EBIB Nr 11/2006 (81), Stan i perspektywy polskich zasobów cyfrowych w Internecie. Recenzja Poprzedni artyku  

 


Grażyna Twardak
Biblioteka Collegium Polonicum
Słubice

Ewa Bagłajewska-Miglus, Reiner Berg, Polnisch Wörterbuch für Bibliotheken, Deutsch-Polnisch, Polnisch-Deutsch
Polsko-niemiecki, Niemiecko-polski[1]


Przeszło pół wieku minęło od wydania świetnego pięciojęzycznego Podręcznego Słownika Bibliotekarza autorstwa Heleny Więckowskiej i Hanny Pliszczyńskiej [2]. W ciągu tych lat ukazały się tylko dwa małe wydawnictwa słownikowe w językach polskim i niemieckim: Michael Berndt : Jak korzystać z biblioteki? : rozmówki polsko-niemieckie i niemiecko-polskie, wydane w 1996 r., 62 s. [3]; Przewodnik: biblioteki w Euroregionie Nysa (w językach: polskim, niemieckim i czeskim) wydany w 2002 r., 49 s. [4]

I oto nareszcie mamy następny słownik dla bibliotekarzy. Dwoje berlińczyków podjęło się tej niezwykle trudnej pracy: dr Ewa Bagłajewska-Miglus (romanistka, slawistka, germanistka), tłumaczka pracująca w instytucjach unijnych, nauczycielka i pracownik naukowy między innymi Europejskiego Uniwersytetu Viadrina we Frankfurcie nad Odrą, oraz dr Reiner Berg (slawista i filolog grecki), długoletni bibliotekarz, specjalista dziedzinowy w Staatsbibliothek zu Berlin (Pruskiej Bibliotece Państwowej) w dziale Europy Wschodniej, zajmujący się od przeszło 20 lat zbiorami polskimi, znany i lubiany przez polskich bibliotekarzy uczestnik wielu konferencji i spotkań.

Na początku listopada 2006 r. ukazał się ich autorstwa Polski słownik dla bibliotek . Liczący 7 tysięcy haseł publikowanych na 290 stronach słownik będzie bardzo ważnym i przydatnym narzędziem pracy, przede wszystkim dla bibliotekarzy, archiwistów, pracowników informacji naukowej, jak również dla studentów. Mały, wygodny format (18 x 12,5 cm), starannie wydany (zszyty), w twardej okładce, pozwoli na zabranie go nawet w podróż, na konferencję czy wyjazd naukowy. Ukazał on się w Wydawnictwie Harrassowitz (http://www.harrassowitz-verlag.de), które specjalizuje się w wydawaniu literatury fachowej dla bibliotekarzy. Jest to 13 tom z serii "Bibliotheksarbeit" (Prace Biblioteczne). Inne tomy w tej serii omawiają takie tematy, jak: gromadzenie, bibliotekarstwo praktyczne, łacina dla bibliotekarzy, klasyfikacje rzeczowe, nowe technologie biblioteczne, media oraz czasopisma elektroniczne.

Wstęp do słownika napisał w roku 2005 ówczesny Dyrektor Pruskiej Biblioteki Państwowej w Berlinie, dr Antoniu Jammers (prace trwały kilka lat, w międzyczasie zmienili się dyrektorzy). Zwraca on uwagę na coraz lepsze kontakty między polskimi i niemieckimi bibliotekami, na zbiory biblioteczne, których opracowanie wymaga znajomości języka obcego, oraz na potrzebę wzajemnego komunikowania się między sąsiednimi krajami.

Wskazówki dla użytkowników słownika zostały bardzo dobrze przestawione w języku polskim i niemieckim. Dla osób nieznających języka przydatne byłoby zamieszczenie zapisu fonetycznego. Literatura, którą autorzy wykorzystali przy opracowaniu słownika, liczy 72 pozycje.

Słownik ten dołączył do zbioru fachowych słowników językowych pomocnych w codziennej pracy w bibliotekach. Chciałabym zwrócić uwagę na to, że w Polsce bibliotekarze z zazdrością patrzą na to, że bibliotekarze w Niemczech mają do dyspozycji tak wiele słowników, na przykład słowniki fachowe w językach: angielskim, arabskim, chińskim, francuskim, greckim, japońskim, hiszpańskim, łacińskim, rosyjskim, włoskim. Dochodzą do tego jeszcze słowniki internetowe dla bibliotekarzy [5].

