ebib 
Nr 1/2008 (92), Kultura konwergencji - idzie nowe. Komunikat
 poprzedni artykuł następny artykuł   

 


Jarosław Lipszyc
Fundacja Nowoczesna Polska

Wolne Lektury, czyli jak sprawić, żeby uczniowie czytali


Czy to prawda, że uczniowie przestali już w ogóle czytać? Statystyki dotyczące czytelnictwa w Polsce są rzeczywiście zatrważające… Nam się jednak wydaje, że nie oddają one pełnego obrazu rzeczywistości. Dlaczego? Bo nie uwzględniają tego wszystkiego, co młodzi (i nie tylko) ludzie wyklikują codziennie na ekranach swoich komputerów stacjonarnych, laptopów, telefonów komórkowych. Uczniowie czytają, owszem, tyle że zmieniło się medium, z którego przy tym korzystają. Co mogą więc zrobić zatroskane bibliotekarki, rodzice i nauczycielki? Wykorzystać rewolucję medialną tak, by za jej pomocą przyciągnąć młodych ludzi do arcydzieł literatury. Innymi słowy – stworzyć bibliotekę internetową z lekturami szkolnymi.

Nasza biblioteka internetowa Wolne Lektury tym właśnie różni się od istniejących już bibliotek internetowych, że została stworzona specjalnie z myślą o uczniach i nauczycielach. To znaczy, że w jej zbiorze znajdują się dostępne w domenie publicznej lektury szkolne oraz, że zostały one przygotowane tak, aby ułatwić uczniom pracę z tekstem – i to w taki sprytny sposób, że uczniowie nie mogą zapoznać się z treścią utworu, nie czytając go, ponieważ my dostarczamy narzędzi do pracy z tekstem, a nie gotowych opracowań i ściąg. Te narzędzia, to możliwość wyszukiwania w lekturach motywów literackich i przeszukiwania tekstów pod kątem przynależności do gatunku, rodzaju i epoki literackiej. Jeśli na przykład nauczycielka zada pracę domową: „Motyw miłości w baroku i w romantyzmie“, to wystarczą trzy kliknięcia i na stronie Wolnych Lektur wyskakują wszystkie utwory barokowe albo romantyczne, w których ten motyw się pojawia. Oczywiście to, jakie wnioski wyciągnie z nich uczennica/uczeń, zależy już tylko od niej/niego.

W naszej pracy przyświecają nam ideały ruchu wolnej kultury – po pierwsze wolny dostęp do treści, po drugie wolny dostęp do narzędzi. Przy takim podejściu kultura staje się wspólnym skarbcem, z którego wszyscy mogą korzystać. Naszym zdaniem tylko to gwarantuje, że kultura będzie żywa, że warto się będzie o nią spierać, odczytywać na nowo i ją odnawiać. Blokowanie dostępu do kultury sprawia, że zaczyna ona powoli obumierać. A jak nasza biblioteka wygląda od kuchni? Oczywiście przygotowanie tekstów tak, aby można je było umieścić na stronie Wolnych Lektur, to mnóstwo pracy. Część wykonuje Biblioteka Narodowa skanując, OCRując i poddając korekcie utwory ze swoich zbiorów. Następnie do pracy wkraczają wolontariuszki ze społeczności nauczycielskiej, które dodają przypisy, uwspółcześniają pisownię i zaznaczają motywy literackie. Potem teksty poddawane są żmudnej redakcji technicznej. I wreszcie wrzucamy je na stronę www.wolnelektury.pl. My – to znaczy Fundacja Nowoczesna Polska, która zajmuje się upowszechnianiem edukacyjnych zastosowań nowoczesnych technologii, i która koordynuje projekt Wolne Lektury. Dzięki naszej wspólnej pracy udostępniamy w Internecie teksty lektur szkolnych, które trafiły już do domeny publicznej i nie są związane rygorami prawa autorskiego. Są one udostępnione w kilku formatach (html, odt, txt i pdf) i można je zgodnie z prawem bezpłatnie przeglądać, ściągać na swój komputer, a także udostępniać innym.

A teraz nadeszła chwila, w której zwracamy się do Ciebie, droga czytelniczko i drogi czytelniku. Pomóż nam! Włącz się do prac redakcyjnych nad lekturami szkolnymi! Zapraszamy na stronę http://wiki.wolnepodreczniki.pl/Lektury – to właśnie tam, na witrynie wiki, przyda się Twoja pomoc. Gwarantujemy pracę przy innowacyjnym projekcie oraz poczucie spełnienia – o przydatności naszej biblioteki niech świadczy chociażby jej popularność (średnio 45 000 użytkowników miesięcznie). Sprawmy razem, by przerabianie lektur przestało się uczniom kojarzyć z nudnymi obowiązkami szkolnymi, ale stało się intelektualną przygodą. Dostarczając narzędzi do pracy z tekstami, możemy zarazić uczniów miłością do książek i sprawić, że czytanie lektur stanie się dla nich fascynującą podróżą po świecie kultury.

 Początek strony



Wolne Lektury, czyli jak sprawić, żeby uczniowie czytali / Jarosław Lipszyc// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska - Nr 1/2008 (92) luty. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2010. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2010/92/a.php?lipszyc. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187