EBIB 
Nr 5/2003 (45), Biblioteki wyższych szkół niepublicznych - problemy i nowe rozwiązania organizacyjne. Prezentacje
 Poprzedni artykuł Następny artykuł   

 


Lucyna Cybulska
Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu
Biblioteka

Biblioteka Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu


Podstawowe informacje

Biblioteka Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu (WSB) została powołana na podstawie statutu utworzonej w sierpniu 1998 roku uczelni. Początkowo czytelnia i wypożyczalnia mieściły się w jednym pomieszczeniu i były obsługiwane przez dwie osoby. Po przeprowadzce do nowego budynku biblioteka została wyposażona w pomieszczenia wielkości ok. 180 m2. Zwiększono też liczbę etatów do czterech, a od stycznia 2002 roku w bibliotece pracuje pięć osób na pełnych etatach oraz dwoje studentów (czasami czworo) zatrudnionych na umowę zlecenie.

Wypożyczalnia oraz pomieszczenia pracownicze mieszczą się w jednej części biblioteki. W drugiej znajduje się czytelnia (25 miejsc przygotowanych na przyjęcie czytelnika posiadającego własny sprzęt elektroniczny, również z możliwością zalogowania się w sieci Internet), stanowisko informacji elektronicznej, stanowisko komputerowe z dostępem do katalogu bibliotecznego w systemie Prolib, a także nowoczesna pracownia komputerowa z bezpłatnym dostępem do Internetu (sześć miejsc). Osobno w archiwum przechowuje się prace licencjackie i podyplomowe absolwentów WSB.

Biblioteka WSB w Toruniu nie posiada statusu ogólnouczelnianej jednostki organizacyjnej, jest wpisana w pion rektorski. Jej zadania wytycza statut uczelni, a regulamin jest zatwierdzany przez senat. W kwietniu 2000 roku powołano ciało doradcze - Radę Biblioteczną, w skład której weszli dziekan, sekretarze katedr, Studium Języków Obcych i Zakładu Informatyki oraz dyrektor biblioteki. Jednym z zadań rady jest pomoc w gromadzeniu odpowiedniego, fachowego i wartościowego księgozbioru.

Informacje o bibliotece, zbiorach, o udostępnianiu, nowościach można znaleźć na witrynie WWW:
http://www.studenci.wsb.pl/torun/biblioteka.

Zbiory

Polityka gromadzenia zbiorów odzwierciedla potrzeby uczelni, jest zgodna z jej profilem, uwzględnia następujące obszary: bankowość, podatki, rachunkowość i finanse przedsiębiorstw, marketing, handel i finanse międzynarodowe, informatykę, ochronę środowiska, a także materiały niezbędne do wprowadzenia nowych programów, kierunków. Nie odchodząc od podstawowego założenia biblioteki, jakim jest zapewnienie niezbędnego piśmiennictwa pracownikom i studentom, specjalizujemy się w tematyce bankowej. Koncentrujemy się na piśmiennictwie w języku polskim, angielskim i niemieckim.

Rodzaj zbiorówWielkość
(z 25 marca 2003 roku)
Podręczniki20.379 wol.
Księgozbiór podstawowy7592 wol.
Materiały informacyjne614 wol.
Dokumenty elektroniczne,
kasety wideo,
taśmy magnetofonowe
477 szt.
Prace dyplomowe1518 wol.

Tab. 1. Rodzaje i wielkośc zbiorów Biblioteki WSB w Toruniu.

Wszyscy studenci WSB w Toruniu mogą korzystać z wypożyczalni: podręczniki pożyczamy na okres czterech tygodni bądź semestru w zależności od liczby, w jakiej posiadamy dany tytuł. W czytelni korzysta się z książek nie tylko na miejscu, część z nich można pożyczać na okres jednego tygodnia z możliwością prolongaty. Wszystkie książki wyposażone są w karteczki z terminem zwrotu i oklejone taśmą w określonym kolorze symbolizującym czas wypożyczenia.