W nowym słowniku znajdziemy objaśnienia słów, o których znaczeniu jeszcze niedawno nie wiedzieliśmy i nie używaliśmy ich. Przykładem może być termin Informationskompetentz, czyli kompetencja informacyjna, który wszedł już na dobre do polskiego języka bibliotecznego. W słowniku są także używane na co dzień wyrażenia komputerowe począwszy od "poczciwej" używanej na wiele sposobów komputeryzacji aż do nośników danych i e-learningu (to akurat jest wzięte z języka angielskiego i znaczy w obu językach to samo), chociaż jest też podane jako: e-edukacja, nauczanie na odległość, nauczanie przez Internet, edukacja wirtualna. Podane są także wyrażenie z języka potocznego, np. Kardex - nazwa firmy produkującej między innymi szafki, pojemniki na płaskie karty akcesyjne dla czasopism lub kartoteka płaska. Klocek (dzieło współoprawne) - po niemiecku Konvolut, Mischband. W słowniku znajdziemy także słowa, które są podobne do słów polskich, ale znaczą zupełnie co innego: Monographie - Monografia w znaczeniu niemieckim wydawnictwo zwarte, każda książka, nie tylko rozumiana jak w polskim języku fachowym, książka na jeden konkretny temat.

Słownik podaje także wyjaśnienia różnych skrótów występujących w terminologii bibliotekarskiej obu krajów: RAK - reguły katalogowania alfabetycznego, ISBN, SBP, brakuje tylko, nie wiem dlaczego, EBIB-u. W obu wersjach językowych słownik zaczyna się jakże znanym i lubianym znakiem @ wyjaśnionym jako At-Zeichen, Klammeraffe, Kringel, symbol at i małpa.

Bardzo się cieszę, że na mojej półce obok ulubionego słownika Więckowskiej z 1955 r., stanie nowy słownik tak potrzebny mi w pracy. Należałoby sobie jeszcze tylko życzyć powstania następnych słowników, chociażby w języku angielskim czy francuskim. Myślę, że jedyną przeszkodą w nabyciu tego słownika może być dla niektórych bibliotek jego cena. Słownik kosztuje 49,80 euro, czyli około 190 zł.

Przypisy:

[1] BAGLAJEWSKA-MIGLUS, Ewa, BERG, Reiner. Polnisch Wörterbuch für Bibliotheken. Deutsch-Polnisch. Polnisch-Deutsch. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2006. Vol. 13. S. XXVIII, 290. 18 x 12,5 cm. ISBN 3-447-05323- 2.

[2] WIĘCKOWSKA, Helena, PLISZCZYŃSKA, Hanna. Podręczny słownik bibliotekarza. Warszawa: PWN, 1955.

[3] BERNDT, Michael. Jak korzystać z biblioteki? : rozmówki polsko-niemieckie i niemiecko-polskie, Wie benutze ich eine Bibliothek. Kraków : Księgarnia Akademicka, 1996.

[4] Sprachführer Bibliotheken in Euroregion Neisse, Przewodnik : biblioteki w Euroregionie Nysa, pruvodce knihovny v Euroregionu nisa. Oprac. Bofinger Manfred, Zittau: Landratsamt Löbau-Zittau, Amt für Finanzen und Kultur, 2002. S. 49, ill. 7.

[5] Słowniki internetowe: http://www.bibliotheks-glossar.de/, http://log.netbib.de/archives/2006/01/19/worterbuch-deutsch-osterreichisch/, http://info.ub.uni-potsdam.de/datenbanken/df_glossar/startglossar.php, http://www.sol-plus.net/plus/home.htm, http://www.ala.org/ala/acrlbucket/is/publicationsacrl/multilingual.htm, http://subito.biblio.etc.tu-bs.de/muldicat/, http://www.sir.arizona.edu/resources/glossary.html, http://libraries.ou.edu/etc/cataloging/catgloss.asp, http://www.library.mun.ca/instruction/doingresearch/glossary.php, http://www.unesco.org/webworld/mdm/administ/en/guide/guide011.htm, http://www.bestandserhaltungsglossar.de/globe.html, http://www.ub.ruhr-uni-bochum.de/Internet-Tips/glossar_auskunft.html, http://www.cdlib.org/inside/diglib/glossary/, http://susning.nu/Bibliothekarschwedisch

 Początek strony



Ewa Bagłajewska-Miglus, Reiner Berg, Polnisch Wörterbuch für Bibliotheken, Deutsch-Polnisch, Polnisch-Deutsch : przypis / Grażyna Twardak// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska. - Nr 11/2006 (81) grudzień/styczeń. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2007. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2007/81/twardak.php. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187