ebib 
Nr 4/2008 (95), Aktywna prowincja. Artykuł
 poprzedni artykuł następny artykuł   

 


Witold Król
Biblioteka Główna Politechniki Wrocławskiej

Krośnieńska Biblioteka Publiczna jako lider promocji
czytelnictwa w południowo-wschodniej Polsce




Krośnieńska Biblioteka Publiczna, która w 2007 r. obchodziła 60-lecie swej działalności (założona w 1947 r. jako Powiatowa Biblioteka Publiczna) jest bez wątpienia instytucją książki zasługującą na szczególne wyróżnienie[1]. Otrzymała ich kilkanaście, z których najważniejsze, to: odznaczenie Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich: Bibliotheca Magna Perennisque otrzymane w 2003 r. i nagroda za organizację Tygodnia Bibliotek. Biblioteka Mojego Wieku (7-13 maja 2007) podczas VI Forum Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, w którym Biblioteka zdobyła II miejsce[2].

Przede wszystkim jednak pragnę wskazać krótko na bogatą historię samego miasta, które nie bezpodstawnie nazwane parva Cracovia (mały Kraków) prezentowało dzięki swym mieszkańcom od początku XVI wieku wysoki poziom intelektualny. Szybko kształtujące w tym czasie swą historię i kulturę, czterotysięczne miasto zostało wskazane jako aktywny ośrodek umysłowy poprzez ilustrację miedziorytową w atlasie miast Georga Brauna (1541-1622) i Franza Hogenberga (ok. 1535-1590) Civitates orbis terrarum (Kolonia, 1617). Później, już w XVII stuleciu ilustracja panoramy Krosna pojawiła się w dziele Andreasa Cellariusa zatytułowanym Regni Poloniae Magnique Ducatus Lithuanie Novissima Descriptio (1596-1665), a ogłoszonym w 1659 r. w Amsterdamie.



Panorama Krosna. G. Braun, F. Hoghenberg, Civitates Orbis Terrarum. 1617, Kolonia.

Zbiory Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej posiadają charakter uniwersalny, przy czym profil Książnicy determinuje w dużym stopniu proces gromadzenia; zwraca się szczególną uwagę na literaturę popularnonaukową na poziomie średnim. Osobno w polityce gromadzenia traktuje się skrypty akademickie oraz literaturę naukową, wspomagając w ten sposób proces dydaktyczny rozwijających się w mieście uczelni.

Na marginesie można dodać, że w ciągu dwóch pierwszych miesięcy 2008 r. Biblioteka zakupiła 163 pozycje książkowe z różnych dziedzin wiedzy[3].

Od 1997 r. Krośnieńska Biblioteka Publiczna wydaje czasopismo bibliotekarskie o charakterze lokalnym pt.: Krośnieńskie Zeszyty Biblioteczne. Do tej pory ukazały się 22 zeszyty, które dostępne są również w Internecie za pośrednictwem witryny WWW Biblioteki. Warto również zauważyć, że Biblioteka rozwija w sposób dynamiczny swą działalność wydawniczą. Prowadzi prace bibliograficzne w postaci lokalnej bibliografii bieżącej rejestrującej piśmiennictwo Krosna, jak również całego powiatu krośnieńskiego[4]; za dobry przykład w materii bibliografii może służyć również adnotowany katalog prezentujący publikacje na temat dziedzictwa kulturowego pogranicza polsko-słowackiego[5].

Biblioteka wykazuje dużą aktywność w sprawach współpracy z bibliotekami powstałego w 1993 r. tzw. Euroregionu Karpackiego, w skład którego wchodzą regiony członkowskie Ukrainy, Słowacji oraz Węgier[6].

Przypomnieć także należy rozwiązania zaproponowane przez Książnicę na rzecz budowy Działu Zbiorów Specjalnych. Już przed 15 laty rozwinięte zostały kontakty ze związkami osób niewidomych, organizacjami charytatywnymi informującymi Książnicę o adresach osób chorych, niepełnosprawnych. W środowisku tym wykorzystywana jest przede wszystkim książka mówiona[7]. Zbiory książki mówionej są jedyną kolekcją tego typu w mieście i powiecie.

Biblioteka jest ważnym ośrodkiem wiedzy o regionie. Czytelników przyciąga bardzo bogaty księgozbiór wydawnictw regionalnych, na który w dużej mierze składają się dokumenty życia społecznego, gromadzone w Bibliotece od 1980 r. Dostarczają wiedzy na temat historii miasta i regionu[8]. Księgozbiór posiada kompletne katalogi i kartoteki, a informację bibliograficzną pogłębiają bibliografie[9].

Jeżeli idzie o promocję czytelnictwa oraz zaciekawienie i skupienie większej uwagi na książce zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci, Biblioteka realizuje programy ogłaszane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego[10].

Biblioteka wyróżnia się również aktywnością w zakresie popularyzacji nowoczesnych technologii wśród czytelników. W trybie on-line dostępne są katalogi biblioteki, baza regionalna rejestrująca druki zwarte oraz artykuły dotyczące miasta i powiatu[11].

Mając znakomite wyniki w upowszechnianiu czytelnictwa, odznacza się również wysokimi wskaźnikami wykorzystywania zbiorów oraz proponowanych usług. Dane statystyczne pokazują, że wyniki w wykorzystywaniu zbiorów są dwukrotnie wyższe od średniej krajowej. Warto dodać, że wskaźnik rocznej średniej liczby woluminów na 100 mieszkańców jest również bardzo wysoki. Już dekadę temu ponad 30% mieszkańców miasta wykorzystywało zbiory sieci bibliotek, a w ciągu 24 godzin z usług Książnicy korzystało 500 czytelników[12].