W zbiorach biblioteki znajdują się elektroniczne bazy danych: Lex Omega, Lex Temida, Profesjonalny Serwis Informacji (Vademecum Głównego Księgowego, Prawo podatkowe z orzecznictwem), Przewodnik Bibliograficzny, Bibliografia Zawartości Czasopism, roczniki statystyczne, anglojęzyczne bazy zagadnień podatkowych oraz wiele innych opracowań na płytach CD.

W czytelni udostępniamy dzienniki i specjalistyczne czasopisma polskie i zagraniczne (60 tytułów, w tym dwa w wersji elektronicznej), aktualizowane zbiory praw. Codziennie czytelnikom Rzeczypospolitej oferujemy 20 gratisowych egzemplarzy tego dziennika. Ponadto w księgozbiorze czytelni znajdują się podręczniki i kasety do nauki języków obcych, a także słowniki i specjalistyczna literatura obcojęzyczna. Dzięki dotacjom z Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej i fundacji TEMPUS poszerzono ofertę podręczników do nauki języka niemieckiego i fachowej literatury anglojęzycznej.

Prowadzimy katalogi alfabetyczne i rzeczowe dla każdego rodzaju zbiorów oraz kartotekę artykułów z czasopism dotyczących bankowości. Katalogi rzeczowe opracowaliśmy na podstawie własnego schematu dostosowanego do potrzeb biblioteki.

Prolib

We wrześniu 2002 roku zakupiliśmy profesjonalne oprogramowanie PROLIB, pozwalające na pełną automatyzację procesów bibliotecznych. W ciągu miesiąca została skomputeryzowana wypożyczalnia podręczników (opracowanie zbiorów, wprowadzenie systemu kodów kreskowych do identyfikacji książek i czytelników). Dla czytelników dostępna jest opcja sprawdzania stanu konta bibliotecznego, kontrola hasła osobistego, historia czytelnika, rezerwacja i zamawianie dokumentów. Dodatkowo system za pomocą e-maila informuje czytelnika o zarezerwowanej książce. Katalog Proliba zawiera opisy bibliograficzne wydawnictw zwartych i ciągłych. Posiada wiele możliwości wyszukiwawczych.

Obecnie trwają prace nad elektronicznym opracowaniem zbiorów czytelni. Od listopada 2002 roku wszystkie nabytki rejestrujemy w systemie i udostępniamy za pomocą komputerowego systemy rejestracji wypożyczeń, liczba opracowanych elektronicznie woluminów zwiększa się z dnia na dzień. W planach jest udostępnienie katalogu biblioteki w sieci Internet.

Działalność informacyjna biblioteki

Obecnie biblioteka nie posiada wyodrębnionego działu informacji naukowej, jednakże jego uruchomienie przewidujemy wraz z nowym rokiem akademickim. Działalność informacyjna biblioteki polega na:

