ebib 
Nr 7/2007 (88), Bogactwo sieci. Artykuł
 poprzedni artykuł następny artykuł   

 


Marcin Malinowski
Biblioteka Pałacu Młodzieży w Katowicach
Biblioteka Wyższej Szkoły Humanitas w Sosnowcu

Blogi, blogomania, blogosfera


Blog można z całą pewnością uznać za internetowy fenomen XXI wieku. Jest to najpopularniejszy i najbardziej widoczny przejaw społecznościowego trendu określanego jako Web 2.0. Jeszcze niedawno uważany za domenę ekstrawertycznych nastolatek, dziś jest sposobem na zdobycie sławy, zarabianie pieniędzy, może powodować wahania kursów akcji[1] oraz dymisje i zwolnienia osób publicznych. Nie da się tego nie napisać: blogują wszyscy. Wśród przedstawicieli każdego zawodu (bibliotekarzy również, ale o tym później) znajdzie się bloger. Wymieniać można choćby znanych polskich polityków (Kazimierz Marcinkiewicz, Waldemar Pawlak), szefów urzędów państwowych (Anna Streżyńska) dziennikarzy i publicystów (Daniel Passent, Edwin Bendyk), ale również prezesów międzynarodowych korporacji (Krzysztof Urbanowicz) oraz artystów (Michał Wiśniewski, Robert Chojnacki).

Od definicji...

Zacznijmy jednak od Adama i Ewy, czyli od definicji. Samo słowo blog, a raczej jego rozwinięcie (weblog) jest zbitkiem dwóch słów: web - sieć oraz log, oznaczający dziennik (najczęściej kojarzony z dziennikiem okrętowym). Blog jest to więc po prostu internetowy dziennik, pamiętnik prowadzony w formie elektronicznej. Marek Krajewski, autor POPamiętania, subiektywnego słownika popkulturowych zjawisk ostatnich lat, określa blog jako chronologiczny rejestr internetowych stron lub informacji, które pojawiły się w sieci, uznanych przez jego twórcę za intrygujące, ciekawe, kontrowersyjne lub wartościowe, opatrzonych jego uwagami[2]. Wikipedia definiuje ten termin następująco: Blog to rodzaj strony internetowej, na której autor umieszcza datowane wpisy, wyświetlane kolejno, zaczynając od najnowszego. Blogi zazwyczaj posiadają system archiwizacji wpisów, możliwość komentowania wpisów przez czytelników, a także zestaw linków (tradycyjnie umieszczany w bocznej kolumnie): do blogów polecanych przez autora (tzw. blogroll) i innego rodzaju stron WWW[3].

Blog to jednak nie tylko prosty internetowy pamiętnik. Wspomniany wcześniej Krzysztof Urbanowicz, autor bloga media café polska wyróżnia aż dziesięć różnych rodzajów blogów[4]. Najczęściej spotykane, oprócz klasycznych notatników internetowych, są fotoblogi składające się wyłącznie ze zdjęć, vlogi, czyli wideoblogi zawierające krótkie spoty filmowe oraz audioblogi, składające się z podcastów (audycji zapisywanych w formacie mp3). Zdecydowanie rzadziej spotykanymi formami blogowania są comicsblogi (blogi publikujące komiksy), sketchblogi (blogi rysunkowe), tumblelogi ("bałaganblogi", łączące w dowolny sposób większość wcześniej wymienionych form) oraz moblogi - dzienniki internetowe pisane za pomocą telefonów komórkowych.

Negatywnymi formami blogowania są natomiast splogi i flogi. Splogi są to fałszywe dzienniki zakładane przez internetowe roboty uruchomione w celu nielegalnego polepszenia wyników wyszukiwania konkretnych marek lub słów kluczowych w wyszukiwarkach. Splog to skrót słowa spamblog, które najlepiej chyba oddaje charakter tego tworu. Flog to z kolei dziennik z pozoru przypominający zwyczajnego bloga, pisany jest jednak przez osobę opłacaną, aby pisała tendencyjnie, wychwalała produkt albo firmę, o której traktuje blog.

...przez fragment historii...