Na zakończenie tej krótkiej, ogólnej charakterystyki Książnicy warto odnotować jeszcze jedno, ostatnie, jak dotąd, wyróżnienie. Teresa Leśniak, Dyrektor Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej została niedawno odznaczona jednym z najważniejszych odznaczeń państwowych: Złotym Krzyżem Zasługi[13]. Wraz z poprzednikami na tym stanowisku, którymi byli: Roman Filipowicz, Izabela Gonet, Maria Jaskot, Józef Panek, Henryk Olbrycht, Marian Terlecki oraz odpowiednio dobranymi współpracownikami udało się stworzyć książnicę, posiadającą dzisiaj status głównej instytucji kultury w mieście i regionie. Obecna kulturotwórcza rola Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej jako nowoczesnego centrum informacji i promocji czytelnictwa jest nie do przecenienia.

Przypisy:

[1]  CHRUŚCIŃSKA, J. Krośnieńska Biblioteka Publiczna obchodzi jubileusz sześćdziesięciolecia. Poradnik Bibliotekarza 2007, nr 5, s. 39. Zob. również: MALINOWSKA, B. 50-lecie bibliotekarstwa publicznego w Krośnieńskiem. Krośnieńskie Zeszyty Biblioteczne 1997, nr 2, s. 7.

[2]  MACHOWICZ, M. Tydzień Bibliotek 2007 i nagroda dla Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej na VI forum SBP. Krośnieńskie Zeszyty Biblioteczne 2007, nr 22, s. 20.

[3]  Por. KOŚ, E., SĘK, P. (oprac.). [Katalog literatury popularnonaukowej zakupionej i przekazanej do Biblioteki Głównej i filii miejskich Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej w okresie I-II 2008 r.] [on-line]. 2008, nr 1 (61) [dostęp 4 kwietnia 2008]. Dostępny w World Wide Web: http://www.kbp.krosno.pl/bibl_zbiory_katalog.pdf.

[4]  BELCIK, W., WÓJTOWICZ S. (oprac.). Bibliografia Krosna i powiatu krośnieńskiego 2000-2005. Krosno: KBP, 2007.

[5]  BELCIK, W., ŁACH, J., KUDLOVÁ, E., SEJKOVÁ, Z. (oprac.). Wydawnictwa pogranicza. Prihraničné publikácie 2000-2006. Krosno: KBP, 2007. Ważniejsze wydawnictwa KBP znajdują się na stronie: http://www.kbp.krosno.pl/menu_publikacje.htm [dostęp 16 kwietnia 2008].

[6]  LEŚNIAK, T. Współpraca Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej z bibliotekami publicznymi Euroregionu Karpackiego. Bibliotekarz 2006, nr 3, s. 17-19.

[7]  GRZYBEK, D. Usługi specjalne Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krośnie. Bibliotekarz 1996, nr 9, s. 17-19.

[8]  PIETRZKIEWICZ, W. Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krośnie na rzecz regionu. Bibliotekarz 1996, nr 6, s. 17.

[9]  Od 1944 r. piśmiennictwo rejestruje Bibliografia Rzeszowszczyzny, kontynuowana następnie przez Bibliografię województw: krośnieńskiego, przemyskiego, rzeszowskiego i tarnobrzeskiego ukazującą się od 1975 r. Zob. CHMURA, B. Stan prac nad tworzeniem bibliografii regionalnej w systemie "SOWA" na przykładzie województw "Bibliografii województw: krośnieńskiego, przemyskiego, rzeszowskiego i tarnobrzeskiego". W: Narodowe i regionalne serwisy bibliograficzne. materiały z ogólnopolskiej konferencji nt. "Automatyzacja serwisów bibliograficznych. Bibliografie regionalne, bibliografia narodowa. Stan prac i zamierzenia". Warszawa 2-4 grudnia 1998 r. Warszawa: SBP, BN, 1999, s. 70-74. (Propozycje i materiały, 26).

[10]  Były to dwa przedsięwzięcia w postaci programów operacyjnych: Promocja Czytelnictwa oraz Z książką w roli głównej... animacja czytelnictwa dziecięcego 2008, do których Biblioteka uzyskała dofinansowanie zarówno z budżetu Gminy, jak i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

[11]  Katalogi różnego typu zbiorów Krośnieńskiej Biblioteki Publicznej dostępne są pod adresem WWW: http://www.kbp.krosno.pl/bibl_katalogi.htm [dostęp 20 kwietnia 2008].

[12]  Dane liczbowe podaje T. Leśniak w artykule: Złote gody Krośnieńskiej Książnicy. Bibliotekarz 1998, nr 2, s. 18.

[13]  KUT, A. Państwo odznaczyło krośniankę. W: Portal internetowy Krosno24.pl [on-line]. [dostęp 2 kwietnia 2008]. Dostępny w World Wide Web: http://www.krosno24.pl/informacje.php3?id=2510.

 Początek strony



Krośnieńska Biblioteka Publiczna jako lider promocji
czytelnictwa w południowo-wschodniej Polsce / Witold Król// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska - Nr 4/2008 (95) maj. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2010. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2010/95/a.php?krol. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187