  • informacji osobistej, telefonicznej lub pocztą elektroniczną o zbiorach w oparciu o posiadane katalogi, bazy elektroniczne, bibliografie, Internet, katalogi innych bibliotek;
  • szkoleniach w obsłudze posiadanych w zbiorach baz elektronicznych;
  • pomocy w wyszukiwaniu informacji, tworzeniu zestawień aktualnych przepisów prawnych i innych;
  • informacji o stanie konta bibliotecznego czytelnika, prolongaty;
  • działalności promującej zbiory: wystawki nowości, informacja o nabytkach i in.;
  • przygotowywaniu broszurek informacyjnych o bibliotece, o systemie bibliotecznym PROLIB, katalogu komputerowym i sposobach wyszukiwania dokumentów;
  • organizowaniu szkoleń w zakresie obsługi programu LEX, LEX Polonica Prima z udziałem przedstawicieli wydawnictw;
  • przeprowadzaniu od 1998 roku szkoleń bibliotecznych dla studentów pierwszego roku wszystkich trybów;
  • przygotowywaniu referatów na konferencje bibliotekarzy szkół wyższych niepaństwowych, które zostały opublikowane, jak również prowadzeniu prac naukowo-badawczych z zakresu bibliotekoznawstwa:
    1. ANTCZAK, Beata. Personel biblioteczny a tworzenie usług wysokiej jakości. Metody zwiększania efektywności personelu małej biblioteki uczelnianej In Marketing i jakość usług bibliotek akademickich : Ogólnopolska IV Konferencja Bibliotek Niepublicznych Szkół Wyższych, Wrocław, 9-11 maja 2002 roku. Pod red. Stefana Kubowa. Wrocław : Wydaw. Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji, 2002. S. 5-13.
    2. CYBULSKA, Lucyna. Wizerunek Biblioteki Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu na podstawie przeprowadzonych ankiet. In Marketing i jakość usług bibliotek akademickich : Ogólnopolska IV Konferencja Bibliotek Niepublicznych Szkół Wyższych, Wrocław, 9-11 maja 2002 roku. Pod red. Stefana Kubowa. Wrocław : Wydaw. Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji, 2002. S. 20-31.
    3. CYBULSKA, Lucyna. Polskie czasopisma literackie w życiu kulturalnym Polaków Wielkiego Księstwa Poznańskiego w XIX wieku In W kręgu prasy : (przeszłość, teraźniejszość, przyszłość) : zbiór artykułów. T. 2. Pod red. Grażyny Gzelli, Jacka Gzelli. Toruń : Wydaw. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2001. S. 2-31.

Inne formy działalności biblioteki

Biblioteka współpracuje przede wszystkim z bibliotekami wyższych szkół niepaństwowych, prowadząc wymianę wybranych publikacji i dubletów, z bibliotekami uczelni państwowych (m.in. z Biblioteką Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Biblioteką Główna Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie), z Biblioteką Pedagogiczną w Toruniu i Wojewódzką Biblioteką Publiczną Książnicą Kopernikańską w Toruniu i innymi.

Począwszy od 1999 roku, systematycznie uczestniczymy w organizowanych konferencjach bibliotekarzy wyższych szkół niepaństwowych. Bierzemy również udział w szkoleniach, warsztatach oraz innych konferencjach.

Współpracujemy z bibliotekami szkół bankowych w Poznaniu, Wrocławiu, Gdańsku, Chorzowie, podejmując i omawiając wspólnie plany i strategie rozwoju naszych bibliotek, wymieniając doświadczenia, a także ściśle współpracując w zakresie polityki gromadzenia i udostępniania zbiorów.

Należymy do Sekcji Bibliotek Niepaństwowych Szkół Wyższych przy SBP. Bibliotekarze bibliotek szkół niepaństwowych postanowili współpracować w zakresie doradztwa w sprawach zarządzania biblioteką, miejsca biblioteki w strukturze uczelni wyższej oraz ujednolicenia działań (http://www.wsb-nlu.edu.pl/isbn/).

Prowadzimy praktyki zawodowe dla studentów bibliotekoznawstwa i informacji naukowej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Realizujemy projekt Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu jako ośrodek kształcenia języka niemieckiego, zapewniając kursantom podręczniki do nauki języka niemieckiego biznesowego, udostępniając fachową literaturę.

Staramy się pozyskiwać dodatkowe fundusze, współpracując z organizacjami, fundacjami. Dla przykładu - dotacja z Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej wsparła w sposób szczególny inicjatywę zakupu niemieckojęzycznej literatury oraz 16 nowoczesnych komputerów. Dzięki temu nasza biblioteki poczyniła duży krok w stronę kompleksowej komputeryzacji zbiorów, ich udostępniania i obsługi czytelnika.

