EBIB Nr 8/2006 (78), Bibliotekarstwo krajów Europy Środkowej. Komunikat Poprzedni artykuNastpny artyku  

 


Piotr Witt
Paryż, Francja

Chmury nad biblioteką francuską


Chodzi o chmury pyłu azbestowego. Azbest zabija, azbest powoduje raka i może być śmiertelnie niebezpieczny nawet w postaci kurzu na książkach. Bibliotheque Nationale przystępuje do usunięcia trującego pyłu z miliona dokumentów.

700 000 tomów w magazynach czytelni i 300 000 dubletów w kartonach dyrekcja Biblioteki Narodowej wycofała z użytku od grudnia ubiegłego roku. Wszystkie publikacje zostały skażone pyłem azbestowym przed przeniesieniem Biblioteki z dawnej siedziby przy ulicy Richelieu do nowych gmachów nad Sekwaną. Zanim złożono je w nowych magazynach, były, z powodu braku miejsca, składowane w Wersalu w budynku, o którym wiedziano, że jest wyłożony azbestem. Jak wynika z raportu LEPI (Laboratorium Badawcze Cząsteczek Wdychanych), które przeprowadziło badania na zlecenie dyrekcji Bibliotheque Nationale, skażenie pyłem azbestowym jest tak duże, że zagraża zdrowiu użytkowników. Personel mający styczność ze skażonymi książkami znajduje się pod obserwacją lekarską od grudnia.

Jedno z dwojga: albo kompletnie usuniemy pył z książek, albo trzeba je będzie zamknąć w kartonach i więcej nie ruszać, zadecydował 26 stycznia Komitet Higieny BN. Dyrekcja postanowiła odkurzać dokumenty - koszt operacji szacowany jest na ok. 1 000 000 euro.

Jak to się stało, że afera wyszła na światło dzienne dopiero latem 2005 r., w osiem lat po otwarciu nowej Biblioteki? Pani Agnes Saal, dyrektor naczelny BN, mówi o niedoskonałości testów przeprowadzanych w 1997 r., których wyniki nie zawsze były ze sobą zgodne.

Wobec rozbieżności opinii lekarskich, administratorzy BN postanowili przenieść książki do nowego gmachu, żeby na otwarcie wszystko było na miejscu. Wyjaśnienie dobre, jak każde inne, chociaż może niepełne. Gdzie indziej na świecie śmiertelne niebezpieczeństwo azbestu od dawna nie podlegało dyskusji. Już jesienią 1975 r. w Nowym Jorku znajomi lekarze pokazywali mi azbestowe imitacje desek używane do ocieplania amerykańskich domków: nie wolno ich więcej używać - azbest powoduje raka! - mówili.

Od czasu ujawnienia sprawy w lutym 2006 r. afera zatacza coraz szersze kręgi. Chodzi przede wszystkim o Archiwa Narodowe (Archives Nationales) w dzielnicy Marais w Paryżu. W latach 2001-2005 przeprowadzono w nich wielkim nakładem kosztów prace remontowe połączone z usuwaniem azbestu. Po ich zakończeniu, na początku 2006 r. cześć pracowników zastrajkowała. Powodem był niedostatek personelu, ale także pył azbestowy odkryty w lokalach świeżo oddanych do użytku po remoncie.

Mówi się także o niejasnej sytuacji bibliotek miejskich, zarządzanych przez władze municypalne, niezainteresowane naturalnie nadawaniem rozgłosu aferze azbestowej. Niektóre z nich zarządziły jednak inspekcje. I tak, w kotłowni biblioteki publicznej w Lyonie odkryto azbest, zaś we wspaniałej bibliotece Perigord w Tuluzie usunięto azbest z dachów podczas przeprowadzonego remontu.

Obecnie zainteresowania służb sanitarnych kierują się również w stronę wypożyczalni departamentalnych. W większości z nich, na zlecenie departamentów, przeprowadzono badania, ale przykład BN pokazuje, że wyniki mogły być mylące.

Najbardziej alarmująca wydaje się sytuacja bibliotek uniwersyteckich. Większość z nich była zbudowana przed 1970 r. Ich wykładziny, podsufitki, przewody CO zawierają azbest. Badania przeprowadzone w 1997 r. wykazały, że na 173 uniwersytety, 52 budynki są skażone: w sumie 450 000 m2 lokali (45 hektarów powierzchni!), z czego ponad polowa (29 ha) w okręgu paryskim. Katastrofalnie przedstawia się przypadek paryskiego uniwersytetu Jussieu, w którym prace odkażające wciąż jeszcze nie zostały zakończone. Wielu bibliotekarzy francuskich zastanawia się, jaki udział w tej przykrej aferze ma ślepy los, a jaki beztroska inwestorów budowlanych i administracji państwowej.

Paryż, 9 lipca 2006 r.

 Początek strony



Chmury nad biblioteką francuską / Piotr Witt// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska. - Nr 8/2006 (78) sierpień/wrzesień. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2007. - Tryb dostępu: http://www.ebib.info/2007/78/witt2.php. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187