Historia blogów nie jest długa. Rozpoczyna się w 1997 roku od nazwiska Johna Bargera, który uważany jest za twórcę terminu weblog. Takiego sformułowania użył on na swojej stronie Robot Wisdom, która uważana jest za jeden z pierwszych na świecie blogów[5]. Przełomu czy też punktu zapalnego powodującego wybuch popularności blogów właściwie nie da się zauważyć. Dużym krokiem do przodu w dziedzinie popularyzacji blogowania było na pewno uruchamianie przez kolejne duże portale platform, na których internauci, bardzo łatwo i za darmo, mogli założyć bloga. Cała formalność sprowadza się do rejestracji, wybrania nazwy bloga, szaty graficznej i uzupełnienia kilku innych pól. Dodawanie i edytowanie wpisów jest równie proste, dzięki ułatwiającym formatowanie tekstu edytorom online.

...do liczb...

W ciągu kilku lat internetowy świat oszalał na punkcie blogów. Firma Technorati, największy serwis monitorujący światową blogosferę (społeczność blogujących) publikuje cykliczne raporty zatytułowane State of the Blogosphere. Ostatni, opublikowany w kwietniu 2007 roku, nazwany był nieco inaczej, The State of the Live Web[6], ale prezentował te same informacje. Liczby zawarte w tym dokumencie są, co tu dużo mówić, niezwykle imponujące. Według danych zebranych przez Technorati w kwietniu 2007 roku na całym świecie istniało ponad 70 milionów blogów (niemal 84 miliony na początku czerwca 2007). Dziennie powstaje 120000 nowych dzienników, co oznacza, że co 1,4 sekundy tworzony jest jeden blog. Liczba postów jest równie ogromna: półtora miliona wpisów dziennie daje około 58000 postów na godzinę czyli siedemnaście w ciągu sekundy! Takie tempo przyrostu powoduje podwajanie się całej blogosfery co 320 dni.

Trzy czwarte wszystkich blogów to dzienniki pisane po japońsku (37%) i po angielsku (36%). Kolejne miejsca zajmują Chińczycy, których udział wynosi 8% i Włosi - 3% blogów. Jak wygląda sytuacja polskiej blogosfery? Internet Standard szacuje liczbę polskich blogów na około dwa i pół miliona[7]. Większość z nich skupionych jest wokół największych polskich portali internetowych. W serwisach blog.onet.pl i blog.pl należących do Grupy Onet.pl S.A. swoje dzienniki pisze ponad 1,6 mln osób. Pozostałe portale zostają daleko w tyle za Onetem: Serwis bloog.pl należący do Wirtualnej Polski skupia 278 tys. blogów, dzienniki w portalu Interia.pl prowadzi 179 tys. internautów, natomiast serwis blox.pl należący do Agory, wydawcy Gazety Wyborczej, tworzy społeczność liczącą nieco ponad 130 tys. osób.

Ogromna popularność światowej blogosfery spowodowana jest przede wszystkim możliwościami komunikacyjnymi. Komentowanie wpisów w internetowych dziennikach jest jedną z fundamentalnych funkcjonalności blogów. Żywo komunikują się nie tylko czytający z piszącymi, ale również blogerzy między sobą. Powstały do tego specjalne narzędzia (agregatory wiadomości skupiające społeczności blogerów zajmujących się podobną tematyką) i technologie (pingback i trackback - automatyczne powiadomienia o cytowaniu wpisów w blogach), które nie mają swojego odpowiednika nigdzie indziej.

Biblioblogi

Warto sobie wreszcie zadać pytanie, na które odpowiedź można było poniekąd znaleźć już na początku tego tekstu. Czy wśród tych wszystkich blogerów są bibliotekarze? Owszem, my również blogujemy, podobnie jak przedstawiciele wszystkich innych zawodów na świecie. Najlepszym tego przykładem jest piszący te słowa, który swojego bloga prowadzi z dużymi przerwami od 2002, a bardziej regularnie od końca 2004 roku; najpierw na platformie blogowej Jogger[8], a od października 2006 roku pod własną domeną[9] i w oparciu o bardzo popularny silnik blogowy WordPress. Serwis LISWiki rejestruje ponad tysiąc bibliotecznych blogów z całego świata[10]. Połowa z nich to indywidualne dzienniki pisane przez bibliotekarzy. Pozostała część to dzienniki "korporacyjne", prowadzone przez biblioteki uczelniane, biblioteki publiczne, stowarzyszenia tj.: American Library Association, School Library Association czy Public Library Association. Modzie na blogowanie uległa nawet Biblioteka Kongresu, która w kwietniu 2007 roku uruchomiła swój blog[11].