W ramach umowy z Domem Organizatora TNOiK (Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa) w naszej bibliotece czytelnicy mogą zakupić książki wydawane w tym wydawnictwie. Poza tym w celach informacyjnych książki autorstwa naszych wykładowców wystawiane są w gablocie przed biblioteką. Swoje miejsce w gablocie ma również wystawka podręczników, skryptów i opracowań naukowych z dziedziny ekonomii i finansów, wydawanych przez Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu.

Czytelnicy o bibliotece

Na przełomie lutego i marca 2002 roku w naszej bibliotece wśród czytelników, została przeprowadzona ankieta, która miała odpowiedzieć nam pracownikom na pytanie o wyniki działalności naszej biblioteki, biblioteki zorientowanej na czytelnika, biblioteki współuczestniczącej w procesie dydaktycznym. Ankieta miała zbadać jakość świadczonych usług w opinii klientów biblioteki, fakt zaspokajania ich wyraźnych potrzeb i dzięki temu mieliśmy uzyskać informacje, jak biblioteka jest postrzegana.

Studenci pozytywnie wypowiadali się o godzinach pracy biblioteki. Biblioteka WSB jest otwarta we wszystkie dni tygodnia (51 godzin - wypożyczalnia, 60 godzin - czytelnia wraz z pracownią komputerową; w tym 13 godzin pracy biblioteki przypada na sobotę i niedzielę). W ten sposób biblioteka jest dostępna dla całej społeczności akademickiej, niezależnie od realizowanego toku studiów.

Bardzo dobrze czytelnicy nasi oceniali atrakcyjność wnętrz biblioteki. Tonacja niebiesko-szara i kontrastowe odcienie żółci nadają czytelni nie tylko przyjaznego charakteru. Można w rozważaniach "z przymrużeniem oka" pójść trochę dalej, stwierdzając, iż przy pomocy symboliki, jaką wyrażają kolory [1] - czytelnia w odcieniu niebieskim kryje w sobie mądrość, prawdę, autorytet i jakość. Ponadto kolor niebieski jest kolorem idealnym dla banków, a my tworzymy bibliotekę szkoły bankowej. Wszystkim użytkownikom czytelni pomaga w koncentracji kolor żółty, który jest też kolorem oznakowań, tak ważnych dla swobodnego i właściwego poruszania się. W ten sposób ubarwione i dobrze wyposażone pomieszczenia biblioteczne oraz przede wszystkim interesujący księgozbiór stanowią "przynętę" na użytkownika naszej biblioteki.

Nasi czytelnicy w zdecydowanej większości określali księgozbiór jako bardzo dobry i wystarczający. Pojawiły się jedynie dwie uwagi: "więcej książek z zielonym paskiem" (tzn. tych, które można wypożyczyć) oraz wnioskowano o zmniejszenie kar za przetrzymywanie książek dla studentów trzeciego roku, z racji nałożonego na nich obowiązku napisania pracy licencjackiej (obecnie kara wynosi 0,30 zł za dzień spóźnienia).

Ponad połowa ankietowanych osób nie korzysta z innej biblioteki, a zatem najprawdopodobniej księgozbiór dostępny w bibliotece WSB jest dla nich wystarczający i nie odczuwają potrzeby pogłębiania wiedzy w oparciu o materiały dostępne w innych placówkach, albo też jest na tyle urozmaicony i bogaty, że w zupełności satysfakcjonuje czytelników. Z innych bibliotek korzystają głównie studenci III roku.

