EBIB Nr 4/2007 (85), Technika i innowacje dla bibliotek. Artykuł Poprzedni artykuNastpny artyku  

 


Elżbieta Kierejczuk

SKYPE – szybka i komfortowa komunikacja w nowoczesnej bibliotece


Praca w instytucji usługowej, jaką jest biblioteka, wymaga od nas ciągłej komunikacji. Nieustannie wymieniamy informacje z czytelnikami, przełożonymi, współpracownikami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Podczas tych kontaktów korzystamy z najprostszej formy komunikacji, jaką jest rozmowa. Obecnie oprócz tradycyjnych spotkań i wymiany informacji mamy do dyspozycji Internet i e-mail, nowe narzędzia porozumiewania się. Oczywiście te media jeszcze nie zastąpiły w pełni osobistych kontaktów, ale częściowo je ograniczyły. Obserwuje się też znaczący postęp w wykorzystaniu komunikatorów internetowych, które dają możliwość bezpośredniej komunikacji w rzeczywistym czasie z dowolną osobą lub grupą.

Jak podaje Wikipedia: komunikator internetowy (ang. instant messenger) to program pozwalający na przesyłanie natychmiastowych komunikatów pomiędzy dwoma lub więcej komputerami, poprzez sieć komputerową, zazwyczaj Internet; od maili różni się tym, że przesyłając informacje o obecności użytkowników, zwiększa znacznie szansę na prowadzenie bezpośredniej konwersacji[1]. Jednym z pierwszych komunikatorów był talk, który pozwalał początkowo na rozmowę dwóch użytkowników zalogowanych na tej samej maszynie. Później opracowano także protokół komunikacyjny umożliwiający kontakt użytkownikom różnych maszyn, połączonych siecią komputerową. W 1988 r. pojawił się IRC (ang. Internet Relay Chat). Powstał on z udoskonalenia przeznaczonej dla wielu użytkowników wersji klasycznego programu talk. Ta usługa sieciowa umożliwiała rozmowę na tematycznych lub towarzyskich kanałach komunikacyjnych, jak również prywatną z inną, podłączoną aktualnie, osobą. Wyższość IRC-a nad talk polegała na tym, że pozwalał on na pogawędki (czaty) z wieloma osobami jednocześnie. W 1992 r. liczba regularnych użytkowników IRC wynosiła 5000 jednoczesnych połączeń. Ta liczba stale rosła, by w 1999 r. w EFnecie osiągnąć liczbę 60 000 jednoczesnych połączeń[2].

W listopadzie 1996 r. izraelska firma Mirabilit wyprodukowała pierwszy komunikator internetowy – ICQ. To narzędzie pozwalało na bezpośredni, pisemny kontakt z innymi użytkownikami tej usługi. Istniała także możliwość transferu plików, wysyłania SMS i e-kartek, prowadzenia wideokonferencji oraz czatów. ICQ bardzo szybko stał się popularny i już w 1997 r. odnotowano dwa rekordy: w maju został zarejestrowany 850 000. użytkownik, a w lipcu zanotowano ponad 100 000 użytkowników on-line (jednocześnie dostępnych)[3]. W 2000 r. w bazie ICQ było zarejestrowanych przeszło 100 mln użytkowników[4].

W 2000 r. pojawił się pierwszy polski program umożliwiający bezpośrednią komunikację w Internecie a korzystający z technologii instant messaging, czyli Gadu-Gadu. Program był przeznaczony do pracy w systemie Windows. Początkowo Gadu-Gadu pozwalało na bezpośredni, pisemny kontakt między rozmówcami i umożliwiało przesyłanie plików. Następne wersje pozwalały już na prowadzenie konferencji i rozmów głosowych. Mimo pewnych niedogodności, np. konieczności oglądania reklam, Gadu-Gadu jest obecnie bardzo popularnym komunikatorem. Dzienna liczba unikalnych użytkowników osiąga blisko 2,5 miliona osób, a łączna liczba osób korzystających z Gadu-Gadu wynosi prawie 6 milionów[5].

W 2003 r. pojawiła się wersja beta, a w 2004 r. oficjalna wersja nowego programu o nazwie Skype[6]. Jest on aplikacją do rozmów głosowych prowadzonych przez Internet i posiada cechy komunikatora internetowego. Jego atutem jest dobra jakość dźwięku i liczne opcje udostępniane użytkownikom. Umożliwia nie tylko wpisywanie wiadomości, ale także prowadzenie rozmowy w taki sam sposób, jak przez zwykły telefon. Dużą zaletą Skype’a jest łatwość obsługi. Mogą więc z niego korzystać nawet niezbyt zaawansowani użytkownicy. Skype rozwinął się w niewiarygodny sposób. O jego popularności może świadczyć fakt, że korzystają z niego osoby w różnym wieku, od przedszkolaków po staruszków. W ciągu prawie dwóch lat od momentu udostępnienia został pobrany 155 milionów razy, miał prawie 54 miliony użytkowników i około 2 milionów płatnych abonentów (według stanu na sierpień 2005 r.)[7]. Według najnowszych danych (z 15 marca 2007 r.) dostępnych na oficjalnej stronie Skype.com odnotowano już ponad 500 milionów pobrań tego komunikatora, a zarejestrowani użytkownicy stanowili grupę liczącą 171 milionów osób[8].

Serwis Gemius.pl prezentujący informacje o zachowaniu polskich internautów, opierając się na badaniach Megaplanet PBI/Gemius, przedstawia aktualny ranking komunikatorów w Polsce.