Bibliotekarze blogują od dawna. Jednym z najstarszych i najbardziej znanych na całym świecie blogów prowadzonych przez bibliotekarza jest dziennik Jessamyn West (http://librarian.net), którego początek autorka datuje na 1999 rok[12]. W Polsce blogi pisane przez bibliotekarzy lub prowadzone przez biblioteki można policzyć na palcach. Jak wynika ze stworzonej przez autora niniejszego tekstu listy polskich "biblioblogów"[13], dzienników tych jest mniej niż dziesięć. Co ciekawe, większość z nich tworzona jest przez osoby, które w większym lub mniejszym stopniu związane są z jedną z bibliotek cyfrowych działających w ramach rozproszonego systemu bibliotek cyfrowych dLibra.

Na szczególną uwagę zasługują dwa polskie blogi biblioteczne. Żaden z nich nie jest zwykłym indywidualnym dziennikiem internetowym. Pierwszy z nich to blog Biblioteka 2.0[14] prowadzony przez bibliotekarzy cyfrowych związanych z serwisem Biblioteka 2.0. Kilka osób regularnie pisze posty tematycznie związane z bibliotekami cyfrowymi, digitalizacją i zjawiskiem, od którego serwis wziął nazwę: biblioteka 2.0. Drugim z blogów jest... witryna Miejskiej Biblioteki Publicznej we Włodawie[15]. Pracownicy tej biblioteki stronę swojej biblioteki oparli w całości o silnik blogowy jednego z polskich portali. Informacje o bibliotece, filiach, godzinach otwarcia, wiadomości, najnowsze wydarzenia i wszystkie inne informacje opublikowane są w postaci blogowych postów.

Powyższy artykuł musnął jedynie wierzchołek góry lodowej o nazwie światowa blogosfera. Podobne i o wiele dłuższe testy można pisać o bardzo specyficznych aspektach blogowania, jak choćby o dziennikach internetowych zaangażowanych politycznie, które niedawno zauważył tygodnik Wprost[16]. Pozostaje tylko zachęcić innych bibliotekarzy do tworzenia i pisania blogów. Jest to ciekawe doświadczenie, rozwijanie swojego własnego bloga może przynieść dużo satysfakcji. Żywym dowodem na prawdziwość tego twierdzenia jest niżej podpisany.

Przypisy:

[1] Wpis z bloga wpłynął na kurs Apple [on-line]. [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://kaznowski.blox.pl/2007/05/Wpis-z-bloga-wplynal-na-kurs-Apple.html.

[2] KRAJEWSKI, M. POPamiętanie. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2006, s. 15.

[3] Blog [on-line]. Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Blog&oldid=8038218.

[4] 10 rodzajów blogów [on-line]. [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://mediacafepl.blogspot.com/2007/05/10-rodzajw-blogw.html.

[5] OLSZAŃSKI, L. Dziennikarstwo internetowe. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2006, s. 34.

[6] The State of the Live Web [on-line]. [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://www.sifry.com/alerts/archives/000493.html.

[7] Polskojęzyczna blogosfera staje się coraz prężniejsza [on-line]. [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://www.internetstandard.pl/news/110133.html.

[8] Malin: Jogger [on-line]. [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://malin.jogger.pl.

[9] Malin.net.pl: książka, informacja, biblioteki, technologie [on-line]. [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://malin.net.pl.

[10] Weblogs [on-line]. [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://liswiki.org/wiki/Weblogs.

[11] Library of Congress Blog : Light and liberty go together [on-line]. [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://www.loc.gov/blog/.

[12] librarian.net : putting the rarin` back in librarian since 1999 [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://librarian.net.

[13] Biblioblogi [on-line]. [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://malin.net.pl/biblioblogi/.

[14] Biblioteka 2.0 : blog społeczności czytelników i bibliotekarzy cyfrowych [on-line]. [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://blog.biblioteka20.pl/.

[15] Biblioteka Blox : blog Miejskiej Biblioteki Publicznej we Włodawie [on-line]. [dostęp 31 maja 2007]. Dostępny w World Wide Web: http://mbpwlodawa.blox.pl/.

[16] MAZUREK, R. Piąta władza : blogerzy kontrolują polityków i dziennikarzy. Wprost 2007, nr 15 (1268), s. 38-40.

 Początek strony



Blogi, blogomania, blogosfera / Marcin Malinowski// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska - Nr 7/2007 (88) sierpień/wrzesień. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2010. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2010/88/a.php?malinowski. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187