Należy zwrócić uwagę na to, że nawet w wypadku istnienia doskonale zorganizowanej biblioteki wyższej szkoły niepublicznej, gromadzi ona w pierwszej kolejności publikacje wydane od momentu zaistnienia szkoły. Stąd też oczywiste jest zainteresowanie bogatymi księgozbiorami bibliotek naukowych, bowiem najnowsze piśmiennictwo czasami nie zaspokaja potrzeb związanych z pisaniem pracy dyplomowej. I na odwrót: biblioteka WSB może pochwalić się w gronie bibliotek toruńskich właśnie bogatym i najnowszym piśmiennictwem z zakresu ekonomii, bankowości, podatków itd., co zostało zauważone i objawia się licznymi odwiedzinami biblioteki przez osoby pracujące w toruńskich bankach, firmach finansowych czy studentów z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, słuchaczy szkół włocławskich, grudziądzkich.[2] O tym, że studenci WSB zdają sobie sprawę, iż posiadają dobrą bibliotekę, świadczą sytuacje, kiedy przyprowadzają do biblioteki kolegów z innych szkół i "umożliwiają" im dotarcie do poszukiwanych materiałów. Ponadto do odwiedzania biblioteki zachęcają wykładowcy, którzy pracują również na uczelniach innych niż WSB i informują o ciekawych zbiorach. Poza tym bardzo mile odbierany jest fakt korzystania z biblioteki przez absolwentów szkoły. Nie podjęto pozytywnej decyzji o możliwości pożyczania książek absolwentom, jednak nas odwiedzają, bo przekonani są, że w bibliotece WSB dostaną to, czego szukają.

Poziom czytelnictwa

Rok akademicki 2001/2002

Odwiedziny w wypożyczalni26.123
(wzrost o 25,2% w stosunku do ubiegłego roku akademickiego)
Odwiedziny w czytelni12.949
(wzrost o 19,4%)
Wypożyczenia - podręczniki16.098 wol.
(wzrost o 45,1%)
Wypożyczenia - księgozbiór podstawowy8962 wol.
(wzrost o 77,8%)

Tab. 2. Czytelnictwo w Bibliotece WSB w Toruniu.

Na pytanie o ewentualne zmiany, jakie należałoby wprowadzić w bibliotece, pojawiało się szereg przychylnych komentarzy typu: "jest dobrze, więc zmiany są niepotrzebne", "jakość usług w bibliotece jest zadowalająca", "jest OK".

Wszystko działa na zasadach rekomendacji - zadowolony z usług użytkownik zachwala innym nasze usługi, naszą bibliotekę i to w ramach darmowej reklamy!

Plany na przyszłość

Obecnie pracujemy nad ostatecznym kształtem pomieszczenia, które niebawem przekształci się w czytelnię czasopism, a w dalszej perspektywie - nad pozyskaniem nowych pomieszczeń dla biblioteki. Planujemy od nowego roku akademickiego w naszej bibliotece wyodrębnić stanowisko informacji naukowej. Istotnym celem w planach na najbliższy czas jest stworzenie bazy dorobku naukowego pracowników naszej uczelni, rozbudowa stron biblioteki w portalu e-Student, szkolenia biblioteczne w wersji elektronicznej.

Ważny jest dla nas plan zakupu kolejnego modułu oprogramowania bibliotecznego PROLIB - OPAC WWW. Ponadto chcemy nawiązać współpracę z katalogiem NUKAT, dzięki której do naszych zbiorów będzie można dotrzeć również poprzez ten narodowy katalog.

 

Przypisy

[1] MUDIE, Peter, COTTAM, Angela. Usługi : zarządzanie i marketing. Warszawa : Wydaw. PWN, 1998, s. 95.

[2] Informacje na podstawie zeszytu odwiedzin oraz rozmów bezpośrednich autorki z odwiedzającymi bibliotekę.

 Początek strony



Biblioteka Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu / Lucyna Cybulska// W: Biuletyn EBIB [Dokument elektroniczny] / red. naczelny Bożena Bednarek-Michalska. - Nr 5/2003 (45) maj. - Czasopismo elektroniczne. - [Warszawa] : Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich KWE, 2003. - Tryb dostępu: http://www.ebib.pl/2003/45/cybulska.php. - Tyt. z pierwszego ekranu. - ISSN 1507-7187