbiety Kurowskiej, Anety Ostrowskiej i Aleksandry Stefańskiej z UMK, zatytułowany Studenckie inicjatywy Open Access, przedstawiał różne formy aktywności w ramach wolnego dostępu podejmowane przez studentów, próbując jednocześnie zaklasyfikować je ze względu na rodzaj aktywności. W zakończeniu przedstawiono wady i zalety idei OA. Ostatnim z referentów była Dominika Paleczna z UŚ prezentująca pracę pt. Open Access pod lupą – co o idei wolnego dostępu sądzą nasi rówieśnicy. Przedstawiła ona wyniki badań ankietowych, przeprowadzonych wśród osób w wieku 19–27 lat, w szczególności studentów bibliotekoznawstwa i informatyki UŚ, którzy stanowili większość badanych.

Wszystkim referatom towarzyszyły prezentacje multimedialne, w doskonały sposób obrazujące poruszane problemy i ułatwiające ich zrozumienie. Oba panele zostały zakończone krótkimi dyskusjami, podczas których poruszano m.in. problemy wynagrodzenia dla osób publikujących w OA, w szczególności pracowników naukowych, oraz kwestię inicjatyw studenckich. Konferencję zakończyło wystąpienie opiekuna Koła Naukowego Studentów INiB UJ, dr. hab. Andrzeja Linerta połączone z wręczeniem dyplomów referentom. Dr Linert w swym wystąpieniu wyraził radość z pojawienia się na konferencji tak licznej grupy studentów zainteresowanych współczesną problematyką informacji naukowej oraz rozwojem idei wolnego dostępu. Referaty mają ukazać się w magazynie studenckim „Ibibacja” wydawanym przez Instytut INiB UJ.

 Początek strony



V Ogólnopolska Konferencja Studenckich Kół Naukowych "Open Access - idea z przyszłością?" / Rafał Jerzy Jurkowski// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska - Nr 4/2009 (104) maj. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2010. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2010/104/a.php?jurkowski. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187