Top 10 komunikatorów wg liczby użytkowników – styczeń 2007
lp komunikator użytkownicy
(real users)
czas uruchomienia
na użytkownika
trend
1 Komunikator Gadu-Gadu 5462966 70 godz 29 min – 0.01%
2 Komunikator Skype 3024353 67 godz 8 min + 0.02%
3 Komunikator Tlen.pl 988962 54 godz 0 min + 0.01%
4 Komunikator AQQ 121856 48 godz 16 min + 0.05%
5 Komunikator MSN messenger 101881 71 godz 23 min – 0.03%
6 Komunikator Spik 82515 39 godz 45 min + 0.09%
7 Komunikator Stefan 42463 64 godz 39 min – 0.01%
8 Komunikator ICQ 36385 34 godz 57 min + 0.26%
9 Komunikator Konnekt 23954 80 godz 25 min + 0.22%
10 Komunikator Xfire 12542 39 godz 31 min + 0.55%
Źródło: Badanie Megapanel PBI/Gemius, styczeń 2007, grupa: internauci w wieku 7+

Mimo, że Skype funkcjonuje dopiero od 2004 r., to pod względem liczby faktycznych użytkowników zajmuje on wysokie drugie miejsce wśród komunikatorów internetowych wykorzystywanych przez polskich internautów.

W Bibliotece Politechniki Białostockiej w latach 90. korzystaliśmy z dostępnego w tym czasie komunikatora, jakim był talk. Tego narzędzia mogli używać wszyscy pracownicy naszej biblioteki, a także bibliotek uczelni białostockich, realizujących wspólny projekt wprowadzania komputerowych systemów informacyjnych w bibliotekach uczelnianych Europy Środkowo-Wschodniej. Od 2006 r. w naszej bibliotece podjęto próbę wprowadzenia Skype’a jako dodatkowego narzędzia komunikacyjnego. W założeniach miał on być zainstalowany na komputerach kierowników poszczególnych działów i bibliotek wydziałowych. Zachętą był fakt, że jego zainstalowanie nie wymaga specjalnych zmian w używanym sprzęcie, niezbędne jest jedynie posiadanie mikrofonu i słuchawek, z których można zrezygnować, jeśli przy komputerze są głośniki. Dodatkowym atutem tego komunikatora jest to, że wystarczy posiadanie łącza internetowego o szybkości 512 kbit/s, aby program działał poprawnie. Jego uruchomienie nie powoduje odczuwalnych zmian w szybkości działania Internetu. Poniższy obraz przedstawia przykładowe okno bezpłatnego programu Skype.

Skype

Niewątpliwą zaletą tego komunikatora jest prostota obsługi, co eliminuje przechodzenie specjalistycznych szkoleń. Wystarczy wiedzieć, w jaki sposób nawiązać i zakończyć kontakt pisemny lub głosowy z jednym z dostępnych (zalogowanych) użytkowników. Należy pamiętać przy tym, że Skype w odróżnieniu od Gadu-Gadu nie oferuje usługi archiwizowania przesyłanych wiadomości do użytkowników niezalogowanych, dlatego ważne jest, aby wysyłane informacje były kierowane do osób dostępnych.

W chwili obecnej jesteśmy bardzo zadowoleni z wykorzystania tego narzędzia. Sprawdza się ono znakomicie jako kanał informacyjny służący do niezwłocznego przekazywania komunikatów pomiędzy poszczególnymi działami. Instalacja Skype pozwoliła na ograniczenie tradycyjnych rozmów telefonicznych i dała możliwość konsultacji z innymi użytkownikami bez konieczności odchodzenia od własnego biurka. Mamy nadzieję, że w przyszłości będziemy tego narzędzia używać również do kontaktu z czytelnikami. Skoro nasi klienci chętnie korzystają z poczty elektronicznej, to dodatkowe narzędzie do komunikacji z biblioteką, jakim jest Skype, może także zyskać ich akceptację i popularność.

Przypisy:

[1] Komunikator internetowy. In Wikipedia [on-line]. [dostęp 29 marca 2007]. Dostępny w WWW: http://pl.wikipedia.org/wiki/Komunikator_internetowy.

[2] CHARALABIDIS, A. IRC: pogawędki, serwery, boty. Warszawa: Wydaw. RM, 2000, s. 14.

[3] ICQ. In Wikipedia [on-line]. [dostęp 29 marca 2007]. Dostępny w WWW: http://pl.wikipedia.org/wiki/ICQ.

[4] ICQ [on-line]. [dostęp 29 marca 2007]. Dostępny w WWW: http://icq.com.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=1&Itemid=2.

[5] Gadu-Gadu. In Wikipedia [on-line]. [dostęp 29 marca 2007]. Dostępny w WWW: http://pl.wikipedia.org/wiki/Gadu_gadu.

[6] Skype. In Wikipedia [on-line]. [dostęp 29 marca 2007]. Dostępny w WWW: http://pl.wikipedia.org/wiki/Skype.

[7] Skype!: od zwykłego użytkownika do (nie tylko) małego przedsiębiorstwa. Gliwice: Helion, 2007, s. 30.

[8] Skype [on-line]. [dostęp 29 marca 2007]. Celebrating 500 m downloads... Dostępny w WWW: http://about.skype.com/2007/03/celebrating_500m_downloads_sky.html.

 Początek strony



SKYPE – szybka i komfortowa komunikacja w nowoczesnej bibliotece / Elżbieta Kierejczuk// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska. - Nr 4/2007 (85) maj. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2007. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2007/85/a.php?kierejczuk. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187